Dit zijn de mannen die iedere dag de Tour op- en afbouwen

De Tour de France is een rondreizend theater. Start en finish worden dagelijks opgebouwd en afgebroken door Brabantse werklui. Het avontuur trekt ze meer dan de koers. 'Is Aru niet diegene met dat smalle bekkie?'

De mannen van Movico bouwen het podium op in Foix, finishplaats van de 13de etappe. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Donderdag 16.32 uur: Peyragudes, finishplaats 12de etappe

Op de parkeerplaats naast het finishgebied vermengt de ijle lucht zich met de geur van nasi. Terwijl Fabio Aru zich in de slotklim naar Peyragudes opmaakt voor een aanval op de geletruidrager Froome, buigt de crew van Movico zich aan lange tafels over borden met eten. Ze wachten in een wirwar van vrachtwagens, hekken en kabels op de laatste renner die over de streep komt. Nog even en dan beginnen ze aan hun dagelijkse monsterklus.

Het zijn de Nederlanders die de Tour aan de gang houden. Drie weken lang zijn 54 man van Movico in drie ploegen (start, finish, vip-dorp) op drie locaties bezig met het op- en afbouwen van podia, mediavoorzieningen en tribunes.

De crew werkt volgens het principe van een wielerploeg: er is de ploegleider (de fieldmanager), er zijn kopmannen, waterdragers en soigneurs. Stoere mannen zijn het, onzichtbaar voor het grote publiek, maar onmisbaar als het gaat om de voortgang van de Tour. Zonder hen start noch finish. 'De Tour de France is de motor, wij zijn de olie. Zo moet je het zien', zegt Yuri Sparidans, verantwoordelijk voor de vip-tribunes.

Kort na de sensationele ontknoping van de etappe, waarin Froome zijn gele trui verspeelt aan Aru, wordt het finishgebied het domein van de werklui. Terwijl de Italiaan de pers te woord staat, klinkt overal het geluid van kletterende dranghekken en achteruitrijdende vrachtwagens. Het overgrote deel van de crewleden van het Brabantse bedrijf is oproepkracht. Richard Need werkt de rest van het jaar als ict'er bij de Luchtmacht, maar zodra de Tour in zicht komt, belt hij naar Deurne: 'Mag ik weer?'

Lees verder onder de foto.

Zodra de laatste renner de streep over is, begint deze crew aan hun dagelijkse monsterklus. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Zodra de Tour in zicht komt belt Richard Neede naar Deurne: 'Mag ik weer?' Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Need zorgt dat de Carvideo-Interview, een trailer waarin de geletruidrager dagelijks zijn persconferentie geeft, in orde is. Het is zijn zeventiende Tour de France, maar vraag hem niet wie Aru is. 'Is dat niet diegene met dat smalle bekkie? O, is dat Froome? Het wielrennen boeit me niet zo. Dat geldt voor de meesten hier. Als je elke dag naar de etappe kijkt, hou je dit werk niet vol. Als de renners rijden, moeten wij slapen.'

Movico staat voor 'Mobiel-visueel-communicatie'. Bij de Tourstart in Den Bosch in 1996 kwam toenmalig directeur Wim van de Waarsenburg in contact met de Tourdirectie. Hij zag bij de opbouw van het Village Départ 'middeleeuwse toestanden' en bood Tourorganisator ASO zijn diensten aan. Fieldmanager Stef Mertens werkte toen nog als radiopresentator in België. 'Wim zei: wil je mee als vertaler? Tussendoor hang je een paar parasols op.' Goed, dat bleek iets meer te zijn. 'Maar we hebben het overleefd.'

Het wagenpark van Movico in de Tour uit 25 vrachtwagens. Behalve start en finish verzorgen ze ook de Relais Etape, een vip-dorp onderweg. Een logistieke mega-operatie, elke dag weer.

In de 'Zone Vie', het gedeelte waar de medewerkers eten, drinken en douchen, staat de mobiele keuken van Jean-Paul Boyer, freelance kok uit Eindhoven. Hij schenkt koffie uit grote kannen. Samen met Thijs Pellis verzorgt hij het ontbijt, lunch en avondeten. Gisteren had hij pasta met zalm gemaakt. 'Dat vonden ze niet zo. Zalm is een tikkeltje te avontuurlijk voor ze.'

Voor Boyer begon de Tour al weken terug. In een grote keuken in Tilburg heeft hij het grootste deel van alle maaltijden al bereid. Die liggen nu ingevroren in de diepvries. Stokbroden, groente en fruit worden dagelijks vers gehaald. Omdat één medewerker alleen maar kip lust, heeft hij in een apart gedeelte 25 stuks kip liggen. Verder heeft hij 1.000 blikjes bier mee, 140 broden en 60 kilo kaas.

Lees verder onder de foto.

In de mobiele keuken verzorgen Jean-Paul Boyer en Thijs Pellis ontbijt, lunch en avondeten. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Na de maaltijd wast iedereen zijn eigen bord af. Boyer: 'We zijn de huiskamer van Movico. Hier komt iedereen tot rust.' Ook de kok hoef je niet te vragen naar een sterkte-zwakte-analyse van Team Sky, al kijkt hij elke dag wel even op nu.nl om te zien wat zich een paar meter achter hem eigenlijk heeft afgespeeld.

Het is het avontuur dat hem trekt. Elke dag onderweg, slapen in de buitenlucht. 'Ik lig het liefst 's nachts onder de partytent buiten. Tijdens de vorige Tour liepen er ratten om me heen, dat was wat minder. Zelf had ik niets door, ik sliep. Maar ik hoorde het van jongens die nog een afzakkertje namen. Ach, het hoort bij dit leven.'

Om tien voor negen 's avonds zijn alle units afgebroken en ingepakt. Er is geen toeschouwer of renner meer te bekennen. Op wat rondfladderd vuil na zijn vrijwel alle herinneringen aan de Tour uitgewist. Een rits aan Movico-vrachtwagens daalt door de mist de berg af, op weg naar finishplaats Foix. Tegen middernacht wordt een tussenstop gemaakt bij de McDonalds. Op de parkeerplaats staan zes man een hamburger te eten. 'Niet tegen de kok vertellen hoor. Die wordt helemaal gek als-ie dit hoort.'

Vrijdagochtend 5.30 uur, Foix, finishplaats van de 13de etappe

Halverwege het wegdek op de Allée de Villote staat in roze letters een grote A geschilderd. Het is de A van Arrivée. Hier moet de finishboog komen, over 12 uur het richtpunt voor Froome en Aru. Twan Graat en Mario Klok willen niet te veel opscheppen over het pronkstuk. 'Elk object heeft zo zijn charme.' Maar goed, hij moet er elke dag mooi bijstaan, zeggen ze. 'Dit is wat de mensen op tv zien.'

Het is een precies werkje; de boog - een metalen constructie met led-verlichting waarop de naam van sponsor Vittel wordt afgebeeld - moet exact haaks op de finishlijn staan, anders kunnen de renners in de war raken. Graat: 'Dat is toch wel een dingetje. Je mag nooit denken: dat doe ik wel even.'

Lees verder onder de foto.

De finishboog moet exact haaks op de finishlijn staan, anders kunnen de renners in de war raken. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Eén keer ging het mis, in 2013 op Corsica, toen de teambus van Orica-Greenedge vast kwam te zitten onder de boog. Niet de schuld van Movico, haast Graat erbij te zeggen, maar van een debuterende buschauffeur en een onoplettende steward. Terwijl de renners steeds dichterbij kwamen, bleef de bus vastzitten. Graat: 'Net een James Bond-film.' Het was fieldmanager Stef Mertens die net op tijd op het idee kwam om de banden van de teambus leeg te laten lopen. Graat: 'Maar nog steeds als er een bus aankomt, zeggen we tegen elkaar: o jee, als dat maar goed gaat.'

De verschillende units liggen ver uit elkaar. Mertens fietst daarom van de ene naar de andere plek in de finishstraat. Achterop heeft hij een kratje met koffie en een ontbijtkoeken. Onder de crewleden in de Tour bestaat een gezonde concurrentie; iedereen vindt zijn eigen object het belangrijkste. De tribunes zijn het zwaarst, de perstribune het ingewikkeldst en de finishboog het belangrijkste. Mertens: 'Zo gaat dat met mannen onderling. Het is een familie met verschillende entiteiten.'

Movico verzorgt ook bij andere evenementen faciliteiten voor pers, sponsors en publiek. Tot de klantenkring behoren de Giro d'Italia, Parijs-Dakar en de Volvo Ocean Race. De Tour is het visitekaartje van het bedrijf. Het hele jaar door worden de objecten getest en onderhouden in de loods in Deurne. Matthijs Smit, als cliëntmanager ter plaatse in Foix: 'We komen aan op een bergdorp met nul faciliteiten en zetten een compleet dorp neer voor het grootste sportevenement ter wereld. Daar zit een hele technologie achter. Het zijn transformers die worden uitgeklapt tot hoogwaardige evenementenfaciliteiten. Die gebruiken we ook voor roadshows van bedrijven.'

Het voornaamste probleem in Foix: het podium waarop de winnaar en de overige truidragers straks worden gehuldigd moet 30 centimeter naar rechts, omdat er een boom in de weg staat. Zo is er elke dag wel iets. Rond negen uur staat alles op zijn plaats en meldt het grootste deel van de crew zich voor het ontbijt. Op tafel staat fruit en kannen koffie, in een bak liggen tosti's.

De tribunes zijn het zwaarst, de perstribune het ingewikkeldst en de finishboog het belangrijkste. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Het kijken van een documentaire: een zeldzaam moment van stilte. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Op een van de vrachtwagens wordt een tv gemonteerd, waarop een Duitse documentaire wordt teruggekeken over de aanslag in Nice, precies een jaar geleden. Sparidans, de man van de vip-tribune, was die avond in Nice om een podium voor een concert op te bouwen. Hij liep op de boulevard toen een vrachtwagen op de mensenmassa inreed en redde het leven van een scholiere door eerste hulp te verlenen. Het is een zeldzaam moment van stilte op de 'Zone Vie'.

Als om half drie het startschot klinkt voor de dertiende etappe, liggen de mannen van Movico op één oor. Zij moeten fit zijn voor het afbreken. Het laat ze koud dat Aru en Froome enkele uren later, zij en zij, de eindstreep passeren. Alleen kok Boyer heeft iets van de koers opgevangen. Hij is wakker om het eten voor vanavond te maken: Roseval-aardappelen met biefstuk en rode kool. 'En één kippenbout. Voor de kipman.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden