Achtergrond persvrijheid

Dit schreven Amerikaanse kranten in hun offensief tegen Trumps aanvallen op de pers

Hij noemt ze ‘fake’, ‘walgelijk’, ‘leugenachtig’ en ‘de vijand van het volk’. De Amerikaanse president Donald Trump kent een lange geschiedenis van aanvallen op de pers. Maar nu slaan media terug. Ruim 300 kranten publiceerden donderdag in een gecoördineerde actie een hoofdredactioneel commentaar ter verdediging van de persvrijheid. 

The New York Times was donderdag een van de ruim driehonderd Amerikaanse kranten die een hoofdredactioneel commentaar plaatsten ter verdediging van de persvrijheid. Foto AP

Veel dagbladen waarschuwen dat de persvrijheid, een fundament van de Amerikaanse samenleving, wordt bedreigd. Niet alleen door Trump, maar ook door gewone burgers, die feit en fictie steeds moeilijker uit elkaar kunnen houden. Maar de publicaties tonen zich zonder uitzondering strijdbaar. Lees hier wat zes van de dagbladen, van een kleine stadskrant in Californië tot initiatiefnemer The Boston Globe in hun commentaar schreven.

The Boston Globe, Boston, Massachusetts

‘‘De vrijheid van de pers is essentieel voor het waarborgen van vrijheid’, schreef John Adams. Al meer dan twee eeuwen heeft dit fundamentele Amerikaanse principe journalisten beschermd in de VS en als een voorbeeld gediend voor vrije naties in het buitenland. Vandaag wordt dat principe ernstig bedreigd. En het is een alarmerend signaal aan despoten van Ankara tot Moskou en van Beijing tot Bagdad dat journalisten behandeld mogen worden als binnenlandse vijand.’

The New York Times

‘De nieuwsmedia bekritiseren, voor het onder- of overbelichten van verhalen, of voor het maken van fouten, is compleet juist. Verslaggevers en redacteuren zijn menselijk, en maken fouten. Het corrigeren van die fouten behoort tot de kern van onze taak. Maar beweren dat waarheden die je niet aanstaan ‘fake news’ zijn, is gevaarlijk voor de levenslijn van onze democratie. En journalisten de ‘vijand van het volk’ noemen is gevaarlijk, punt.’

Swift County Monitor News, Minnesota

‘We leven in een tijd waarin mensen echt nieuws niet meer van nepnieuws kunnen onderscheiden. Ze kunnen gemakkelijk worden misleid, voor de gek worden gehouden door Russen die [online] informatie posten die haat zaait (…) om onze verkiezingen te beïnvloeden. We leven in de wereld van post-truth, waarin feiten die tegen onze aannames ingaan worden weggewuifd. We leven ook in een tijd waarin een betrouwbare pers essentieel is om ervoor te zorgen dat een geïnformeerd electoraat de eerlijke verslaggeving krijgt die het nodig heeft om beslissingen te kunnen nemen in het stemhokje.’

Boise Weekly, Boise, Idaho

‘Ik kan persoonlijk getuigen dat ik ben lastiggevallen en bedreigd vanwege mijn reportages in Boise Weekly (…) In elk van die gevallen hebben het gezond verstand, het fatsoen en boven alles, de waarheid gewonnen. Die overwinningen waren niet vanzelfsprekend. Ze waren het resultaat van de zoektocht naar de waarheid, die niet altijd makkelijk is. Het lijkt misschien logisch, maar op dit punt in de geschiedenis van ons land is het belangrijk om deze woorden helder uit te spreken: Er is niets fake, walgelijk of ziek aan het zoeken naar de waarheid.’

The Columbian Progress, Mississippi

‘Oliver Emmerich, oprichter van het bedrijf dat eigenaar is van deze krant, begreep beter dan de meesten hoe gevaarlijk het kan zijn om voor een vrije en onafhankelijke pers op te komen. Tijdens de roerige zomer van 1963 verbrandde de Ku Klux Klan kruisen bij zijn huis en zijn krant, de Enterprise-Journal. De krant reageerde met een even simpele als moedige zet: ze publiceerde artikelen over die terroristische daad op de voorpagina, waarmee ze precies deed wat de aanslagplegers hadden willen voorkomen. Vandaag de dag, wanneer de leider van de vrije wereld herhaaldelijk de pers aanvalt, is het belangrijk om de ideeën van de heer Emmerich over wat een krant moet zijn in gedachten te houden.’

The Ferndale Enterprise, Ferndale, Californië

The Ferndale Enterprise is de vrije en onafhankelijke pers van dit stadje en is dat al 140 jaar lang. Iedere. Verdomde. Week. Halen we de 150 jaar? Wie weet. Maken we mee dat de huidige president het Witte Huis verlaat? We hopen het zonder meer. Collega-journalisten, maak je tot die tijd sterk, blijf doorbijten en houd koers. We zullen hier doorheen komen. Onze democratie heeft ons nodig en wij doen ons werk niet om populair te zijn. Niemand is machtiger dan de waarheid.’

Honderden commentaren

Zie ook het overzicht dat The New York Times maakte van de honderden commentaren.

Trumps wraak: na ongezouten kritiek geen toegang meer tot geheimen voor oud-CIA-directeur Brennan

President Trump heeft voormalig CIA-directeur John Brennan betaald gezet voor de ongezouten kritiek die de voormalige spionnenchef op hem leverde. Het Witte Huis liet woensdag weten dat Brennan geen toegang meer krijgt tot vertrouwelijke gegevens van de inlichtingendienst. Volgens president Trump heeft Brennan zijn recht daarop verspeeld met zijn ‘ongefundeerde en buitensporige aantijgingen tegen de regering’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.