Dit schreven wij op de dag van de aanslagen in Brussel - en daarna

Het is precies een jaar na de aanslagen op de luchthaven Zaventem en een metrostation in Brussel, waarbij in totaal 35 doden en 324 gewonden vielen. Wat schreven wij die dinsdag 22 maart 2016, welke reconstructies maakten we nadien en waar gingen we in de loop van het jaar op reportage? Hieronder een overzicht van de meest relevante artikelen over de aanslag en de nasleep ervan.

Heel wat kranten in binnen- en buitenland openden na de aanslagen met de foto van twee slachtoffers op het vliegveld Zaventem. Vooral de vrouw rechts trok de aandacht. Bloedsporen tekenen haar ontredderde gezicht. Het haar bedekt door stof, het gele jasje opengereten door de explosie waardoor haar bovenlichaam deels ontbloot is. Beeld Reuters / Ketevan Kardava

Dan klinkt er weer een knal, deze is nog harder

'Máma', gilt een meisje. 'Máma. Mamáááááá.' Mensen liggen over elkaar op de grond. Bewegingloos. Sommigen schreeuwen. Anderen beginnen te rennen. De hele vertrekhal is gehuld in een witte mist van stof. Er hangt een nare, penetrante geur. In de hal klinkt een doordringende piep.

Even later volgt de klap in de metro. Een reconstructie van de aanslagen tijdens het spitsuur in Brussel: 'Ik zag mensen vanaf de roltrap naar beneden vallen.' Lees de reconstructie van de ochtend hier terug

CNN komt in de loop van de ochtend met de eerste, ongecensureerde en dus schokkende beelden

En dan is toch ook al snel het verhaal van de daders te reconstrueren:

Als de taxichauffeur het nieuws hoort, begint hem iets te dagen

Het is nog vroeg op de dinsdagochtend als een Brusselse taxichauffeur stopt bij een kleinschalig appartementencomplex aan de Max Roosstraat 4 in Schaarbeek. Drie mannen staan met hun koffers voor het beigekleurige gebouw. Klaar om nooit meer terug te komen.

Beeld afp
Beeld afp

Hoe België een vrijplaats werd voor terroristen

Belgische terrorisme-experts zijn intussen niet verrast. Politiediensten werken niet samen, de geheime dienst is te klein en politici sussen van alles. Gaat dat goed komen? Lees de analyse die Willem Feenstra en Huib Modderkolk daags na de aanslagen optekenden. 'Het zijn de wijken in onder andere het westen en zuiden van Brussel. Daar floreert de illegale economie. Jongeren leven van drugs- en wapenhandel. Ze hebben geen opleiding, geen zicht op een baan. We hebben vrijhavens in onze rechtsstaat laten ontstaan. Ontoelaatbaar.'

En hoe is het in Nederland?

Telkens weer wordt de suggestie gewekt, ook weer na de aanslagen in Brussel, dat potentiële terroristen in Nederland niet zo makkelijk onder de radar blijven. Is dat ook zo?

Waarom jihadstrijders ook hier makkelijk onder de radar blijven; een verslag van Janny Groen.

Beeld afp

Wat de Belgen bindt? Nou, er is de vlag

Terwijl de Belgische politie nog op zoek is naar de derde man achter de aanslagen op Zaventem, werpt de terreur de vraag op wat België België maakt. 'De identiteit die het verdeelde Brussel en België niet aan migranten kon geven, heeft de religie ingevuld', schreef journalist Bart Eeckhout in De Morgen. 'Er is deze week een beetje Brussel in mij doodgegaan.' Lees het verslag van Jenne Jan Holtland terug.


'België is geen mislukte staat'

Daags na de aanslagen in Brussel staat 'het land België in de beklaagdenbank', beschrijft correspondent Arie Elshout. Premier Charles Michel wordt geconfronteerd met een spervuur aan kritische vragen. De persconferentie krijgt het karakter van een tribunaal, met de internationale pers als vasthoudende aanklager.

Bijzonder dubbelinterview: Joodse Walter overleefde Zaventem dankzij islamitische Hassan

Hun levens haakten onverwachts ineen. Op de vloer van de luchthaven van Zaventem, tussen brokstukken, bloedplassen en lichaamsdelen, ontstond hun vriendschap. Een vriendschap die ze willen uitdragen, als symbool van hoop en vrede. Walter Benjamin, jood, raakte zwaargewond; Hassan Elouafi, moslim, snelde naar hem toe. Lees hoe hun vriendschap in België een gevoelige snaar raakt, in dit interview uit de interviewspecial 2016 van Volkskrant Magazine.

Charles Michel Beeld photo_news
Walter Benjamin en Hassan Elouafi Beeld Sanne De Wilde

Molenbeek in trek bij toeristen: doe een dagje jihadhoofdstad

Onze correspondent in België, Leen Vervaeke, ging eind vorig jaar op pad in Molenbeek. Zij sprak daar met een gids en dagjesmensen over de wijk als - gek genoeg - toeristische trekpleister.

De gids: 'Moslim of katholiek, dat doet er in Molenbeek minder toe dan je denkt. 'Bij de Marokkaanse bakker om de hoek hangen allemaal spreuken uit de Koran, maar na Nieuwjaar vind je daar ook Driekoningentaart. De mensen denken hier niet zo in vakjes. Als je moet vechten om te overleven, dan maak je van alle hout pijlen.' Leven en laten leven: dat is hier de slogan.'

Waren de aanslagen in Brussel te voorkomen?

Hoe konden de daders van de Brusselse aanslagen hun gang gaan terwijl ze bekend waren bij de veiligheidsdiensten? De 'aanslagencommissie' zoekt het uit. Hun onderzoeksopdracht en meer over de stand van zaken eind vorig jaar, leest u terug in deze vijf vragen/vijf antwoorden.

Beeld van de Brusselse wijk Molenbeek Beeld photo_news

En dan de media:

Het is geen overbodige luxe na een terroristische aanslag iets langer stil te staan bij het effect van woorden en beelden, schreef de Ombudsvrouw van de Volkskrant daags na het drama in Brussel. Annieke Kranenberg: 'Na de aanslagen in Parijs schreef ik al over vette, concluderende en interpretatieve koppen op de voorpagina die onbedoeld angstgevoelens versterken of propaganda maken voor IS.' Na Brussel was het volgens sommige lezers weer zover: 'IS raakt Europa in het hart', kopte de voorpagina in een door de politie verspreid beeld van de aanslagplegers op de luchthaven. Lees hier haar relaas terug.

En uiteraard besprak ze ook dé foto: heel wat kranten in binnen- en buitenland openden na de aanslagen met de foto van twee slachtoffers op het vliegveld Zaventem. Vooral de vrouw rechts trok de aandacht. Bloedsporen tekenen haar ontredderde gezicht. Het haar bedekt door stof, het gele jasje opengereten door de explosie waardoor haar bovenlichaam deels ontbloot is. Binnen mum van tijd ging de afbeelding internationaal viraal en werd de vrouw hét gezicht van Brusselse aanslagen genoemd.

Lees het verhaal achter deze foto terug: 'Vertwijfeld had de Indiase stewardess zich op het bankje laten zakken. Haar gele jasje opengescheurd, een schoen kwijt, wezenloos voor zich uit starend terwijl om haar heen mensen paniekerige telefoontjes pleegden naar familie en vrienden.

'Op dat moment klikte de Georgische journaliste Ketevan Kardava.'

Kranten, de dag na de aanslagen in Brussel. Beeld .
Heel wat kranten in binnen- en buitenland openden na de aanslagen met de foto van twee slachtoffers op het vliegveld Zaventem. Vooral de vrouw rechts trok de aandacht. Bloedsporen tekenen haar ontredderde gezicht. Het haar bedekt door stof, het gele jasje opengereten door de explosie waardoor haar bovenlichaam deels ontbloot is. Beeld Reuters / Ketevan Kardava
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden