Dit was (en is) Ve-rooo-ni-ca

Drie veteranen uit de muziek hebben succes met hun 'tv-kanaaltje' met gouwe ouwen. Binnenkort is er Toppop-weekend, dus Ad Visser komt langs. Net een reünie.

Ad Visser, dé Ad Visser, de man die van 1970 tot 1985 op televisie het legendarische muziekprogramma Toppop presenteerde, trekt in studio The Van in Spakenburg een zwart-wit gestreept jasje aan. Het zit als gegoten.


Dat is opmerkelijk. Het jasje werd 43 jaar geleden gemaakt door zijn vrouw. 'Ik blijk alles uit de jaren zeventig nog te passen', zegt hij met enige verbazing. Het echtpaar Visser heeft zo'n 130 sets kleding bewaard uit de jaren dat hij Toppop presenteerde. Het is couture, verduidelijkt Melanie Visser.


Visser droeg het jasje voor de eerste keer op 29 september 1970. Op die dag presenteerde hij in Studio Bellevue in Amsterdam de eerste aflevering van Toppop waarin een Top 5 werd getoond. Alleen de filmpjes van de artiesten zijn bewaard gebleven. Visser is gewist.


Op verzoek van 192 TV kondigt hij de artiesten vandaag opnieuw aan. De digitale muziekzender, gespecialiseerd in clips uit de jaren zestig en zeventig, houdt op 12, 13 en 14 april een Toppop-weekend. De opnamen van Visser zullen later worden gemonteerd tussen de originele zwart-witbeelden.


In de gezellig rommelige, professionele studio van Jan en Paul Schuurman aan de Garnalenweg 11 in Spakenburg staat Visser voor een wit laken. Hij wordt gefilmd door Paul Schuurman.


Visser: 'Hij kan?'


Schuurman: 'Hij loopt.'


Visser, uit het hoofd en zonder aarzelingen: 'De hitparade was een Top 5. En die werd samengesteld door sms? Dat dacht ik niet. Via de tablet, internet? Dacht ik niet. Mobieltje? Was er niet. Computer? Vergeet het maar. Het ging via een briefkaart. Je stuurde een briefkaart met vijf toppers op, in jouw volgorde. Zo werd die Top 5 samengesteld. En op die bewuste dag, de dag van die allereerste Toppop-parade, stond op de vijfde plaats: Black Sabbath. Precies, inderdaad met Ozzy Osbourne, die kennen we nog wel, en met Tony Iommi, die kennen we niet meer, die overigens als bankwerker zijn vingertoppen eraf zaagde. Hij kon daardoor extra snel spelen. Bijzonder. Let goed op: Paranoid!'


Visser: 'Volgens mij was dat het.'


Jan Schuurman: 'Ja, het ging goed.'


Melanie Visser, zuinigjes: 'Leuk.'


Visser: 'Oké, de volgende.'


En verder gaat hij, met Back Home van Golden Earring ('Ken je 'm nog, met die dwarsfluit?'), I Won't Stand Between Them van Bonnie St. Claire ('We zien een prille, een fruitige Bonnie') en Spring, Summer, Winter And Fall van Aphrodite's Child.


Op de eerste plaats staat Wild and Exciting van Earth & Fire. Visser laat zich de kans niet ontnemen iets te zeggen over de blauwe, strakke, glinsterende overall die zangeres Jerney Kaagman droeg tijdens de opname van Weekend, een andere hit van Earth & Fire. 'Toen ze zo stond te swingen in haar blauwe leren pak. Maar dat was later, nu is het 1970.'


Bert van Breda en René Kroon kijken tevreden toe. Samen namen ze in 2011 het initiatief voor een muziekzender met wat sinds Radio Veronica 'gouwe ouwen' of 'golden oldies' worden genoemd. Ze zijn succesvolle veteranen in het vak, vijftigers met talloze banden in de muziekwereld. Van Breda is de eigenaar van BR Music en uitgever en producent van talloze cd's en dvd's met muziek uit de jaren zestig en zeventig. Kroon werkte voor het Nederlands Omroep Bedrijf (NOB) en muziekzender TMF. Samen hadden ze meer dan drieduizend clips 'van goede kwaliteit' verzameld toen ze het plan voor de oprichting voor een 'MTV voor 45-plussers' ten uitvoer brachten.


De derde man achter 192 TV is een oude bekende, Ad Bouman. Hij is wat later. Het lijkt wel een reünie, schreeuwt Ad Visser als hij hem The Van binnen ziet lopen. Ze kennen elkaar. Dit is een kleine wereld.


Bouman, bijgenaamd de Meester, was een van de mannen die in de jaren zestig als technicus en discjockey zeezender Radio Veronica groot maakte, onder meer met de alternatieve Adje Bouman Top 10, kortweg ABTT. Hij is namens de Stichting Norderney de beheerder van de erfenis van Veronica, de radiozender met de beroemd geworden frequentie 192.


'Op een dag belde Bert. Ze wilden een kanaaltje beginnen. Leuk, zei ik. Waarom noemen we het niet 192 TV? Nou, top. Klaar. Hij vroeg of ik mee wilde doen, een format wilde schrijven en programmaatjes wilde maken. Dat leek me hartstikke leuk.'


De samenwerking verloopt volgens Bouman voortreffelijk: 'Het is jongenswerk. Het wordt gemaakt uit liefde, net zoals Radio Veronica vroeger.'


Van Breda: 'Wij laten met heel veel plezier herinneringen zien. Muziek zit bij iedereen in de ziel, wij halen het naar boven.'


192 TV is alleen te zien in de zogenaamde pluspakketten van de kabelmaatschappijen. Toch slaat de 24-uurszender aan, in een markt vol concurrentie. Inmiddels heeft 192 TV ruim twee miljoen aansluitingen, wat overigens niks zegt over de kijkcijfers.


Omdat hij had gehoord dat directeur Aart Verbree een 'enorme pionier' was, begon Van Breda zijn lobby destijds bij Caiway, een kabelmaatschappij in het Westland. 'Iedereen was razendenthousiast, maar bij UPC en Ziggo kwam ik moeilijk binnen. Er zijn zoveel muziekzenders, elf, twaalf of zo, ze zaten niet op ons te wachten.'


MTV, MTV Brand New, Xite, TV 538, SLAM!TV, Lite TV, er kijkt geen hond naar, kreeg Van Breda te horen. 'Er zijn dagen dat de kijkdichtheid van sommige zenders niet eens kan worden gemeten. Dat betekent dat er minder dan 30 duizend mensen kijken.'


Desondanks gingen UPC en Ziggo uiteindelijk overstag. Sinds januari biedt ook KPN de zender aan. Volgens Van Breda is 192 TV inmiddels de best bekeken muziekzender, met zo'n 100 duizend kijkers per dag.


Met Kerstmis werd een record geboekt, met op beide dagen meer dan 600 duizend kijkers. Van Breda, relativerend: 'We worden vaak gebruikt als radiostation, als behang. Dan kijken de mensen niet, maar luisteren ze alleen, bijvoorbeeld als ze eten staan te koken.'


Van Breda (56) is een gedreven verzamelaar, een 'singlefreak' in zijn eigen woorden. In de kelder van zijn huis in Nijkerk liggen 15 duizend singles. 'Nee, elpees heb ik bijna niet, Ik heb niks met elpees. Met cd's eigenlijk ook niet.'


De singles verraden zijn muzieksmaak: middle-of-the-roadmuziek uit de jaren zestig en zeventig. 'Wat er daarna werd gemaakt, spreekt me gewoon niet zo aan. Qua muziek ben ik gestopt in de jaren tachtig.'


Trots en enthousiast toont hij zijn verzameling. Het is een rondreis door de eerste twee decennia van het veilige midden van de popmuziek. Hij wijst op tientallen singles van Demis Roussos, 'mijn grote vriend', en laat werk zien van The Tremeloes, Dave Dee, Dozy, Beaky, Mick & Tich, J. Vincent Edwards en Lulu.


'Hier Sandy Coast, The Walker Brothers, The Shoes. Je kunt het zo gek niet bedenken of het staat er tussen. Kijk hier, Patricia Paay met You Called Me Baby, een totaal onbekend liedje uit 1969. Was trouwens een lekker ding hoor, Patricia Paay.' Enzovoort.


Van Demis Roussos, de Griekse zanger die in de jaren zeventig in West-Europa hit na hit scoorde, heeft Van Breda 'alles'. Van 1978 tot 1982 was hij voorzitter van de Demis Roussos-fanclub. De twee zijn bevriend sinds de donderdag dat Van Breda hem in 1976 interviewde voor Stad Nijkerk, de plaatselijke krant.


'Hij vond het heel raar dat ik alles van hem wist. Het was op een donderdag. Hij vroeg of ik zondag met hem wilde lunchen, in het Sonestahotel in Amsterdam. We hebben heel leuk zitten kletsen. Vanaf dat moment zijn we goede vrienden. Ik kom vaak bij hem thuis, hij woont weer in Athene.'


Hij is wel veranderd, Demis Roussos, zegt Bert van Breda. 'Hij is nu net Father Christmas.'


Sinds 1986 beheert hij de rechten van alle muziek van Demis Roussos, wereldwijd. Van Breda weet dat hij moet oppassen dat hij op 192 TV niet te veel clips van de Griekse bard laat zien. 'Demis Roussos is mijn absolute nummer één. Altijd geweest. Met de Beatles had ik nooit zo veel.'


Niet dat hij zijn eigen smaak laat prevaleren op de zender. 'Er komen zat platen voorbij die ik helemaal niks vind.'


Voor 192 TV zijn René Kroon en hij bijna dagelijks online op zoek naar nieuw materiaal. Met diverse Europese omroepen is een overeenkomst afgesloten. 'Het is verslavend. Het geeft enorm veel voldoening, maar het stopt nooit. Elke dag komen er dingen boven water.'


Het aantal clips is verdubbeld, tot zesduizend. Zijn mooiste ontdekking?


'Demis zat in de zomer van 1971 in een Franse televisieshow. Hij zong daar zijn allereerste single, We Shall Dance. Ik heb de hele show bekeken. Wie kom ik daar tegen? Peter Maffay met Du. Een Duits liedje in Frankrijk, dat is extreem. Daar bestaan verder geen beelden van, van Peter Maffay met Du. Zelfs niet in het Duits. Dat zijn dus fantastische ontdekkingen.'


Noodgedwongen zoekt Van Breda vooral in buitenlandse archieven. 'Van Eddy, Ready, Go! is maar één aflevering bewaard gebleven. Doodzonde, want iedereen zat er in. Van Toppop is ook heel veel gewist. Ad Visser kwam bijvoorbeeld met Blockbuster van The Sweet aanzetten. Toch leuk.'


Spanje, Italië, Frankrijk en België, daar is volgens Van Breda nog heel veel te vinden. 'Ik ben niet zo'n grote fan van ze, maar de beste single van Golden Earring was natuurlijk Another 45 Miles. Laat ik daar nou bij een regionale omroep in Frankrijk een clip van vinden! Die laten we vaak zien op 192 TV. Begin 1970 opgenomen, in zwart wit. Fantastisch!'


Voor het succes van 192 TV heeft Van Breda een eenvoudige verklaring: nostalgie. 'Mensen willen terugkeren naar het verleden. Als je 16 jaar bent en voor het eerst uitgaat en Tavares in een discotheek hoort met Heaven Must Be Missing An Angel, raak je dat nooit meer kwijt. Muziek roept het verleden op.'


De aanjager was Radio Veronica, zegt hij. 'Als ik vroeger naar het strand ging, of hier in Nijkerk naar het zwembad, had iedereen een transistorradiootje bij zich. En iedereen had Veronica opstaan. Daar is een hele generatie mee opgegroeid. En de muziek was goed hè. Als de muziek niet goed was geweest, zou niet iedereen naar Veronica hebben geluisterd en zou het niet zo in ons geheugen zijn geworteld.'


Ad Bouman beaamt het natuurlijk, als oud-dj van Radio Veronica. 'De muziek explodeerde in de jaren zestig. Toen is alles begonnen. Het was niet bij te houden. Niet alle goede platen haalden de Top 40. Dat is zo leuk aan 192 TV. Dat je denkt: hee, Procol Harum heeft wel wat meer gemaakt dan Homburg en A Whiter Shade of Pale.'


In studio The Van in Spakenburg zijn Paul Schuurman en Ad Visser klaar met de opnamen. Even later is Visser op een beeldscherm te zien in het zwart-witte decor van Toppop op 29 september 1970. Visser, singer-songwriter tegenwoordig, pakt een gitaar en begint te spelen.


Anders dan de andere mannen in The Van is hij immuun voor nostalgie. 'Ik ben totaal niet geïnteresseerd in gisteren. Nul. Alleen vandaag en morgen boeien me. Ik luister alleen naar muziek uit die tijd als het toevallig op de radio wordt gedraaid.'


De reconstructie van de uitzending van Toppop is een eenmalige terugkeer naar het verleden. Het doet hem meer dan verwacht.


'Deze dag heeft iets wonderlijks, ook omdat die kleding me nog past. Hier staat een 66 jaar oud hoofd in een seventiespak. Het is een merkwaardige, surrealistische belevenis.'


Aan de Garnalenweg in Spakenburg zegt Ad Visser wat ook de anderen denken: 'Dit is een soort tijdmachine.'


Veronica's eerste golflengte


192 TV is vernoemd naar de eerste golflengte van Radio Veronica. Van 1960 tot 1972 zond de zeezender vanaf de schepen Borkum Riff en (vanaf 1964) Norderney uit op 192 meter. '192: goed idee', de slogan van de digitale tv-zender, is oorspronkelijk een slogan van Veronica. In 1972 koos


Veronica voor een frequentie die ook nog steeds voortleeft: 538.


Vervolg van pagina V5


Lees verder op pagina V6

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden