ReportageOnlinebasisschool

Dit moet de grootste basisschool van Nederland worden. Online en met acteurs als klasgenoten

Nu miljoenen leerlingen thuis zitten proberen scholen onderwijs op afstand te organiseren. Twee ondernemers bedachten ‘Thuis naar school’, een onlinebasisschool, met acteurs die klasgenoten spelen en interactieve gymlessen. 

Acteurs krijgen in een tot studio omgebouwd klaslokaal les in digitaal lesgeven.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Heel even dreigt de online-les stil te vallen. De twee volwassen acteurs die leerlingen uit groep 7 moeten voorstellen, hebben vooraf de opdracht meegekregen alvast wat te kletsen over de docent die straks les komt geven. De camera draait, de regisseur die de scène moet begeleiden fluistert vanaf de zijlijn instructies: ‘Laat meteen jullie namen vallen!’

Een script is er niet, de acteurs improviseren. ‘Ik heb gehoord dat we een heel leuke meester krijgen’, zegt leerling ‘Robby’. Klasgenoot ‘Fiona’: ‘Superleuk! Ik kwam hem net al tegen op de gang. Ik heb hem een high five gegeven.’ De acteurs kijken elkaar aan. Oeps. Een high five. ‘Lichamelijk contact, dat kan echt niet’, klinkt het vanuit de coulissen. De regisseur besluit het te negeren. ‘Gewoon doorspelen!’

Tijdens de repetitie kunnen ze zich nog een foutje permitteren, maar vanaf woensdag is ‘thuis naar school’ live. Vanaf dan kunnen basisschoolleerlingen elke schooldag tussen 9 en 12 uur virtueel naar wat de grootste school van Nederland moet worden. Vanuit een goed geëquipeerde studio geven gediplomeerde basisschooldocenten les aan leerlingen van groep 3 tot en met 8. Elke groep krijgt zijn eigen vaste docent.

De lessen zijn ‘leerplichtproof’ – als scholen willen, kunnen ze controleren of hun leerlingen ingelogd zijn. Op het programma staat onder meer: taal- en spellingles, rekenen, wereldoriëntatie en geschiedenis. Alle lessen duren een half uur en tussendoor is er gym- en muziekles.  Acteur Arjan Smit, bekend van Sesamstraat, gaat het Goedcoronanieuwsjournaal presenteren. Dat niet alleen tips over hygiëne moet bevatten, maar ook een beetje luchtigheid moet toevoegen. Om de lessen interactiever en leuker te maken, spelen professionele acteurs klasgenoten die in beeld te zien zijn. Zij stellen vragen en fluisteren grapjes.  

Thuis naar school is een initiatief van ondernemers Carlijn Pluijmakers-Emmen (36) en Martijn Huitema (36), die respectievelijk een film- en animatiestudio runnen en een cultuureducatiebedrijf dat onder meer dans en muzieklessen op scholen geeft. Het idee ontstond ruim een week geleden, toen het coronavirus in Brabant al veel leerlingen thuis hield.

‘Sindsdien slapen we bijna niet meer’, zegt Huitema met gloeiende wangen. ‘We zijn dag en nacht bezig om woensdag live te kunnen gaan. We kunnen geen half werk leveren. Het moet vanaf het begin goed zijn.’ Pluijmakers-Emmen: ‘Ondertussen stroomt onze mailbox vol. We hebben duizenden e-mails. Van ouders, van scholen, van zzp’ers die een leuk onderwijsidee hebben. We kunnen het niet meer bijhouden.’ Huitema: ‘Een moeder mailde ons. Haar kinderen zitten al een week thuis vanwege het coronavirus, ze vliegen tegen de muren op. Kunnen jullie alsjeblieft maandag al beginnen?’  

Kinderen tijdelijk ondergebracht

Zelf hebben de twee ondernemers het zo druk dat ze hun kinderen tijdelijk hebben ondergebracht bij hun ouders. Pluijmakers-Emmen: ‘Dat was vanmorgen wel even emotioneel. We weten niet wanneer we ze weer zien. Maar we voelen ons verantwoordelijk voor het onderwijs van alle kinderen.’ Huitema: ‘We hebben onze 3-jarige maar niet gezegd dat hij vandaag jarig is. Dat vieren we een andere keer.’

Met de online-lessen hopen ze  meerdere corona-gerelateerde problemen aan te pakken. Voor leerlingen goed onderwijs, voor thuiswerkende ouders een digitale oppas en voor de creatieve industrie een steuntje in de rug. Er wordt gewerkt met professionele regisseurs en acteurs, veelal zzp’ers die hun agenda de afgelopen dagen zagen leeg raken. Leerkrachten krijgen een vaste bijdrage en de rest krijgt betaald zodra er genoeg aanmeldingen zijn.  

Gratis zijn de lessen niet. Ouders kunnen voor 3 euro per dag een inlogcode kopen. Scholen krijgen korting als ze voor hun leerlingen toegang inkopen. Aan ouders die het niet kunnen betalen, willen Pluijmakers-Emmen en Huitema gratis inlogcodes verstrekken, bijvoorbeeld via de voedselbank.

‘We doen dit omdat we het belangrijk vinden. We hoeven er niet rijk van te worden’, zegt Huitema. ‘Maar we investeren er wel flink in, dus we kunnen het niet voor iedereen gratis maken.’ Grote concurrentie van scholen die momenteel veelal hun eigen online-lesprogramma opzetten verwacht hij niet. ‘Je kunt nu wel snel wat YouTube-filmpjes opnemen, maar om de aandacht van basisschoolleerlingen wekenlang vast te houden moet je het anders aanpakken, denken wij.’

Acteurs krijgen les in digitaal lesgeven.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Een van de manieren om leerlingen enthousiast te houden is door ‘klasgenootjes’ in beeld te brengen. De acteurs oefenen maandagochtend in een leeg klaslokaal van een openbare basisschool in Haarlem hoe ze dat kunnen doen. Ze draaien zich tijdens de les  af en toe om naar de camera. ‘Nu goed opletten’, fluisteren ze dan naar de leerlingen thuis. Of: ‘Dit wordt spannend.’

Een actrice met een volle bos krullen gooit het over een andere boeg. Als de leraar aankondigt dat ze straks een geschiedenisles over de Romeinen gaat geven, laat ze zich dramatisch voorover op haar bureautje vallen. ‘Dat is stom!’ De acteur naast haar probeert haar op te beuren. ‘Romeinen zijn juist tof!’

De acteurs mogen best doen alsof ze een les niet leuk vinden, zegt de regisseur als de acteurs klaar zijn. ‘Maar geef een reden op: omdat je het niet begrijpt bijvoorbeeld.’ En dan nog een ‘speeltechnisch dingetje’. ‘Als de een hoge energie pakt, zorg dan dat jij erbovenop of  juist eronder gaat zitten.’ 

De Amsterdamse leerkracht Jillis Slingerland, die vanaf woensdag les aan groep 7 gaat geven, denkt op zijn beurt na hoe hij gaat zorgen dat zijn leerlingen het gevoel krijgen dat ze onderdeel zijn van een klas. ‘Al die kinderen zitten nu thuis, ze missen hun klasgenootjes. Ik wil ze straks het idee geven dat ze bij mij ook echt in een klas zitten.’

Dan is er nog een praktisch probleem, blijkt tijdens het repeteren. Hoe gaat de school heten? ‘Het coronacollege?’, oppert iemand. Het blijft even stil. ‘Laten we er later verder over denken.’ 

Verder lezen

De scholen en crèches gaan de komende drie weken dicht, een maatregel die miljoenen kinderen treft. Krijgen kinderen nog les, hoe moet het met de examens en wat wordt verwacht van werkende ouders?

Op universiteiten zijn online lessen al  meer ingeburgerd: volledige collegereeksen inclusief interactieve discussiegroepen zijn online te vinden. Lees deze reportage vanuit de studio van de Universiteit Wageningen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden