Dit wil de man

Mannenspecial

Het grote Volkskrant Magazine-onderzoek naar het schoonheidsideaal (m/v).

Foto Paul Faassen

Zijn mannen simpele, lustgedreven jagers die het liefst rondborstige, ongeletterde blondines hun hol inslepen? Het antwoord luidt: nee. Kennelijk is de man eeuwenlang verkeerd begrepen of er is sprake van een megarevolutie, maar de man verkiest een intelligente vrouw boven een seksueel aantrekkelijke vrouw. Nog een verrassing: mannen vallen bij vrouwen vooral voor de ogen, pas daarna voor de borsten en billen.

Dat blijkt uit een onderzoek, in opdracht van Volkskrant Magazine naar de mening van mannen over de schoonheid van vrouwen. Het onderzoek, bestaande uit een onlinevragenlijst, is uitgevoerd door de Universiteit Utrecht (UU). Ruim 3.500 mannen deden eraan mee; het merendeel van de respondenten is in Nederland geboren (95 procent) en hoogopgeleid (73 procent volgde hbo of wo); in leeftijd variëren ze van 18 tot 85 jaar.

De uitkomsten van dit, wereldwijd, eerste grootschalige onderzoek naar het uiterlijk bevestigen menig clichébeeld over de smaak van mannen, maar wijken er ook vaak van af. Zo willen de meeste mannen graag een jonge(re) vrouw als partner, maar vindt gemiddeld 69 procent hoge hakken overbodig en bedankt ruim 57 procent voor sexy lingerie.

Liesbeth Woertman, hoogleraar aan de UU en gespecialiseerd in de psychologie van het uiterlijk, is verrast door het belang dat mannen hechten aan intelligentie, meer dan aan het uiterlijk bij een vrouw. 'Ik ken geen onderzoek waarin dit zo expliciet als waarde naar voren komt. Het geeft aan dat Nederlandse hoogopgeleide mannen vrouwen zien als vriendinnen en partners en gelijkwaardigheid hoog in het vaandel hebben. Dat intelligentie en vrouwelijkheid elkaar niet uitsluiten, is heuglijk te constateren.'

Wat volgens Woertman verder opvalt, is dat mannen vooral vallen voor een 'naturel' uiterlijk. Make-up vinden ze niet nodig en cosmetische ingrepen maken vrouwen alleen maar onaantrekkelijker (vindt 63 procent).

Tegelijk zijn ze in hun definitie van naturel wel tegenstrijdig; als ze in een serie foto's moeten aanwijzen wat ze mooi vinden, kiest de meerderheid voor een licht opgemaakte vrouw waarbij oneffenheden van de huid zijn weggewerkt en de ogen iets aangezet. Woertman: 'De cosmeticabranche is erin geslaagd de indruk te wekken dat vrouwen wakker worden met mascara en lippenstift op hun gezicht.' Rimpels daarentegen vinden mannen weer té naturel, want lelijk.

Aan de mannen is ook gevraagd hoe ze hun eigen uiterlijk beoordelen. De helft van de mannen tot 40 jaar blijkt zich soms te schamen over zijn uiterlijk; onder 55-plussers heeft eenderde van de mannen af en toe last van schaamte. 'Hieruit kun je concluderen dat er ook onder mannen zoiets bestaat als een schoonheidsideaal', zegt Woertman. 'De helft van de mannen (47,5 procent) geeft aan iets dunner te willen zijn, en tweederde wil iets gespierder zijn.' Dit is gemeten met de Figure Rating Scale, een gevalideerde schaal die internationaal wordt gebruikt om de discrepantie tussen het actuele zelf en het ideale lichaam te meten. 'De mannen willen hier gemiddeld een half poppetje dunner/gespierder zijn. Vrouwen blijken in het algemeen minstens een heel poppetje dunner te willen zijn. Hun lichaamsontevredenheid is veel groter. In vergelijking met vrouwen ervaren mannen ook veel minder druk van buitenaf om aan het ideaal te voldoen. Een man ligt over het algemeen niet wakker van een buik die iets te fors is.'

Wel, blijkt uit het onderzoek, dat met name onder jonge mannen het belang van uiterlijke verzorging toeneemt. Neusharen worden geknipt, luchtjes en deodorant opgespoten, en soms gezichtscrème gebruikt. Woertman: 'Hier zie je de verschillen tussen jong en oud. Jongeren vinden onverzorgd echt niet meer kunnen. Ouderen vinden zich eigenlijk wel te dik, en kaal worden vinden ze niet mooi. Maar om nou te zeggen dat mannen líjden onder hun uiterlijk, nee. Het uiterlijk is - nog -niet van groot belang voor hun identiteit.'

Hier volgen de tien meest pregnante conclusies van het onderzoek, die we bespraken in een rondetafelgesprek met een panel van zes mannen, voorzien van commentaar door onderzoekster Liesbeth Woertman.

Foto Paul Faassen

Conclusie 1

Mannen willen een jonge(re) vrouw

Gevraagd of hun partner er jong moet uitzien, antwoordt 51 procent van de mannen dat dat 'belangrijk noch onbelangrijk' is. 25 procent vindt het 'belangrijk', 20 procent 'onbelangrijk'. Maar als wordt gevraagd welk leeftijdsverschil de voorkeur heeft, moet de vrouw - gemiddeld - 6 jaar jonger zijn. Bij mannen boven de 56 jaar zelfs 12 jaar jonger.

Mannenpanel: De algemene reactie is verbazing. 'Ik geloof daar niks van', zegt Arjan Benning (42). 'Voor mij gaat deze conclusie niet op.' 'Een enorm cliché', vult Paul van der Heijde (58) aan. 'Het lijkt me ook erg lastig, twaalf jaar verschil, dan luister je meestal niet naar dezelfde muziek.' Maar, vindt Arjan, hoe ouder, 'hoe groter het leeftijdsverschil kan zijn.' Tom Gorny (32) is het ermee eens: 'Een meisje van 12 zie je niet gauw met een man van 24, maar een man van 50 wel met een vrouw van 38.' Maarten Keulemans (46): 'Mijn vriendin is 8 jaar ouder. Maar in mijn omgeving zie ik het cliché van de jongere vrouw wel bevestigd.' Pim (61, gefingeerde naam) zegt dat haar 'minimumleeftijd' door het vaderschap wordt beïnvloed. 'Mijn dochter is 23. Dat verbiedt mij vrouwen van die leeftijd aantrekkelijk te vinden.'

Liesbeth Woertman: 'Uit biologisch-evolutionair oogpunt is een jonge vrouw seksueel aantrekkelijk. Dat dit uitgerekend voor oudere mannen zwaar telt, vind ik opmerkelijk.' Dat, opgeteld, tweederde van de mannen het niet erg belangrijk vindt of zijn vrouw jong oogt, snapt Woertman beter nu ze weet dat mannen sowieso een veel jongere vrouw willen: 'Het is logisch: hun vrouw ís al een stuk jonger, dus hoeft ze niet jonger te líjken.'

Foto Paul Faassen

Conclusie 2

Mannen vinden de ogen het mooiste deel van een vrouw. Daarna de borsten en billen

In het onderzoek steken de ogen van een vrouw - in het algemeen en bij hun eigen partner - in het rijtje 'favoriete lichaamsdelen' met een score van 31 procent met kop en schouders uit boven de borsten en billen, die respectievelijk op plaats twee en drie volgen.

Mannenpanel: Bart is het ermee eens: 'Klopt. Ik kijk bij een meisje altijd het eerst naar haar ogen. Die vertellen veel over de hele persoon.' Tom gelooft niet in het belang van de ogen: 'Ik kan me niet voorstellen dat een man niet kan klaarkomen op porno omdat hij de ogen van een vrouw niet ziet.' Bij contact met een vrouw gaat het volgens hem 'om heel de vibe'. Of de billen en borsten groot of klein zijn, doet er minder toe. Maarten: 'Het gekke is, ik weet het niet echt. Je hebt omstandigheden die draaien om lust en die draaien om de présence, en dus de ogen. Met een mes op m'n keel zou ik ook zeggen: de ogen.' Voor Pim gaat het om 'het hele gezicht': 'Als daar een bepaalde symmetrie in zit, zit het met de rest van het figuur ook wel goed.' Paul (die het woord 'tieten' verafschuwt): 'Ik ben van een boezemman, een billenman geworden. De billen zijn een hypothese en dan ga ik via de boezem naar de ogen.' Tom is het nu met hem eens: 'Billen drukken meer persoonlijkheid uit.' Arjan: 'Eigenlijk vind ik bij een vrouw het zandlopermodel het belangrijkst. Het gaat om de verhouding tussen billen en borsten, of een vrouw wat dikker of dunner is, maakt niet zo veel uit.'

Liesbeth Woertman: 'Dat mannen ogen het mooiste deel noemen, verbaast me niet. In het contact, of je nu met een vrouw aan het fietsen bent of ermee in de keuken straat, kijk je per definitie naar de ogen. Ook hier valt me op dat sommige mannen de stelling meteen versmallen tot een puur seksuele. In het panelgesprek zie je dat mannen klassieke beelden bij zich dragen over een biologisch aantrekkelijke vrouw, maar er ook aan voorbij gaan. Een man is meer dan zijn seksualiteit.'

Foto Paul Faassen

Conclusie 3:

Mannen willen een intelligente vrouw

De overwegend hoogopgeleide mannen kozen op een ranglijst van gewenste eigenschappen bij een vrouw massaal voor 'intelligent'. Van de mannen zet 28,5 procent 'intelligentie' op nummer één en bij 53 procent van de mannen staat deze eigenschap in de topdrie. Op de tweede plaats staat 'lief'; 51 procent van de mannen zet dit in zijn topdrie. Op een gedeelde derde plaats staan 'vrolijk' (36 procent) 'zelfstandig' (33 procent) en 'humor' (31 procent).

Mannenpanel: Algehele reactie: huh? Tom Gorny zet grote ogen op: hij is nog nooit opgewonden geworden van enkel de intelligentie van een vrouw. Hij vindt: in een relatie telt IQ, maar een onenightstand hoeft niet intelligent te zijn. Tom: 'Of superknap, want een man laat z'n standaarden varen zodra de situatie daartoe dwingt en er geen getuigen zijn.' Paul vindt dat iets voor domme mannen. Hij houdt sowieso niet van vrouwen voor één nacht. En hij wil ze nooit dom. 'Dan is er geen contact.' Bart van der Vaart (27): 'Ik ben het met Paul eens. Als ik een bloedmooi meisje zie, maar er komt geen zinnig woord uit, dan haak ik meteen af.' Aan vrouwen die interessant doen, heeft hij Paul een hekel: 'Ik breng ze graag in hun gewone doen, dan zijn ze veel intelligenter.'

Arjan: 'Het mooiste is het als een vrouw jouw humor begrijpt.' Pim: 'Ik kom nooit domme vrouwen tegen.' Maarten vindt zelfstandigheid een plus bij vrouwen: 'Ik heb een flirt gehad met een vrouw die meer verdiende dan ik, ze had een hoge functie; dat vond ik wel interessant.' Paul wil niet alleen dat zij, maar ook hij zelfstandig is én blijft: 'Ik wil nooit een en/of-rekening met een vrouw.'

Liesbeth Woertman: 'Het valt mij op dat de stelling door een deel van het panel in het seksuele wordt getrokken, zoals Tom doet. Vraag je naar gewenste eigenschappen van een vrouw, dan is de associatie blijkbaar meteen 'bed' en 'seks'. Tegelijk vind ik het interessant dat uit de reacties in het panel de diversiteit in smaak bij mannen naar voren komt. Misschien is de voorkeur voor een slimme vrouw niet zo gek in een tijd dat er meer vrouwen dan mannen studeren, maar het is in elk geval positief verrassend dat 'intelligentie' meedoet.'

Foto Paul Faassen
Foto Paul Faassen

Conclusie 4

Mannen vinden cup b groot genoeg

(Sexy lingerie en hoge hakken mag, hoeft niet)

Als mannen uit drie boezemgroottes kunnen kiezen, kiest 50 procent voor cup B en 44 procent voor cup C. Van sexy lingerie is de helft van de jonge mannen (tot 25 jaar) gecharmeerd, maar vanaf die leeftijd dalen de percentages. Tweederde van de mannen vanaf 40 jaar zegt: laat maar. Van alle mannen vindt eenderde een vrouw op hoge hakken aantrekkelijk, maar tweederde niet. Waarbij opvalt dat hoe jonger de man is, hoe minder hij ervan houdt: Van de mannen tot 39 jaar vindt 79 procent een vrouw op hoge hakken niet aantrekkelijk; die afschuw is bij mannen boven 56 jaar gedaald tot 54 procent. Al met al geen overwinning voor de hoge hak.

Mannenpanel: Opgeblazen pornoborsten vindt geen van de mannen mooi. Al zijn er volgens het panel ándere mannen die ze wel mooi vinden. Arjan: 'Cup B zegt helemaal niets als je niet weet wat de omvang is. Je hebt 70B maar ook 100B, dat is heel wat anders.' Bart tekent aan dat lingerie in de juiste maat moet zijn. 'Te klein is geen gezicht. De meeste vrouwen dragen een te kleine bh.' Voor Paul is sexy lingerie 'commercie, geproduceerde romantiek'. Toch vindt Arjan dat hoge hakken de vrouwenbil een boost geven. Dat vrouwen zich mooi maken voor jou, hun man, vindt Tom te waarderen. 'Ze heeft toch voor jou haar best gedaan.' Paul is onverbiddelijk en vindt het 'beledigend' als vrouwen zich op die manier uitsloven. 'Dat Eva Jinek op paalhakken naar haar werk gaat, stemt me treurig. Dat ze denkt dat nodig te hebben.' Pim is het er niet mee eens: 'Ik vind hoge hakken wel mooi en ik voel me helemaal niet beledigd als een vrouw ze draagt.' Maarten noemt stiletto's 'ordi'. Ook lingerie moet niet dellerig zijn, maar een bh-bandje dat meer dan HEMA belooft, vindt hij 'wel spannend'. Pim: 'Ik vind alles mooi. Hoge hakken, de hele rataplan.'

Liesbeth Woertman: 'Dat mannen collectief voor dezelfde cup gaan, in dit geval een B, die overeenstemt met de rest van een vrouwenlichaam, verbaast me niet. Uit onderzoek blijkt dat we symmetrie belangrijk vinden. Opvallend is dat de opgeblazen pornoborst niet hoog scoort. Dat is interessant. Vrouwen overschatten kennelijk het belang van grote borsten. Dat Paul zegt 'beledigd' te zijn door vrouwen die zich uitsloven met sexy attributen, is een nieuw element. Het geeft aan dat de waardering van mannen voor hakken en lingerie erg uiteenloopt.'

Foto Paul Faassen

Conclusie 5

Mannen vinden schaamhaar vies

De meeste mannen willen dat vrouwen hun schaamhaar knippen en scheren. Eenderde wil geen enkele haar zien (Brazilian style), maar eenderde van de mannen heeft geen probleem met een begroeide venusheuvel, dat zijn vooral oudere mannen. Gelet op de leeftijd zijn de jongste mannen (tot 25 jaar) het strengst, van hen is ruim 50 procent anti-schaamhaar. Van alle mannen doet de helft 'iets' aan de eigen schaambos.

Mannenpanel: Twintiger Bart is het felst anti-schaamhaar: 'Op mijn leeftijd weet je niet beter dan dat schaamhaar uit is. Ik wil het ook nooit meer zien. Ik hoop dat het uitsterft zoals de evolutionaire staart.' Eindvijftiger Paul is het honderd procent oneens met hem. 'Het is een van mijn grote ergernissen dat schaamhaar uit is, ik wil het schaamhaar heel graag terug in de maatschappij.' Tom: 'Het moet gewoon verzorgd zijn. Minder en verzorgd. Ik heb geen voorkeur voor een model.' Arjan: 'Elf jaar geleden werd ik vrijgezel en belandde in huis bij een vriend. Hij verbaasde zich erover dat ik nog schaamhaar had. Hij zei dat het echt niet meer kon. Toen bleek dat het al vijf jaar uit was.' Inmiddels is hij van mening veranderd: 'Het maakt me niet uit hoe vrouwen hun schaamhaar dragen. Al vind ik dat jarenzeventigschaamhaar vies. Kennelijk ben ik gewend geraakt aan minder haar.' Pim: 'Ik ga helemaal met de mode mee. Ik ben voor minder haar.' Maarten: 'Het maakt me echt geen zak uit. Ik zie vrouwen met veel pijn en moeite hun schaamhaar scheren en ook hun benen en oksels. Dan denk ik: dat hoeft van mij niet.' Nog meer pro-haar is Paul, hij wil méér haar. 'Overal, ook onder de oksels en ook op de benen.'

Liesbeth Woertman: 'Het panel bevestigt hier precies de uitslag van het onderzoek: schaamhaar is een generatieding. Jonge mannen willen een haarloos lichaam. Hoe ouder de man, hoe minder problemen hij ermee heeft, en zeker als hij boven de 55 is.'

Foto Paul Faassen
Foto Paul Faassen

Conclusie 6

Mannen willen dat een vrouw naturel oogt

(Dus weinig make-up, geen cosmetische ingrepen)

Als mannen in het onderzoek een serie van vier plaatjes te zien krijgen, waarbij een vrouw in verschillende gradaties is opgemaakt, van helemaal zonder tot royale make-up, kiezen ze voor plaatje twee: daar heeft de vrouw foundation, mascara en naturel lipgloss op. Als mannen elders in het onderzoek wordt gevraagd in volgorde aan te geven wat ze belangrijk vinden aan het uiterlijk van een vrouw, strepen ze 'stralend' aan (bij 53 procent van de mannen staat dat in de topdrie van voorkeuren; bij 24 procent staat het op één) en 'naturel' (bij 47 procent van de mannen staat het in de top drie, bij 24 procent staat het op één.)

Mannenpanel: Instemmend gemompel. Maarten is het eens met de voorkeur in het onderzoek, want houdt ook van naturel. 'Ik zat laatst in de trein en tegenover me zat een meisje zich op te maken. Ik dacht jeetje, waarom in godsnaam?' Werd ze er mooier op, vragen de anderen. 'Nee!' Paul wil helemaal geen make-up. Paul: 'Je wilt toch niet zoenen met lippenstift?' Maar als de fotoserie van de dame met de verschillende stadia van make-up wordt voorgelegd, kiezen vier mannen van het panel voor meer make-up dan in het onderzoek. Tom verbreekt daarop hardhandig de naturel-illusie: 'Wat mannen denken dat naturel is, is niet naturel. Dat is gewoon foundation, een beetje blusher, mascara en wat lippenstift. Om er naturel uit te zien, doen vrouwen al enorm veel.' Die kennis maakt indruk bij het panel. Over cosmetische chirurgie zijn de meningen vervolgens verdeeld. Arjan: 'Siliconenborsten moeten kunnen. Je kunt niet zo stellen of je dat mooi vindt of niet. De ene borst is de andere niet. Als je als meisje al vanaf puberteit moeite hebt met je borsten omdat je nog geen cup A hebt en je laat ze wat vergroten, kan dat heel mooi zijn.' Tom: 'Als je het goed hebt gedaan, zou je het niet moeten zien.' Bart: 'Als je het niet ziet, is het oké.' Arjan: 'De goeie zie je niet. Je ziet alleen de mislukkingen.' Paul: 'Bij Linda de Mol zie je wat er is gedaan. Ik vind het pijnlijk, die ingrepen. Ze was best een mooie vrouw.' Arjan: 'Maar een keer een botoxspuitje? Dat is echt niet erg. Je moet het alleen niet doen om de ouderdom te bestrijden, dat ga je verliezen. Maar als je een probleem hebt met een grote neus, wat weerhoud je dan om hem kleiner te laten maken?' Maarten: 'Ik vind het al snel een zwakte. Alsof een vrouw zichzelf niet kan accepteren zoals ze is.' Bart vat de kern samen: 'Ingrepen moeten iets toevoegen wat niet zichtbaar is.'

Liesbeth Woertman: 'Mooier dan Bart kan ik de naturel-paradox niet toelichten.'

Foto Paul Faassen

Conclusie 7

Mannen denken dat vrouwen zich mooi maken om elkaar de loef af te steken

Gevraagd of vrouwen zich optutten voor mannen, antwoordt 56 procent met een 'ja'. Maar mannen geloven eerst en vooral dat vrouwen met hun uiterlijk tegen elkaar opbieden: van de jongere mannen is zelfs 94 procent daarvan overtuigd. Van alle mannen bij elkaar denkt gemiddeld 84,6 procent dat vrouwen vooral onderling concurreren.

Mannenpanel: Er heerst grote eensgezindheid. Tom: 'Honderd procent mee eens. Mannen passen zich aan, aan wat er voor handen is. De lat is flexibel. Een vrouw wil boven andere vrouwen uitsteken.' Paul: 'Wat mij wel opvalt, is die genadeloosheid van vrouwen onderling, zo van: 'Zij denkt zeker dat ze nog 18 is. Leuk hoor dat rokje, maar niet meer voor haar.' Dan denk ik: wat doe je daar ingewikkeld over.' Arjan: 'Uiteindelijk kun je concluderen dat vrouwen heel onzeker zijn.' Maarten probeert als enige tegen de concurrentie-these in te gaan: 'Ik geloof er niets van', maar vindt geen gehoor. Bart: 'Als ik met mijn vriendin door de stad loop en ik zie een meisje naar mij kijken en daarna naar mijn vriendin, dan is het bij wijze van spreken gelijk oorlog. Zo zie je jongens nooit naar elkaar kijken. Een blik naar een man met een knappe vriendin is een soort van respect, bij een vrouw is dat oorlog.' Tom legt uit: 'Kleding is het speelveld van vrouwen.' Tegen Pim: 'Wij trekken nooit een jasje aan om Pim de loef af te steken.' Bart: 'Als ik een andere man op het terras zie zitten met een mooi jasje, denk ik niet: oh wat een mooi jasje, dat wil ik ook.' Arjan is wel blij dat de verzorgingslat in het algemeen hoger is komen te liggen: 'De jaren negentig waren een dieptepunt. Dat seksloze kleden. Fijn dat die tijd voorbij is.'

Liesbeth Woertman: 'Ook hier bevestigt het panel helemaal de uitslag van het onderzoek. Hierover is geen discussie. De mannen hebben gelijk, vrouwen branden elkaar het hardst af. Als je het ze vraagt, zeggen en denken vrouwen echt dat ze zich voor zichzelf mooi maken. Voor mannen hoeft het optutten niet. Dat is de tragiek van het heteroseksuele misverstand.'

Conclusie 8

Mannen zijn niet bang om kaal te worden

Het onderzoek leert dat rond de 80 procent van de mannen een kaal hoofd 'niet sexy' en 'niet cool' vinden. Op de stelling dat een kaal hoofd oud maakt, antwoordt een meerderheid (66 procent) ontkennend. Een kaal hoofd is misschien geen aanlokkelijk perspectief, of al de realiteit, toch zegt een grote meerderheid (77 procent) een kaal hoofd niet te vrezen.

Mannenpanel: De twijfel heerst bij deze uitslag. Tom: 'Dat is niet waar. Kijk maar hoeveel shampoos er voor mannen zijn, en haartransplantaties. Al die dingen zijn er niet voor niets. Mannen zitten er sowieso enorm mee. Zelf had ik lang haar, naar achter. Maar ik werd kaal en dacht; 'fuck it, weg ermee. Weer een zorg minder.' Arjan kent die zorg van een kalende man nog wel: 'Ik ben er wel bang voor. Sterker, ik ben al behoorlijk kalend, alleen ik slik daar iets voor: finasteride. En het werkt.' Maarten: 'Nee het werkt niet. Ja, sorry. Het is onzin.' Arjan: 'Het heeft te maken met aantrekkelijk gevonden willen worden. Daar doe ik kennelijk ook aan mee.' Arjan heeft zich toen hij 25 was, een keer kaal geschoren. 'Ik zag er agressief uit. Tom staat het, maar mij niet. Die bos haar, zoals van Bart, dat was mijn kracht toen ik een jonge jongen was.' Maarten: 'Vroeger was ik een wilde punker met groen en geel haar. Nu word ik grijs en zou ik het wel willen verven. Maar het is ergens heel lullig. Dat voelt wel echt als midlifecrisis.' Paul heeft een ouderwetse remedie: 'Ik behandel mijn haar al jaren met berkenwater.'

Liesbeth Woertman: 'Hier zie je dat uiterlijke ontevredenheid bij mannen bestaat, maar dat die niet direct hun identiteit raakt. Het is de categorie vervelend en jammer. Maar het snijdt ze niet door de ziel.'

Foto Paul Faassen

Conclusie 9

Mannen hebben ook een schoonheidsideaal

Blijkens het onderzoek willen mannen niet alleen dat vrouwen slank zijn, maar 59 procent vindt het ook belangrijk om zelf slank te zijn; 7 procent noemt het zelfs 'heel belangrijk'. Als je mannen vraagt in een rij poppetjes (oplopend in gespierdheid en in omvang) aan te geven op welk poppetje ze willen lijken, blijkt dat ze een poppetje aanwijzen dat iets dunner en iets gespierder is dan ze zelf zijn. Van alle mannen zegt bijna de helft, 46 procent, zich bij tijd en wijle te schamen voor zijn uiterlijk.

Mannenpanel: Als het woord 'slank' valt, staan sommige mannen op. 'Kijk', zegt Pim, 'ik krijg een buik.' Valt wel mee, oordelen de anderen. Pim doet er verder ook niks aan. Maarten wel: 'Ik word chagrijnig van mijn dikke buik.' Hij neemt expres vaker de trap en sport, zij het met tegenzin. Men is het erover eens dat een buikje voor mannen echt niet kan. De jongere mannen, Tom en Bart, vinden het normaal hun uiterlijk te verzorgen. Tom: 'Een crème smeren tegen een droge huid is niet verwijfd.' Bart, de enige van de panelmannen met een echt kapsel, gaat vaak naar modeland Italië. 'De mannen daar zijn beter gekleed dan de vrouwen. Ik doe er veel inspiratie op.' Arjan, die ruiterlijk toegeeft te tobben met het ouder worden, wil zijn tanden laten bleken. Maar hij piekert er niet over zijn haar te verven. 'Vrouwen vinden grijs haar mooi. Ze vinden het niks als een man zijn haar verft.' Maarten, die baalt van het afbraakproces dat ouder worden is, vindt het toch een zwakte om te sleutelen aan je uiterlijk. 'Ik heb er niet veel respect voor.' Tom weet zeker dat hij, als hij alleen op een eiland zou zitten, weken achtereen dezelfde broek aan zou doen. 'Tuurlijk. Wat kan mij het schelen?' Bart is het absoluut niet met hem eens: 'Ik vind het belangrijk er verzorgd uit te zien. Ik doe het voor mezelf. Dan voel ik me op mijn gemak.'

Liesbeth Woertman: 'Ook hier zie je dat de norm voor mannen is veranderd, een buikje kan niet. En een enkeling wordt er echt chagrijnig van. Mannen willen bij het onderzoek met poppetjes gemiddeld een half poppetje slanker zijn. Dit soort onderzoek is ook in het buitenland gedaan en daar willen de mannen nog net iets dunner en gespierder zijn dan hier.'

Foto Paul Faassen
Foto Paul Faassen

Conclusie 10

Mannen houden van vrouwen met een karakteristiek gezicht

Volgens het onderzoek ziet de ideale vrouw er stralend en naturel uit, en opvallend vaak wordt door de mannen een 'karakteristiek' gezicht als pluspunt genoemd. Maar als de respondenten vervolgens wordt gevraagd wat ze vinden van Amy Winehouse, Halina Reijn, Christina Hendricks, Uma Thurman, Janis Joplin en Victoria Koblenko, oordelen ze keihard. De 'karakteristieke' vrouwen krijgen amper een voldoende. Amy: 4,6, Victoria: 6,4, Christina (Mad Men): 5,9.

Mannenpanel: Ongeloof regeert. Arjan is van slag: 'Amy! Mijn droomvrouw en muze. Een 4?! Zij is mijn droom, als je op die jeugdige leeftijd zo'n oeuvre achterlaat, ja, dan ben je interessant, dat gaat veel verder dan een paar borsten of dat skeletterige lijfje. Dat zou ik wel willen beschermen.' Volgens Arjan verdient ze een 10. Paul blijkt behoorlijk gecharmeerd van de voluptueuze Christina Hendricks. 'Zij is fantastisch. Toen ik haar bij Mad Men zag, was ik meteen verkocht.' Collectief beaamt men dat wijlen Janis Joplin als vrouw niet bijster aantrekkelijk was, maar als muzikante wel. Pim heeft bij de opgesomde, karakteristieke gezichten geen echte voorkeur. 'Halina Reijn vind ik er leuk uitzien, maar ik houd van blond. Als het over mooi gaat, kies ik toch voor Catherine Deneuve.'

Bart wil opgemerkt hebben dat Kate Upton voor de jongere generatie mannen 'de nieuwe Marilyn Monroe' is.' Op de vraag of een vrouw haar uiterlijk kan compenseren met haar innerlijk, worden de kansen laag ingeschat. Pim: 'Er zijn vrouwen die niet mooi zijn, maar zich zo goed opmaken en zo leuk zijn, dat dat veel van hun uiterlijk goedmaakt.' Mannen zijn in dit opzicht stukken beter af. Paul: 'Ik geloof dat mannen zich aantrekkelijker kunnen maken door geestig te zijn. Mij is het in elk geval gelukt.' De panelleden zijn het er tenslotte over eens dat in het onderzoek onnodig negatief is geoordeeld over de bekende vrouwen.

Liesbeth Woertman: 'Onbegrijpelijk, die lage cijfers uit het onderzoek. Dit zijn misschien niet allemaal schoonheidskoninginnen, maar wel gewone, mooie vrouwen. Hier zie je dus precies waarvoor vrouwen vrezen: dat keiharde oordeel van mannen om zo te worden afgerekend op je uiterlijk. In de kern wil ieder mens geliefd zijn en is ieder mens bang die liefde te verliezen, dat zet vrouwen aan om zich mooi te maken - terwijl mannen dit niet per se waarderen. Dat is de tragiek. '

Foto Paul Faassen

Mannenpanel van jong naar oud:

Bart van der Vaart (27) is student journalistiek, houdt van de slimmere vrouw. Kan als enige de 'naturel-paradox' uitleggen. Gaat bijna samenwonen met Daniëlle die hij kent van zijn studie.

Tom Gorny (32) is flirtcoach/ eigenaar van de site MasterFlirt.nl. Woont twee jaar samen met Janina.

Arjan Benning (42) is fotograaf en filmmaker, heeft mooie witte tanden, slikt pillen tegen kaalheid, maar ijdel? Nee. Hij is getrouwd met styliste Judith.

Maarten Keulemans (46), Volkskrant-wetenschapsjournalist, 16 jaar ongehuwd samenwonend met Heddy, twee kinderen. 'Het mooiste vind ik natuurlijk haar humor en karakter.'

Paul van der Heijde (58) is literatuurwetenschapper, coach, voorstander van schaamhaar en tegenstander van lingerie. Burgerlijke staat op dit moment: 'Ongebonden'.

Pim (61), gefingeerde naam, journalist, gehuwd, met wie, dat is privé. 'En een wisecrack over vrouwen heb ik ook al niet.'

Het onderzoek is mede uitgevoerd door Femke van den Brink, promovenda bij de afdeling klinische en gezondheidspsychologie van de Universiteit Utrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.