nieuws

Dit weten we tot nu toe over de vliegramp in Iran

Over de oorzaak van de vliegramp met een Oekraïens toestel in Iran, waarbij alle 176 inzittenden om het leven kwamen, bestaat nog veel onduidelijkheid. Wat weten we wel tot nu toe? Een overzicht.

Op het Boryspilvliegveld buiten Kiev is een gedenkplaats opgericht voor de bemanning van de Ukraine Airlines vlucht.Beeld REUTERS

Vliegtuig net na vertrek neergestort

Enkele minuten nadat woensdagochtend (2.38 uur Nederlandse tijd) een Boeing 737-800 van Ukraine International Airlines opsteeg vanaf de luchthaven van de Iraanse hoofdstad Teheran, crashte het toestel.  Alle  176 inzittenden kwamen daarbij om het leven. Aan boord zaten onder meer 82 Iraniërs, 63 Canadezen (van Iraanse afkomst), 10 Zweden en 10 Oekraïners (onder wie 9 bemanningsleden). Het vliegtuig had als bestemming de Oekraïense hoofdstad Kiev.

Oorzaak

Over de oorzaak kan nog niets met zekerheid worden vastgesteld. De militaire inlichtingendienst MIVD beschikt over informatie dat het het vliegtuig vermoedelijk is neergehaald door een raket, kondigde minister Ank Bijleveld van Defensie vrijdag na de ministerraad aan.

‘De MIVD beschikt ook over eigenstandige informatie dat het waarschijnlijk is dat dit een luchtafweerraket is geweest’, aldus Bijleveld. 

Ook het Verenigd Koninkrijk en Canada zouden over inlichtingen beschikken dat het vliegtuig met een raket is neergehaald. Daarnaast zijn er videobeelden, naar buiten gebracht door onderzoekscollectief Bellingcat, die erop wijzen dat het vliegtuig in de lucht door een projectiel is geraakt.

De Iraanse burgerluchtvaartautoriteit ontkent met grote stelligheid dat het toestel is neergehaald. Volgens het hoofd van de burgerluchtvaartdienst, Ali Abedzadeh, is dit zelfs ‘wetenschappelijk onmogelijk’. Iran beweert dat een technische fout de reden is van de crash.  

Spanningen

Hoewel uit informatie van de inlichtingendiensten zou blijken dat de raket waarschijnlijk niet met opzet is afgevuurd, komt de verdenking op een moment dat de spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten hoog zijn opgelopen. Aanleiding hiervoor is de luchtaanval die vorige week in opdracht van de Amerikaanse president Donald Trump plaatsvond in de Iraakse hoofdstad Bagdad. Daarbij kwam de bekende Iraanse generaal Qassem Soleimani om het leven. Als vergelding vuurde Iran dinsdagnacht – enkele uren voor de vliegtuigcrash – nog zo’n vijftien raketten af op twee Amerikaanse luchtmachtbases in Irak.

Zwarte dozen

De zwarte dozen van de vliegtuigen worden vrijdag uitgelezen. De informatie is cruciaal om de oorzaak van de ramp te achterhalen. Het onderzoek kan volgens Teheran een tot twee jaar duren. De Iraanse regering zegt dat het mogelijk Rusland, Canada, Frankrijk of Oekraïne om hulp vraagt. Ook de Verenigde Staten zijn formeel uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft aangekondigd dat Oekraïne een onderzoeksteam naar de plek van de ramp stuurt. ‘Onze prioriteit ligt bij het vinden van de waarheid en de verantwoordelijken voor deze afschuwelijke catastrofe’, aldus Zelenski.

Brokstukken van het neergestorte vliegtuig zijn al deels verwijderd, zagen journalisten van de Amerikaanse omroep CBS.Beeld CBS

Trudeau belt met Rutte

De Canadese premier Justin Trudeau heeft donderdag met premier Mark Rutte gebeld om te vragen naar zijn ervaringen rond vlucht MH17. Op een persconferentie zei Trudeau dat Rutte hem onder meer heeft gewezen op het belang dat nabestaanden voortdurend op de hoogte worden gehouden. Ook zou Rutte hebben aangeboden om expertise en informatie te delen.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd in juli 2014 boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten. Uit internationaal onderzoek is gebleken dat de Buk-raket afkomstig was van een Russische legerbasis. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna bijna tweehonderd Nederlanders, kwamen om het leven.

Boeing 

De crash in Iran is een nieuwe tegenslag voor vliegtuigbouwer Boeing. Alle toestellen van het nieuwe type 737 Max staan sinds maart 2019 aan de grond na twee fatale crashes binnen een half jaar die onder meer zijn veroorzaakt door technisch falen. 

De Boeing 737-800 van Ukraine International Airlines, die woensdagochtend crashte, was slechts drie jaar oud.

Uit de lucht geschoten burgervliegtuigen, vaak ‘per ongeluk’ aangezien voor vijandig militair vliegtuig.

17 juli 2014 - Malaysia Airlines 17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur. Boeing 777

Neergeschoten boven Oost-Oekraïne. 298 doden. Neergeschoten met een Buk-raket. Pro-Russische separatisten zijn beschuldigd, Rusland ontkent.

4 oktober 2001 - Siberia Airlines 1812 van Tel Aviv naar Novosibirsk. Tupolev Tu-154

Neergeschoten boven de Zwarte Zee. 78 doden. Neergeschoten met een luchtdoelraket van het Oekraïense leger tijdens militaire oefening.

3 juli 1988 - Iran Air 655 van Bandar Abbas, Iran naar Dubai. Airbus A300

Neergeschoten boven de straat van Hormuz. 290 doden. Neergeschoten door Amerikaans marineschip, dat dacht dat het een vijandig vliegtuig was.

1 september 1983 - Korean Air 007 van New York City naar Seoul. Boeing 747

Neergeschoten boven de Japanse zee. 269 doden. Neergeschoten door Sovjet-Unie nadat het door een navigatiefout het luchtruim van de Sovjet-Unie binnen was gevlogen.

27 juni 1980 - Aerolinee Itavia 870 van Bologna naar Palermo. McDonnell Douglas DC-9-15

Neergeschoten boven zee nabij Ustica. 81 doden. Jarenlang onduidelijk, maar in 2013 oordeelde de rechter dat het vliegtuig uit de lucht geschoten is met een raket. Onduidelijk door wie.

21 februari 1973 - Libyan Arab Airlines 114 van Tripoli naar Cairo. Boeing 727

Neergeschoten boven de Sinaï woestijn. 108 doden. Neergeschoten door Israël nadat het vliegtuig over Israëlische luchtruim vloog.

27 juli 1955 - El Al 402 van Londen naar Tel Aviv. Lockheed L-149 Constellation

Neergeschoten boven Bulgarije. 58 doden. Neergeschoten door Bulgarije nadat vliegtuig in een storm in luchtruim boven Bulgarije terechtkwam.

23 juli 1954 - Cathay Pacific VR-HEU van Bangkok naar Hongkong. Douglas DC-4

Neergeschoten boven de Zuid-Chinese Zee. 10 doden. Neergeschoten door China omdat ze dachten dat het een Taiwanese straaljager was.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden