Dit zijn geen uitgestalde abrikozen, maar cohozalmeitjes

In hun oranje bolletjes redden cohozalmeitjes het zonder pa en ma - die er ook niet meer zijn.

null Beeld Science Photo Library
Beeld Science Photo Library

Moeder had nog net de kracht om met haar staart wat kiezels aan de kant te zwiepen. Ziezo: een bedje van pakweg 3 bij 2 meter. Even later liggen er drieduizend lege eitjes, die vader zo zal bevruchten. Afdekken met wat nieuwe kiezelstenen, en pa en ma geven de geest.

Daar liggen ze dan: drieduizend weesjes in het ijskoude, snelstromende water. Voor wie het nog niet doorhad: dit zijn geen uitgestalde abrikozen van de groenteman, maar eitjes van de cohozalm. Helemaal vanuit de Stille Oceaan zijn hun ouders in de herfst aan komen zwemmen, naar het hooggelegen plekje in de rivier waar ze zelf ooit ook uit het ei kropen. Daarmee is de cirkel rond: de lange reis naar hun geboortegrond en het werpen van de eitjes kost meneer en mevrouw Cohozalm hun laatste restje energie.

De nakomelingen kijken elkaar met grote ogen aan: hoe moeten ze straks aan eten komen? Daar is aan gedacht. De kleintjes hebben zich in het ei om een dooierzak gekruld. Die is goed gevuld met bouwstoffen en energie, en omgeven door een netwerk van bloedvaatjes (vandaar de rode waas). Zodra de larven - zoals ze nog heten in dit stadium - vrijkomen, dragen ze die dooierzak nog een tijdje met zich mee. Onderhuids, als een broodtrommel die langzaam slinkt. Zo kunnen ze de eerste maanden veilig rond het huis blijven hangen, zonder op voedseljacht te hoeven gaan. Is de broodtrommel leeg, dan beginnen ze buitenshuis aan hun planktondieet.

Naar schatting zitten de larven op het moment van de foto anderhalve maand in hun capsule. Een halve maand geleden kregen ze ogen, en een halve maand na de foto zullen ze kunnen rondzwemmen in het ei.

Een paar weken daarna is het tijd om uit te breken. De larven stoten een speciaal eiwit uit dat door het membraan heen bijt en bam, vrij! Het avontuur tegemoet. Na gemiddeld vijf jaar zullen ze als alles goed gaat weer terug zijn in deze rivierarm: tijd om het stokje door te geven aan de volgende generatie.

Uitleg: Martien van Oijen (Naturalis), Arjan Palstra (Wageningen University)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden