Analyse

Dit moet het Saoedi-Arabië van de toekomst worden

Saoedi-Arabië wil binnen vier jaar een transformatie doormaken tot een dynamische economische macht die niet langer afhankelijk zal zijn van olie, met een 'levendig' maatschappelijk klimaat dat aantrekkelijk is voor zowel buitenlandse investeerders als voor de jonge generatie in eigen land. Het leven in de Saoedische steden moet prettiger worden en de kunstwereld zal meer geld en ruimte krijgen. Dit blijkt uit plannen die de Saoedische regering deze week heeft goedgekeurd.

'The Edge of Arabia' de tentoonstelling 'we moeten praten' in Jeddah , Saoedi-Arabië. Artist Abdulnassar Gharem met een van zijn werken.Beeld Hollandse Hoogte

De toekomstvisie voor het nieuwe Saoedi-Arabië is vooral het werk van de man die in korte tijd het politieke symbool is geworden van die nieuwe generatie, de 30-jarige prins Mohammed bin Salman. Eind april presenteerde hij Vision 2030, volgens welk Saoedi-Arabië over vijftien jaar een economisch 'powerhouse' is geworden, waarin het particuliere bedrijfsleven de motor is van groei en niet langer de staat, met zijn monopolie op de winning van olie.

Vóór alles gaat het in Vision 2030 om een grondige modernisering van de Saoedische economie. De toekomstvisie heeft echter ook een sociaal-culturele kant, zo werd duidelijk toen deze week in Riyad de beleidsplannen werd bekendgemaakt voor de komende vier jaar. De Saoedische regering wil de kwaliteit van het leven voor jonge mannen en vrouwen verhogen, zo blijkt uit het National Transformation Plan (NTP) 2000.

Verstikkende tradities

Jongeren in Saoedi-Arabië vervelen zich suf, zo stelde de Volkskrant onlangs vast tijdens een reis door het land. Een - voor jongens en meisjes gescheiden - bezoekje aan de shopping mall vormt het toppunt van vertier. 'Voor jonge mensen is het leven hard, oneerlijk en doods', zei Sara Alhelal, een mid-twintiger in de oostelijke stad Dammam. Voor hun vertier gaan Sara en haar vriendinnen elke weekend naar buurland Bahrein, op een half uur rijden. 'Daar kunnen we alles doen wat hier niet mag', zei ze.

De leiders van het koninkrijk lijken te beseffen dat de moderne maatschappij die zij voor ogen hebben, met Saoedi-Arabië als spin in een web van mondiale connecties, lastig te rijmen is met verstikkende tradities. 'We beseffen dat de mogelijkheden voor cultuur en entertainment niet de groeiende aspiraties van onze burgers weerspiegelen', aldus prins Mohammed.

Mohammed bin Salman.Beeld ap

Minister van Informatie en Cultuur Abdel al-Toraifi zei dinsdag tegen verslaggevers dat de bedoeling van Vision 2030 'ook is om de samenleving te hervormen'. Zijn ministerie gaat een Arts Complex en een Media City ontwikkelen, waar jonge Saoedi's hun werk kunnen tonen en 'hun droom waarmaken om kunst te scheppen'. Op het ogenblik zijn de mogelijkheden daartoe 'zeer beperkt', zei Al-Toraifi.

De Volkskrant bezocht in Saoedi-Arabië twee centra voor hedendaagse kunst, Gharem Studio in Riyad en Pharan Studio in Jeddah. Dat zijn kleine, maar levendige broedplaatsen waar kunstenaars bijeenkomen om ideeën te ontwikkelen. Voorzichtig zoeken zij de (zeer strikte) grenzen op van de artistieke vrijheid. 'Wij zijn de katalysator van maatschappelijke verandering', zei kunstenaar Ahmed Mater. Het werk van kunstenbaars als Mater en Abdulnasser Gharem trekt internationaal veel aandacht, maar kan in eigen land nauwelijks worden vertoond.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Een man loopt langs het logo van Vision 2030.Beeld reuters

Voor een deel betreft de 'maatschappelijke hervorming' een poging van de regering het imago van het conservatieve koninkrijk te verbeteren. Dat bleek ook uit de woorden van minister Al-Toraifi, die zei dat het Arts Complex mede tot doel heeft 'een beeld van Saoedi-Arabië aan de wereld te presenteren'. De afgelopen decennia was Saoedi-Arabië volgens hem het slachtoffer van 'beschuldigingen en stereotypen'.

Onderdeel van de hervorming is verder versterking van de positie van de vrouw, in die zin dat de leiders graag zien dat meer vrouwen de arbeidsmarkt betreden. De plannen melden echter niets over verandering van wetten die het leven van vrouwen beknotten.

Huiselijk geweld

Persbureau Reuters meldde donderdag dat ook het huiselijk geweld tegen vrouwen zal worden aangepakt. Dat blijkt bij nadere bestudering van TFP 2000 inderdaad uit de 110 pagina's aan cijfers en gedetailleerde beleidsvoornemens. Uit een staatje op pagina 54 valt op te maken dat het aantal overheidsbureaus voor huiselijk geweld zal stijgen van 58 tot 200 en het aantal betrokken ambtenaren van 90 tot maar liefst 21 duizend.

Bij de presentatie van de plannen werd hier echter geen woord aan gewijd. Mogelijk was dit om in conservatieve hoek geen slapende honden wakker te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden