Dit mogen Egyptenaren niet meer zien

De Egyptische activist Shaimaa al-Sabbagh (32) wilde op 24 januari bloemen op het Tahrirplein in Caïro leggen ter nagedachtenis aan de revolutie die vier jaar geleden uitbrak. In plaats daarvan werd ze neergeschoten door de politie. Haar dood is nauwkeurig op beeld vastgelegd en kreeg daarom veel aandacht. Te veel aandacht, volgens de Egyptische autoriteiten. Die hebben media verboden om nog langer over haar te schrijven.

Shaimaa al-Sabbagh in de armen van een vriend, net nadat ze is beschoten. Foto reuters

Op de beelden die de dood van Shaimaa al-Sabbagh vastleggen, is te zien hoe een jonge vrouw naast een spandoek staat en leuzen schreeuwt. Plotseling klinken er twee schoten. De demonstranten schieten in paniek uit elkaar. Een derde schot klinkt. Al-Sabbagh zakt in elkaar. Ze wordt door een vriend onder haar oksels opgepakt, haar rug kan ze dan nog rechthouden. Over haar wang sijpelt bloed, ze ziet bleek en lijkt zachtjes te huilen.

Als een ambulance arriveert en haar naar het ziekenhuis brengt, is het al te laat. Al-Sabbagh, een dichteres, moeder en lid van een socialistische partij, is overleden. Een dag later werden nog eens twintig demonstranten door Egyptische veiligheidstroepen doodgeschoten, maar dit kreeg minder aandacht dan de dood van al-Sabbagh. De reden? Zelden is de dood van een demonstrant zo nauwkeurig vastgelegd. Dat gegeven tilde al-Sabbagh uit de anonimiteit.

Zowel oppositie- als staat gerelateerde media schreven over de jonge vrouw. Haar dood werd zelfs zo publiek belicht dat president Abdel Fattah al-Sisi zich genoodzaakt voelde een verklaring af te leggen. Hij zag haar als zijn eigen 'dochter', zo zei hij. Een opmerking die onder oppositiegelederen met hoongelach werd ontvangen.

Sinds gisteren mogen Egyptische media niet meer berichten over al-Sabbagh. Dat heeft algemeen aanklager Hisham Barakat aangekondigd. De berichten die tot nu toe in de media verschenen, zouden 'fout en tegenstrijdig zijn'. Bovendien staat al die media-aandacht 'het onderzoek naar de schietpartij in de weg'.

Tekst loopt door onder de foto.

Foto's van Shaimaa al-Sabbagh net nadat ze is neergeschoten in het centrum van Caïro. Foto reuters
Foto reuters
Foto epa
Familieleden en vrienden van Shaimaa al-Sabbagh rouwen om haar dood. Foto reuters

Stap voor stap vergeten

'Ze willen dat mensen deze zaak vergeten', zegt Negad el-Borai, een Egyptische advocaat die vaak mediaorganisaties bijstaat, in The New York Times. 'Elke dag zijn er nieuwe mensen die doodgaan, dus mensen zullen zich weer opwinden over deze nieuwe slachtoffers en de oude vergeten - dat is nu hun beleid.'

Hij voegt daaraan toe: 'Om die reden zullen mensen stoppen met praten over Shaimaa al-Sabbagh. 'Stap voor stap zullen we het vergeten.'

Deze week berichtten Egyptische media dat de dader van de schietpartij bekend is. Zijn naam zal ergens komende dagen publiekelijk worden gemaakt. De minister van Binnenlandse Zaken, Mohamed Ibrahim, heeft altijd ontkend dat de dader een politieman is. Volgens hem gaat het om 'een buitenstaander die in het protest is geïnfiltreerd '.

Mensenrechtenorganisaties klagen dat agenten in Egypte feitelijk immuun voor rechtsvervolging zijn. Na de opstand tegen Hosni Mubarak in 2011 werden meer dan honderd agenten vervolgd in verband met de dood van demonstranten. Ze werden echter allemaal vrijgesproken. Sindsdien is geen enkele agent of militair meer aangeklaagd.

Volgens Human Rights Watch tonen de beelden van de schietpartij op al-Sabbagh aan dat de demonstrante zonder aanwijsbare reden is doodgeschoten. Lees hier meer.

Een protest naar aanleiding van de dood van Shaimaa al-Sabbagh in het centrum van Caïro. Foto epa