Dit mattenkloppen bevat trots

Mattenkloppen als protest tegen de nazi's.

Beeld anp

Delft, 9 december 1944

De Hollandse vrouwen kloppen voor de deur luidruchtig hun matten uit. Elk geluid wordt in deze tijd in verband gebracht met de oorlog. Dit mattenkloppen bevat protest, trots, alle weerbarstigheden waartoe een volk maar in staat is.

Ongehoorzaamheid is altijd een van de waardevolste en dierbaarste eigenschappen geweest die ik ken. Het is de ongehoorzaamheid tegen de voorschriften, tegen het gangbare van een gebeurtenis, zoals men het verwacht. Dit 'men' is de duivel van de beschaving. De grote verleider die wil dat al het andere niet beproefd wordt.

De Duitser heeft daar weinig van, van die ongehoorzaamheid; voor hem is gehoorzaamheid het onzevader. Helaas is de god tot wie hij bidt de domheid, en de kerk waar hij zijn gebeden zegt de Partij. Meneer Himmler is zijn paus!

Het is inderdaad een Oostenrijker (een gewapende nazi post voor Keilsons huis, red.). Ik heb hem voor het raam horen praten met een buurvrouw. Hij gaf haar heel bereidwillig antwoord. Tot slot lachte hij.

Eigenaardig dat iemand die een geweer draagt lacht. Kennelijk hebben de ideeën over de leden van de Grüne Polizei, die ook de razzia's op Joden in Amsterdam uitvoerden, zulke vormen aangenomen dat men zich hen alleen nog kan voorstellen als grimmige duivels. Het is niet in ons voordeel als we zo'n boeman-geloof aanhangen.

Hans Keilson (1909-2011), Duits-Nederlandse schrijver-psychiater. Uit Dagboek 1944. Vertaling Hans Driessen. Van Gennep, 2014.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden