Dit wintersportseizoen al 20 dodelijke lawineslachtoffers

Door ongunstige sneeuwomstandigheden in de Alpen zijn er dit wintersportseizoen bij off piste skiën al 20 dodelijke lawineslachtoffers gevallen. Voor de tijd van het jaar zijn dat er veel, zegt de Nederlandse Ski Vereniging (NSkiV). Het off-piste skiën is de laatste vijftien jaar explosief toegenomen. Steeds meer mensen begeven zich buiten de pistes vanwege de hoge snelheden en de ongerepte sneeuw.

In Zwitserland alleen zijn tot gisteren 12 lawinedoden geteld. Vorig jaar rond deze tijd waren dat er nog maar 4. De NSkiV waarschuwt daarom voor de gevaarlijke omstandigheden buiten de skipistes.

Door de onregelmatige sneeuwval plakken de sneeuwlagen niet goed op elkaar, waardoor er een grote kans is dat ze gaan schuiven. 'De eerste sneeuwlaag is van november en is heel hard', zegt commercieel directeur Bert Romani van de NSkiV. 'Daarna is het pas met de kerst weer gaan sneeuwen. Die twee lagen gaan niet goed samen. En dan krijg je lawines.'

Lawines vormen in principe geen risico voor skiërs die op de piste blijven. Maar juist het off-piste skiën op steile, maagdelijke hellingen heeft een grote vlucht genomen.

 
Lawines vormen in principe geen risico voor skiërs die op de piste blijven. Maar juist het off-piste skiën op steile, maagdelijke hellingen heeft een grote vlucht genomen.
Een lawine overviel de ervaren skieër Mikkel Harder. Lees zijn verhaal morgen in de Volkskrant Beeld Patric Zanglerl

Camerahelmen
'Vroeger was het ski-niveau van Nederlanders zo laag dat mensen niet off-piste durfden', zegt Romani. 'Maar met de huidige materialen is het steeds makkelijker. Mensen denken: hé, daar zijn nog geen sporen, laten we daarheen gaan. Met die camerahelmen vinden skiërs het ook mooi om iets spectaculairs te doen. Sinds een tijd zien we dus Nederlandse lawineslachtoffers in de statistieken.' Nederland telt in totaal zo'n 1 miljoen wintersporters.

'Mensen hebben vaak het idee dat hen niets kan gebeuren als ze toch in de buurt van de piste blijven', zegt Rolf Westerhof, lawine-expert van het Snow Safety Center. 'Maar dat is een fabeltje. Kijk naar Schumacher. Hij was 3 meter buiten de piste, en viel ongelukkig op een steen. Op de piste wordt zo'n steen gemarkeerd of weggehaald.'

'Gewoon skiën is te vergelijken met hockey', zegt hij. 'Je breekt misschien eens een been. Maar off-piste is vergelijkbaar met diepzeeduiken. Of parachutespringen. Dat zijn risicosporten waarbij je het leven kunt laten. Het ziet er door die mooie sneeuw eenvoudig uit - je hoeft alleen maar langs een paaltje - maar je moet echt weten wat je doet.'

 
Met die camerahelmen vinden skiërs het ook mooi om iets spectaculairs te doen.
Een camerahelm Beeld ap

Pieper en schep
Veel skiërs onderschatten dat, zegt Westerhof. 'Wij zien nog altijd te veel mensen zonder pieper en schep freeriden. Als je dan in een lawine terechtkomt, zijn je overlevingskansen nihil. In principe heb je 15 tot 18 minuten om gevonden te worden, maar een lawine is gemiddeld 70 meter lang. Zonder pieper kunnen ze je niet lokaliseren. En met reddingshonden zoeken, dat haal je gewoon niet binnen die tijd.

En áls er een pieper is, dan is het zoeken nog verschrikkelijk moeilijk, zelfs voor experts, zegt Romani. 'Je moet bepaalde patronen lopen. Daar moet je voor trainen. Bovendien zit je in een stress-situatie, en is de sneeuw niet plat. Soms zak je tot je middel weg, soms moet je over allerlei brokken heen.'

Na het ski-ongeluk van prins Friso was er een run op piepers en airbags. Volgens Snowcountry is de verkoop van airbags sinds Friso vertienvoudigd. Maar tegelijkertijd gaan er ook weer meer mensen off-piste, dus het probleem blijft bestaan, aldus Romani. 'Bovendien is een airbag ook niet alles. Als je met zo'n ding blijft drijven, kun je aan de onderkant van de lawine alsnog met 100 kilometer per uur het bos in gaan of op een rotsblok slaan. Dus je moet eigenlijk vooral zorgen dat je niet in zo'n lawine terecht komt.'

Lees morgen in de Volkskrant het interview met een lawineoverlever: 'Hoe ik vijf minuten onder een sneeuwlawine overleefde'

Prins Friso Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden