Diverse grote namen uit de kunstwereld zien Beatrix Ruf graag terugkeren bij Stedelijk

Het is 'gewaagd', zegt Bart Rutten, dat hij als museumdirecteur een publieke oproep steunt voor de terugkeer van een collega. Maar hij betreurt het vertrek van Beatrix Ruf als directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam oprecht en daarom prijkt zijn naam tussen de meer dan honderd mensen die afgelopen zaterdag in een paginagrote advertentie in Het Parool pleiten voor haar herbenoeming.

Beatrix Ruf twee jaar geleden in het Stedelijk, met naast zich architect Rem Koolhaas, een van de ondertekenaars van de steunbetuiging voor Ruf in Het Parool. Beeld Hilde Harshagen

Ruf stapte in oktober vorig jaar op na een publicatie waarin werd gesuggereerd dat zij flink had bijverdiend met kunstadvies en een bv had verzwegen voor haar raad van toezicht. Dat orgaan gaat onder meer over benoeming en ontslag van de museumdirecteur.

Rutten kent Ruf goed. Hij werd vorig jaar benoemd tot directeur van het Centraal Museum in Utrecht, maar was daarvoor Hoofd Collecties van het Stedelijk. Dat Ruf druk zou zijn geweest met nevenactiviteiten, heeft hij niet ervaren. 'We werkten nauw samen. Zij ging 24/7 voor het museum', zegt Rutten. 'Ik heb daar met bewondering naar gekeken.'

Hij roemt ook de steun voor het museum die zij wist te organiseren. 'Dat zie je nu terug in de lijst van mensen die de oproep hebben ondertekend.' Daartoe behoren internationaal bekende namen (Marina Abramovic, Laurie Anderson, Philip Glass) en tal van andere mensen uit de kunstwereld. Het meest opvallend is misschien wel dat een handvol begunstigers van het Stedelijk ook de actie 'Roep Ruf terug' lijkt te ondersteunen.

Bijverdiensten

'Nu het stof is neergedaald ben ik van oordeel dat er geen zaken zijn voorgevallen die het vertrek van Beatrix noodzakelijk maken', mailt bijvoorbeeld Natascha Jakobs-Linssen. Zij schonk de afgelopen jaren een flink bedrag aan het Stedelijk - deels anoniem - en leende ook kunstwerken aan het museum uit. 'Beatrix heeft voor mij de deur naar andere verzamelaars geopend en mij kunstenaars laten leren kennen die ik anders nooit zou hebben gezien.'

Een van de initiatiefnemers van de actie, Mark van Hooijdonk, stelt dat er sprake is van een spontaan sneeuwbaleffect. Zijn naam staat niet onder de advertentie ('Een Philip Glass maakt meer indruk'), maar hij regelde wel de online petitie die daarin wordt genoemd. Hij zegt een kunstliefhebber te zijn en het Stedelijk 'graag' te hebben bezocht sinds Ruf daar directeur was. 'Ze richtte zich op een nieuw publiek. Voordat bewezen is dat belangenverstrengeling heeft plaatsgevonden, kwam haar directeurschap tot een einde.'

Beatrix Ruf. Beeld anp

Onder druk

Ruf stapte vermoedelijk op na druk van de raad van toezicht van het museum. Museumdirecteur Rutten denkt dat er haast in het spel was bij de toenmalige voorzitter van de raad, Ferdinand Grapperhaus, en de Amsterdamse wethouder van Cultuur, Kajsa Ollongren. Beiden zouden kort na het opstappen van Ruf toetreden tot het huidige kabinet. Rutten: 'Dat was een extreme situatie. Er had iets langer over moeten worden nagedacht.'

Deze kritiek valt ook te proeven in het commentaar van ondertekenaar Hester Alberdingk Thijm, directeur van de kunstcollectie van het concern AkzoNobel. 'Ik vind het inhoudelijke beleid van Beatrix Ruf supergoed. Ik vind het raar dat zij moest opstappen en betwijfel of de raad van toezicht goed toezicht heeft gehouden.'

'Symbolische actie'

Ruf ontkende na haar vertrek in een interview met The New York Times dat zij iets fout heeft gedaan. Volgens haar kwamen de extra inkomsten uit bijbanen vóór haar directeurschap in Amsterdam en uit nevenfuncties die ze bij de raad van toezicht had gemeld. Naar haar opstappen loopt nog onderzoek. Alberdingk Thijm: 'Als daaruit blijkt dat haar niet te veel verwijten valt, maar de raad van toezicht wel, dan moet ze terug.'

Rutten wil geen conclusies trekken voordat het onderzoek klaar is, maar denkt dat het te laat is voor een terugkeer. 'Ik zie de oproep als een symbolische actie. Haar terugkeer wordt geen realiteit, denk ik. Daarvoor is er teveel vernield in de relatie tussen haar en het instituut. Dit is een dankjewel voor Beatrix, voor alles wat ze heeft gebracht.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.