Dit zijn de favorieten uit het Rijksmuseum van Anna Drijver, Jan Cremer en anderen

Nog heel even, en dan kunnen al die meesterwerken weer bekeken worden. Wat zijn de favoriete stukken van bezoekers? De Volkskrant vroeg het Anna Drijver, Jan Cremer, Esther Gerritsen, Gijs Scholten van Aschat en anderen.

Stilleven met bloemen en een horloge, Abraham Mignon, ca. 1660 - ca. 1679 Beeld Rijksmuseum
De bedreigde zwaan, Jan Asselijn, 1640-1652 Beeld Rijksmuseum

Anna Drijver (29), actrice
De bedreigde zwaan, Jan Asselijn, 1640-1652
'Het schilderij dat meteen boven komt drijven is De bedreigde zwaan van Jan Asselijn. Ik herinner me nog dat ik een dinertje had met het tijdschrift Marie Claire in het Rijksmuseum en ik uitkeek op dit werk. Het deed me denken aan de keer dat ik als 7 à 8-jarig meisje in het Openluchtmuseum in Arnhem was en een lief, klein kuikentje zag. Ik wilde het heel graag vasthouden, dus liep ik er achteraan. Een zwarte zwaan kwam sissend op me af, in mijn beleving was die wel drie keer zo groot als ik. Dat heeft veel indruk op me gemaakt, net zoals dit werk. Er zit beweging en spanning in: je kunt bedenken wat zich ervoor en erna heeft afgespeeld.'

Portret van Johannes Wtenbogaert (1557-1644), Remonstrants predikant, Rembrandt Harmensz. van Rijn, 1633 (1557-1644), Remonstrants predikant Beeld Rijksmuseum

Henk van Os (75), kunsthistoricus en oud-directeur van het Rijksmuseum
Portret van Johannes Wtenbogaert (1557-1644), remonstrants predikant, Rembrandt Harmensz. Van Rijn, 1663
'Het is een beetje flauw, een beetje kinderachtig, maar het mooiste schilderij vind ik een werk dat ik zelf heb aangekocht voor 18 miljoen gulden in een tijd dat het hele museum 1 miljoen gulden had als aankoopbudget. Ik kreeg 9 miljoen gulden van de regering en heb zelf nog 9 miljoen gulden bij elkaar gekregen. Het is een fantastisch schilderij, ga maar eens kijken. Je komt binnen terwijl hij leest, je stoort hem en hij kijkt op van zijn boek. Een verschijningsgevoel, geen statisch portret.'

Veel meer over de opening van het vernieuwde Rijksmuseum in de speciale bijlage bij de Volkskrant van vandaag.

De slag bij Waterloo, Jan Willem Pieneman, 1824 Beeld Rijksmuseum

Jan Cremer (72), schrijver en beeldend kunstenaar
De slag bij Waterloo, Jan Willem Pieneman, 1824
'Dit werk biologeert mij ten zeerste omdat mijn Duitse overovergrootvader heeft gediend bij de Grand Armée van Napoleon. Hij heeft de slag overleefd, is teruggekomen en is toen getrouwd met een wasdame van het leger. Op dit schilderij zie je dus de officieren van mijn voorvaderen. Ik houd enorm van historie in schilderijen. De zeeslagen van Willem van de Velde vind ik ook prachtig. Ik sta op het punt naar Italië te vertrekken, maar voor de opening van het Rijksmuseum kom ik terug.'

Het vrolijke huisgezin, Jan Havicksz. Steen, 1668 Beeld Rijksmuseum

Job Smeets (42), ontwerper van Studio Job
Het vrolijke huisgezin, Jan Havicksz. Steen, 1668
'Wat ik leuk vind aan Jan Steen is dat zijn werk zo anders is dan dat van tijdgenoten Rembrandt en Vermeer. Vermeer zette taferelen in scène, Rembrandt maakte vrij statische portretten, maar bij Jan Steen gingen alle remmen los met die boerentafelen die hij schilderde vol zuipende, rokende en feestvierende mensen. Kunsthistorici proberen een moraal aan zijn werk te koppelen door te zeggen dat hij mensen wilde waarschuwen met zijn schilderingen, maar volgens mij was hij gewoon een ontzettende flierefluiter die leuke schilderijen wilde maken. De losbandige taferelen staan in contrast met het monumentale Rijksmuseum dat toch vooral de goede dingen van de wereld conserveert. Leuk dat Jan Steen hierin een plek heeft gekregen.'

Schipbreuk op een rotsachtige kust, Wijnand Nuijen, ca. 1837 Beeld Rijksmuseum

Marita Mathijsen (68), emeritus hoogleraar Nederlandse letterkunde met als specialisme de negentiende eeuw van Nederland
Schipbreuk op een rotsachtige kust, Wijnand Nuijen, ca. 1837
'Ik vind dit schilderij zo verschrikkelijk mooi. Een aantal jaar geleden heb ik het nog wel in de Kunsthal in Rotterdam gezien, maar daarna niet meer. Ik kijk er erg naar uit het weer even gedag te zeggen: 'hai daar ben je weer'. Dat gevoel heb ik vaker bij schilderijen.
'Allereerst het kleurenpalet, elke kleur die je maar kunt bedenken zit erin. Tegelijkertijd zijn er al die contrasten: het onweer en het licht, de dood en de overlevenden. En dan nog de compositie van het geheel. Je kunt uren naar dit werk kijken, zonder dat het detaillistisch is. Ik vind het ook intrigerend dat je niet weet in welke tijd het zich afspeelt. Het kan zowel het heden van Nuijen zijn, als in zijn verleden. Een magnifiek schilderij.'

Veel meer over de opening van het vernieuwde Rijksmuseum in de speciale bijlage bij de Volkskrant van vandaag.

Gezicht op de Gouden Bocht van de Herengracht, Gerrit Adriaensz. Berckheyde, 1671-1672 Beeld Rijksmuseum

Esther Gerritsen (40), schrijfster
Gezicht op de Gouden Bocht van de Herengracht, Gerrit Adriaensz. Berckheyde, 1671-1672
'De Herengracht lijkt hier nieuwbouw en dat is het natuurlijk ook. Sommige huizen zijn nog niet eens af. Ik vind het bijzonder te zien hoe een bekende werkelijkheid er zo anders uit kan zien. Altijd als ik in het Rijksmuseum was, zocht ik dit schilderij even op.'

Stilleven met bloemen en een horloge, Abraham Mignon, ca. 1660 - ca. 1679 Beeld Rijksmuseum

Gijs Scholten van Aschat (53), acteur
Stilleven met bloemen en een horloge, Abraham Mignon, ca. 1660 - ca. 1679
'Ik houd van dit prachtig, mooie boeket tegen die donkere achtergrond. Een heel rustgevend schilderij. Stillevens gaan voor mij over vanitas, over het leven, er zit altijd een element van betekenis in. Geld, een doodskop, dieren die weer een bepaald gewicht hebben. Het is een snapshot van het leven uit die tijd.'

De Gele Rijders, George Hendrik Breitner, 1885-1886 Beeld Rijksmuseum

Hans Aarsman (61), fotograaf en fotodetective
De Gele Rijders, George Hendrik Breitner, 1885-1886
'Vroeger was het Rijksmuseum opgedeeld in verschillende perioden. Je had dan die poppenhuiskamers met duffe uitleg erbij en van die schilderijen uit de 18de eeuw waarop mannen werden afgebeeld als Napoleon. Maar als je dan een kamer verder ging, hingen daar ineens de Mesdags, de Breitners en de Israëls. De paarden kwamen op je afgegaloppeerd. Een heel mooie zaal. De Gele Rijders van Breitner vind ik het indrukwekkendst. Het werk heeft een grove toets: als je het van dichtbij bekijkt, wordt het echt verf, pas als je verder weg staat, zie je er de paarden in. Ondanks het grove schilderwerk is het gelukt er beweging in aan te brengen. In de 19de eeuwse werken zie je dat voor het eerst in de schilderkunst. Want het grote probleem van beweging is: hoe zet je die stil?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.