'Dit zou in Israël niet meer kunnen gebeuren'

Het is september 2014 als IS-woordvoerder Muhammad al-Adnani zijn westerse aanhangers in een video instructies geeft: 'Als je geen zelfgemaakte bommen hebt of kogels, richt je dan op de individuele ongelovige Amerikaan, Fransman, of een van hun bondgenoten. Sla zijn hoofd in met een steen, slacht hem af met een mes, rijd hem over met je auto, werp hem naar beneden vanaf een hoge plek, verstik hem, of vergiftig hem.'

Politie-agenten zoeken bewijs op de Promenade des Anglais in Nice, waar de aanslag op 14 juli plaatsvond. Beeld anp
Politie-agenten zoeken bewijs op de Promenade des Anglais in Nice, waar de aanslag op 14 juli plaatsvond.Beeld anp

Het zijn aanvalsmethoden voor een wanhoopsdaad, waarvan eentje dodelijk effectief: het voertuig als wapen. Franse IS-strijders onderstrepen drie maanden later Adnani's oproep in een propagandavideo. Stap in de auto en zaai terreur, is hun boodschap.

De oproep krijgt al snel navolging. In oktober 2014 rijdt de Canadese bekeerling en IS-sympathisant Martin Couture-Rouleau in Quebec met zijn auto in op twee Canadese soldaten en doodt daarbij een van hen. Twee maanden later rijdt een 40-jarige man in het Franse Dijon binnen een half uur in op groepen mensen in vijf gebieden in de stad. Hij schreeuwt 'Allahu Akbar' en zegt dat hij handelt 'namens de kinderen van Palestina'. Elf mensen raken gewond.

Dijon laat zien hoe krachtig een aanslag met een voertuig kan zijn. Voor een dergelijke aanval is nauwelijks voorbereiding nodig, waardoor de opsporingsdiensten weinig kans maken de terrorist vroegtijdig op te sporen. Al in 2010 waarschuwde de FBI ervoor. Drie typen voertuigen zouden extra gevaar opleveren: SUV's, tractors en vrachtwagens.

Betonblokken plaatsen

De potentiële schade is enorm, al overtreffen de tientallen doden in Nice volgens deskundigen waarschijnlijk IS' stoutste verwachtingen. Zelfs in Israël, waar de dreiging van aanslagen met voertuigen dagelijkse realiteit is, zijn nog nooit zoveel mensen omgekomen door de actie van één bestuurder. Volgens Tsilla Hershco, analist van de Israëlisch conservatieve denktank Begin-Sadat Center for Strategic Studies, is dat geen toeval. 'We hebben harde lessen geleerd. En Europa zou van ons moeten leren.'

Het plaatsen van betonblokken bij grote manifestaties, om te voorkomen dat voertuigen met kwaadwillende bestuurders ver kunnen komen, behoort volgens Hershco tot de basismaatregelen. En dat niet alleen. 'Hoe kan het dat zo'n terrorist zo lang kan doorrijden? Waarom wordt hij niet eerder door veiligheidstroepen geneutraliseerd? Dit zou in Israël niet meer op deze schaal kunnen gebeuren, maar Europa is hardnekkig.'

Vol ongeloof volgt Hershco de afgelopen maanden de Europese anti-terrorisme strategie. ''s Middags maakt Hollande bekend dat hij de noodtoestand wil opheffen, 's avonds is de aanslag in Nice. Het is symbolisch voor hoe Europa met terrorisme omgaat. Men begrijpt kennelijk niet dat het oorlog is.'

Bij de aanslag in Nice zijn zeker 84 mensen om het leven gekomen, waaronder tien kinderen. De dader is een 31-jarige Franse Tunesiër. De Franse regering heeft drie dagen van nationale rouw aangekondigd en ondertussen liggen nog vijftig kinderen in het ziekenhuis. Volg alle ontwikkelingen in dit liveblog of lees hier het nieuwsbericht.

Concessies doen

Wrang genoeg zijn aanslagen met auto's volgens terrorismedeskundigen vaak juist het gevolg van verscherpte veiligheidsmaatregelen. Omdat het moeilijker is wapens en bommen een land in te krijgen, zoeken terroristen hun toevlucht tot messen en auto's. Alleen door vrijheden van alle burgers in te perken, bijvoorbeeld door preventief fouilleren en het opzetten van wegblokkades, kunnen de risico's worden verkleind.

Dat Europese burgers niet bereid zijn vrijheden in te leveren om terrorisme te beteugelen, gelooft Hershco niet. 'Als je weet dat er in jouw stad een aanslag gepleegd gaat worden, dan wil je echt wel concessies doen. Het spijt me om dit te moeten zeggen: dit is hoe de wereld ervoor staat. Er zijn mensen die in Europese steden zoveel mogelijk anderen willen doden. Doe iets of wen eraan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden