‘Dit toont dat Turkije nog geen democratie is’

Bij Koerden in Istanbul heerst verslagenheid sinds het verbod op de enige pro-Koerdische partij in het parlement. ‘Ik heb gehuild toen ik het hoorde.’

Het motregent in de arme Koerdische wijk Tarlabasi in Istanbul. Veel mensen in de wirwar van grauwe straten zijn aanhangers van de DTP, de enige pro-Koerdische partij in het Turkse parlement. Op een pleintje hangt een felgeel spandoek van de DTP. Graffiti roept op tot ‘revolutie’. Het verbod van het Turkse Constitutionele Hof op de pro-Koerdische partij is hier hard aangekomen.

‘Ik heb gehuild toen het op tv werd aangekondigd’, zegt een kruidenier. ‘Dit is niet alleen slecht voor ons Koerden, maar voor heel Turkije. Het laat zien dit land nog steeds geen echte democratie is.’

Het Hof heeft de Democratische Samenlevingspartij (DTP) vrijdag verboden omdat zij zou samenwerken met de Koerdische afscheidingsbeweging PKK. De sluiting van de partij is een tegenslag voor pogingen van de Turkse regering om een einde te maken aan de oorlog in het zuidoosten. Het leger vecht daar al een kwart eeuw tegen de rebellen van de PKK.

In het lokale kantoor van de DTP in de wijk Tarlabasi is het daags na de rechterlijke uitspraak een komen en gaan van activisten. Er hangt de geur van natte jassen. In een rekje staan een maoïstische krant en het weekblad De Socialistische Arbeider. De voorzitter van de lokale partijafdeling, Mustafa Avci, heeft op de eerste verdieping een vergadering belegd over de sluiting van de partij. ‘Dit is geen juridisch maar een politiek besluit’, zegt Avci. ‘Het gerechtssysteem is niet onafhankelijk in Turkije. De rechters worden gemanipuleerd door politici.’

De DTP is sinds haar oprichting vier jaar geleden omstreden. Op bijeenkomsten van de partij ontbrak zelden een portret van de veroordeelde PKK-leider Abdullah Öcalan. Volgens Turkse media zou een DTP-parlementariër zelfs een militaire opleiding hebben genoten in een PKK-kamp in Noord-Irak. En de partij weigerde de PKK te omschrijven als een ‘terroristische’ organisatie.

Maar volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch is de sluiting van de DTP een gemiste kans voor Turkije. ‘Door de partij in het parlement te accepteren, werden de leiders het politieke systeem binnengehaald’, zegt Emma Sinclair-Webb, lokaal vertegenwoordiger van de mensenrechtenorganisatie. ‘Deze mensen kregen hierdoor de kans politiek volwassener te worden. Nu de partij wordt verboden, loop je het risico dat ze weer ondergronds gaan.’

Hoe het nu verder gaat, is onduidelijk. Een deel van de politici van de gesloten partij gaat mogelijk door in een nieuwe partij, de Vrede en Democratie Partij, die al is opgericht. Maar er is ook een kans dat het verbod radicalere Koerdische activisten, die meer geweld willen, in de kaart speelt.

In de keuken van het DTP-kantoor in Tarlabasi zitten zo’n twintig aanhangers aan lange tafels te kijken naar de Koerdische satellietzender Roj TV, die in Turkije verboden is. Op het scherm houdt een PKK-leider in gevechtstenue een felle toespraak. Volgens de PKK-commandant bewijst de sluiting van de partij dat de regering uit is op oorlog. In de keuken wordt instemmend geknikt.

Maar een jonge vrouw met kortgeknipt rood-paars geverfd haar zegt het geweld zat te zijn. ‘Als we democratie willen in dit land, zullen we vreedzaam met elkaar moeten praten. Dat is de enige oplossing. We moeten naar elkaar gaan luisteren en ideeën uitwisselen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden