Dit worden de winnaars van het Nederlands Film Festival, volgens onze filmredacteur

Het was een rijk jaar voor de Nederlandse film: veel originele, gedurfde en ambitieuze producties. De leden van de Academy hebben dit jaar echt wat te kiezen. Filmredacteur Bor Beekman neemt alvast een voorschot op de kalverregen.

Dakota Fanning in Brimstone.

Beste film

Bram Fischer
Tonio
Quality Time
Brimstone
Layla M.

Wie wint?

Brimstone kreeg een ster minder dan het radicaliseringsdrama Layla M., in deze krant althans. En twee sterren minder dan Tonio. Maar Koolhovens op miraculeuze wijze van de grond getilde, ambitieuze en onverbiddelijke western - och, die arme vrouw zonder tong - rekt het imago van de nationale speelfilm op. Zo kun je dus ook filmen, vanuit Nederland. Dit kalf komt Brimstone toe.

Beste scenario

Brimstone (Martin Koolhoven)
Bram Fischer (Jean van de Velde)
Layla M. (Jan Eilander)

Wie wint?

Drie originele werken. En het scenario van Brimstone lijkt de juiste winnaar. Er werd weleens geklaagd, de voorgaande jaren: kon die Martin Koolhoven ophouden met dat getwitter over Ajax en weer gaan filmen? Maar de man leefde boven zijn tekstverwerker, eindeloos knedend aan zijn onderdruktevrouwenwestern. In het Engels, 148 minuten lang en (waarom niet?) niet lineair verteld. Opgedeeld in hoofdstukken met gewichtige titels: Revelation, Exodus, Genesis, Retribution. Het grote gebaar - zo zeldzaam in Nederland.

Martin Koolhoven.

Beste regie

Martin Koolhoven (Brimstone)
Daan Bakker (Quality Time)
Paula van der Oest (Tonio)

Wie wint?

Vermoedelijk is de Nederlandse Academy dit jaar ernstig verdeeld. Want: méérdere uitstekende films. Luxe. Paula van der Oest won één keer eerder het regiekalf, voor haar mozaïekfilm The Domino Effect (2012). Koolhoven ook, voor zijn boekverfilming De grot (2001). En voor beiden geldt: deze regie is (nog) knapper. De kans op een Brimstone-kalverensweep achten we net iets groter dan een winst over de hele linie voor Tonio. Toch zetten we ons geld in deze categorie op Van der Oest.

Paula van der Oest.

Beste montage

Brimstone (Job ter Burg)
How to Meet a Mermaid (Gys Zevenbergen)
Tonio (Sander Vos)

Wie wint?

Films worden gemaakt in de montageruimte, zegt men. Daar vallen ze ineen, of uiteen. Voor deze winnaar geldt dat nog nét iets meer. Tonio versnelt, vertraagt, springt vooruit, achteruit, wisselt van kleur, schreeuwt, kermt, schokt, vloekt en laat de kijker achter tussen flarden verwoest geluk. Sander Vos wint.

Sander de Vos.

Beste documentaire

De kinderen van juf Kiet
De Matthäus Missie van Reinbert de Leeuw
Radio Kobani
To Stay Alive - A Method
Vogelparadijs

Wie wint?

Juf Kiet. Nadat de Idfa-jury het subliem observerende portret van vluchtelingenkinderen in een Brabants klasje had vergeten te bekronen, dient de Academy haar plicht te vervullen. Al is het documentaireveld, evenals vorig jaar, sterk bezet. Dat How to Meet a Mermaid (genomineerd voor Kalf beste montage, beste sound design én beste muziek) níet bij dit rijtje van vijf zit, zegt wel iets.

Bezoekcijfers van de films die zijn genomineerd voor beste film

Brimstone 193.552
Tonio 152.743
Layla M. 44.858
Bram Fischer 23.986
Quality Time 3.323

Beste camera

Rogier Stoffers (Brimstone)
Reinier van Brummelen (To Stay Alive - A Method)
Guido van Gennep (Tonio)

Wie wint?

Rogier Stoffers, die toon en kleur steeds verlegt in zijn als vier seizoenen gefilmde Brimstone-hoofdstukken. De in Europa gedraaide Amerikaanse frontier, bijeengescharreld uit stukjes Duitsland, Hongarije en Spanje, werd binnen Stoffers' camera één wereld. Voor hij uitweek naar Hollywood, voor er bij de Kalveren überhaupt een cameracategorie bestond, won Stoffers al eens een erekalf voor zijn oeuvre. Nu komt er eentje bij.

Rogier Stoffers.

Beste acteur

Peter Paul Muller (Bram Fischer)
Pierre Bokma (Tonio)
Thomas Ryckewaert (Waldstille)

Wie wint?

Pierre Bokma. Bokma met zijn buik, tussen de lege flessen op de keukenvloer. Een laveloos persoon acteren lijkt makkelijk, is hondsmoeilijk. Bokma vloert zichzelf en het publiek, in deze onvergetelijke suïcidale scène uit Tonio.

Pierre Bokma en Rifka Lodeizen.

Beste actrice

Nora El Koussour (Layla M.)
Rifka Lodeizen (Tonio)
Rifka Lodeizen (Verdwijnen)

Wie wint?

Een ijzersterk Rifkajaar. En je zou haar gebundelde kracht (tweederde van de nominaties in deze categorie!) mogen belonen. Maar er is ook die ontdekking: dat overrompelend spel van debutant Nora El Koussour. Ook een compliment aan de acteursregie van Mijke de Jong. Deze is voor Layla.

Nora El Koussour.

Beste vrouwelijke bijrol

Carice van Houten (Brimstone)
Antoinette Jelgersma (Riphagen)
Marie-Louise Stheins (Waldstille)

Wie wint?

Ze bezit er al vijf; haar veestapel. Maar geen voor beste bijrol. Ze opteerde voor de hoofdrol bij Koolhoven, maar die dacht aan jongere actrices. En zo treffen we Carice van Houten in Brimstone als de moeder met geknechte blik, die heel haar verzet vat in een enkel 'smeerlap!' - heerlijk uitgespuugd door de actrice. Kalf zes voor Carice. Maak anders nu alvast die 'houdt het dan nooit op?-grap.

Carice van Houten in Brimstone

Beste mannelijke bijrol

Mohammed Azaay (Layla M.)
Michel Sluysmans (Riphagen)
Johan Leysen (Waldstille)

Wie wint?

Iemand van de unaniem geprezen cast van het plattelandsdrama Waldstille van Martijn Maria Smits dient te worden bekroond. Johan Leysen is een legitieme keuze, als vader van een jongen die een dodelijk ongeluk veroorzaakt. Rust en venijn in een enkele blik, dat is Leysen. Belgische pilaar van de Nederlandse film.

Johan Leysen (links) in Waldstille.

Lees ook onze voorbeschouwing van het Nederlands Film Festival:

Woensdag barst het Nederlands Film Festival los. Daarom aandacht voor Mike van Diem, de beste Nederlandse tv-series van de afgelopen 25 jaar, een blik op de 37 Nederlandse acteurs die overal ter wereld in 97 producties werken en de documentaire Kuyt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden