Diversiteit slinkt onder NOS-correspondenten

Hennah Draaibaar, correspondent voor de NOS in Paramaribo, is nog niet bezig om verhuisdozen in te pakken. 'Voorlopig blijf ik hier wonen', zegt ze. 'Ik laat in Suriname een heel leven achter. Van de NOS mag ik voor ze blijven werken, op de Antillen, maar de vergoeding die ze voorstellen is zo laag dat ik er niet eens een huis van kan betalen.'


Op 1 maart stopt Draaibaar na dertien jaar als correspondent voor de NOS. Dat is een gevolg van het rouleerbeleid dat NOS-hoofdredacteur Hans Laroes vorig jaar afkondigde. Hij wil dat correspondenten met een frisse blik naar een buitenlandse samenleving blijven kijken en regelmatig van standplaats wisselen.


Het betekent een breekpunt met het verleden, toen NOS-coryfee Eddo Rosenthal na ruim dertig jaar in Jeruzalem het Nederlandse gezicht was geworden van Israël. De angst voor herhaling van het 'Eddo Rosenthal-syndroom' is bij de hoofdredactie groot, zeggen correspondenten.


Dus is de stoelendans begonnen. Sommige transfers zijn al bekend. Ron Linker gaat van Washington naar Parijs, Lucas Waagmeester verruilt komende zomer Johannesburg voor New Dehli en Rop Zoutberg vertrekt van Madrid naar Rome, waar hij Andrea Vreede en Bas Mesters vervangt. Als moderne correspondenten moeten ze multimediaal zijn, met apparatuur uit de rugzak filmen, radio maken en internetten.


Het rouleersysteem leidde vorig jaar tot onrust binnen de NOS. Sommige correspondenten die al jaren op een standplaats zitten en de taal spreken, noemden het een verspilling van kennis om te verhuizen naar een land waar ze van een tolk afhankelijk zouden worden.


'Een nieuwe correspondent maakt vaak een bijgewerkte herhaling van verhalen die de voorganger ook al heeft gemaakt', vreest Jessica Lutz, die eind 2009 stopte als correspondent in Turkije omdat ze de nieuwe multimediale aanpak voor zichzelf niet zag zitten. 'Als nieuwsconsument ben je juist gebaat bij iemand die kennis heeft van het land.'


Sommige oudgedienden voelen zich afgedankt. Wabe Roskam, van 1992 tot begin vorig jaar correspondent in Sydney, kreeg een telefoontje van chef buitenland Gerard van den Broek met de strekking dat ze op zoek waren naar iemand anders. 'Na afloop van zo'n gesprek denk je: Nederland, bekijk het maar met je nieuws. Ik kende Australië als geen ander.'


In vrijwel elke mediaorganisatie is het normaal dat correspondenten rouleren, benadrukt Marc Visch van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ). 'Maar in het verleden stimuleerde de NOS deze mensen juist om lang in een land te blijven.' Van mensen in vaste dienst mag worden verwacht dat ze bereid zijn te verhuizen, maar freelancers komen als ze naar een nieuwe standplaats gaan met andere opdrachtgevers in de problemen.


Hennah Draaibaar is zo'n freelancer. Ze is voorstander van rouleren, benadrukt ze. 'Als je me vraagt: moet je Suriname altijd koppelen aan Hennah Draaibaar, dan zeg ik direct: nee.' Ze is ook bereid te verhuizen. Maar daarvoor moet ze veel opgeven. In Suriname is ze naast haar werk voor de NOS onder meer hoofdredacteur van het Jeugdjournaal. Maar in Suriname is het zonder NOS ook lastig vol te houden.


Het valt op dat het correspondentennetwerk op dit moment, meer dan een jaar geleden, wordt gedomineerd door blanke mannen. Draaibaar is nu de enige allochtone correspondent, nadat Moustapha Oukbih uit Amman terugkwam naar Hilversum. Meer dan de helft van de vrouwelijke correspondenten kijkt uit naar iets anders of is al vertrokken.


Andrea Vreede is begonnen aan haar laatste jaar in Rome. Wilma van der Maten stopt per 1 juli in India. Marjon van Royen mag nog twee jaar in Rio de Janeiro blijven, maar ook haar positie is onzeker. Nicole le Fever, het gezicht van de NOS in Egypte, meldde vorig jaar dat ze terug moet uit het Midden-Oosten. Eerder ging Margriet Brandsma van Berlijn terug naar Hilversum en stapte Saskia Dekker in Parijs over naar Nieuwsuur.


'Overigens geloof ik niet dat de NOS discrimineert', zegt Visch. 'Maar misschien zouden ze diversiteit actiever moeten nastreven.' Onduidelijk is welke vrouwen nieuw zullen worden benoemd.


Van discriminatie is geen sprake, stelt een correspondent die anoniem wil blijven. Maar misschien voldoen mannen sneller aan het profiel van de rondreizende correspondent. 'De NOS zoekt mensen die gemakkelijk meedraaien in de carrousel. Verhuizen uit een land waar je al jaren woont, geeft een enorme druk op je gezin en je partner. Misschien is dat voor mannen gemakkelijker op te brengen dan voor vrouwen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden