Dit mag u als cultuurliefhebber niet missen in juli en augustus

Wat valt er deze zomer te beleven op cultureel gebied? De cultuurredactie tipt de beste concerten, exposities, voorstellingen en festivals voor juli en augustus.

Voltt Festival.Beeld Sander Baks

Julidans

DANS Vermaard choreograaf Maguy Marin is speciale gast op Julidans.

In Nederland kennen we haar vooral van Groosland, het 'dikkertjesballet' dat ze in 1989 maakte voor Het Nationale Ballet. De dansers, anders rank en slank, dribbelden rond in vlezige schuimrubberen pakken die hen bol en vol maakten. Dit beeld zal Maguy Marin, de choreograaf, tot vervelens toe achtervolgen, zo sterk was het. En dat terwijl ze zoveel meer interessant werk heeft gemaakt, zoals een wrede Assepoester.

Deze zomer is Marin special guest van Julidans, dat 25 jaar bestaat. Het internationale dansfestival in Amsterdam opent met haar May B. (1981), dat hiermee voor de derde keer naar Nederland wordt gehaald. Het stuk is een hommage aan toneelschrijver Samuel Beckett (de titel verwijst naar een woord dat uitstekend in zijn vocabulaire past: 'maybe', misschien). Een kluwen mensen in slechtzittende nachtkleding, de gezichten bepleisterd met grijze klei, wordt monomaan voortgedreven door onder meer Schubert. Archetypische figuren zijn het, gevangen in een hopeloze situatie. Eenzaam, angstig, wreed, maar wel met hier en daar een sprankje humor en tederheid.

Zomerfestivals in Europa

Zomerfestivals in Europa Een lange zomer vol fantastische festivals staat ons te wachten. Onze muziek- en theaterspecialisten maakten een selectie van de beste zomerfestivals van Europa. Kijk hier voor het overzicht.

De provocatieve Marin veroverde in de jaren tachtig stormenderhand de internationale danspodia en wordt wel de Pina Bausch van Frankrijk genoemd. May B. is exact dans én theater, aldus The New York Times. Maar waar het Tanztheater van haar Duitse collega wijlen Pina Bausch realistisch was, kiest Marin doorgaans voor de fantasie en het absurde (vandaar die liefde voor Beckett). Ze is niet geïnteresseerd in conventionele dansbewegingen ('Je ne suis pas très danse', zei de oud-ballerina ooit in de Volkskrant), maar wel in dramatische lichaamsexpressie in alle soorten en maten. Marin sluit Julidans ook af, met een solo voor een acteur: Singspiele (2014).
Mirjam van der Linden
May B., Stadsschouwburg, Amsterdam, 1/7 t/m 2/7.
Julidans, diverse locaties in Amsterdam, 1 t/m 11/7.
Singspiele, Theater Bellevue, Amsterdam, 10 t/m 11/7.
De tekst loopt door onder de foto

Beeld Herve Deroo
Klankbodempaviljoen, ontwerp Dre Wapenaar.Beeld Sjaak Beemsterboer

Wonderfeel

MUZIEK Het nieuwe festival Wonderfeel heeft de sfeer van Lowlands, maar een line-up vol klassieke muziek.

Wonderfeel ademt de sfeer van Lowlands, maar heeft een line-up met klassieke musici. Op 24 juli gaat de eerste editie van het driedaagse festival van start op landgoed Schaep en Burgh bij 's-Graveland.

Festivaldirecteur Georges Mutsaerts (60), sinds zijn jeugd liefhebber van klassieke muziek, stopte vijftien jaar geleden met zijn werk in de adviesbranche om zijn passie te volgen. Hij bedacht het kleinschalige Internationaal Kamermuziekfestival Schiermonnikoog, dat inmiddels dertien succesvolle edities achter de rug heeft. De combinatie van natuur en klassieke muziek smaakt naar meer. Met mededirecteur Tamar Brüggemann is hij het brein achter Wonderfeel.

Wat is Wonderfeel?
Op landgoed Schaep en Burgh, een natuurgebied van 25 hectare, combineren we muziek met de beleving van de natuur: stilte, geur, vogels, vlinders en vleermuizen. Mensen kunnen met kaplaarzen de concerttenten binnenlopen. We weten van ons festival op Schiermonnikoog dat ze muziek dan op een andere manier beleven. Ze worden niet afgeleid door de concertetiquette.

Is er behoefte aan nóg een klassiek festival?
Het gevoel dat je krijgt als je naar Lowlands gaat, dat was er nog niet op klassiek gebied. Wonderfeel is er voor de traditionele liefhebber van klassieke muziek, maar ook voor de culturele alleseter: iemand die af en toe naar de Kleine Komedie gaat, die in het Bimhuis is geweest en die een festival leuk vindt. Normaal koop je een kaartje voor een concert en als je niet weet wat het is, ga je niet. Hier kun je in zes tenten op het terrein rondsnuffelen. Als je het niks vindt, ga je in een andere tent kijken. Klassieke concerten zijn altijd te lang. Op Wonderfeel duren ze maximaal 45minuten. Punt.

Wat doen jullie met het landschap Schaep en Burgh?
Er is een boswachter op het terrein. Die houdt spreekuur en gaat op ontdekkingstocht met kinderen. Die kunnen tot 18 jaar gratis mee. Wie komen er spelen?De zes tenten hebben elk een thema en een eigen programmeur. In de Kwartettentent spelen alleen kwartetten, maar het gaat wel van strijkkwartet tot vier marimba's alle muziek die je voor een kwartetbezetting kunt verzinnen. Er is het Weeshuis van de Hits, maar ook het andere uiterste; de tent Nooit van Gehoord. Je hebt De vier jaargetijden van blokfluitvirtuoos Erik Bosgraaf, maar ook de zang van Marco Beasley. Als je rustig blijft zitten, krijg je per dag 360 minuten muziek aan je broek.
Biëlla Lutmer
Wonderfeel, landgoed Schaep en Burgh, 's-Graveland, 24 t/m 26/7.
De tekst loopt door onder de foto.

Beeld Sander Baks

Voltt Festival

MUZIEK Voltt groeide in tien jaar uit van een technofestival met 15 honderd bezoekers naar eentje met 15 duizend liefhebbers. Dj Mathias Kaden is er kind aan huis.

Op al die zwoele festivaldagen zijn veel liefdes ontstaan, waaronder die tussen het Nederlandse publiek en de Duitse dj Mathias Kaden (34). 'Toen ik voor het eerst op Voltt stond, in 2007, was Amsterdam de beste plek om te draaien. In Duitsland zijn de mensen stugger, hier werd flink gedanst. Ik raakte enorm geïnspireerd door hun enthousiasme voor de muziek.'

Sindsdien is Kaden kind aan huis bij Voltt. Van alle buitenlandse artiesten draaide hij daar het meest: twaalf keer, altijd herkenbaar aan zijn bezwete blonde lokken en gehups achter zijn dj-meubel. Want waar techno-dj's normaal een competitie houden in stoïcijns kijken, swingt Kaden achter de decks alsof zijn leven er vanaf hangt. Niet voor niets heet zijn komende album Energetic.

'Ik zag een video van toen ik 14 was. Ik bewoog precies hetzelfde als nu. Eerst danste ik vanwege de zenuwen, om de maat te houden bij het mixen. Nu hoort het erbij.'

Er is wel wat veranderd sinds Kaden zijn eerste plaat oplegde in het Oost-Duitse Gera. Hij vliegt de wereld rond en speelt zomers altijd een paar keer in Ibiza voor Cocoon, 's werelds grootste technolabel. 'Vroeger werd er meer gefeest. Mensen raken nu sneller verveeld.' Het partypubliek is gewend geraakt aan dj's die bombastische house met schreeuwerige climaxen uit hun laptop trekken.

Niks voor Kaden, dj van het ambachtelijke soort en wars van laptops en white noise, een sissend effect bekend uit de ultracommerciële house van Nederlandse dancegiganten zoals Afrojack.

Hoewel dat soort muziek Voltt nooit zal bereiken, programmeert oprichter en dj Bart Skils wel breder dan tien jaar geleden. Toen was het vooral kale minimalistische techno op één hoofdpodium. Nu heeft Voltt zes stages en ruimte voor het volledige spectrum van de hedendaagse techno. Die is volgens Skils rijker en populairder dan ooit. 'Dance is gemeengoed. Het is geen subcultuur meer die je moet ontdekken. Je gaat gewoon naar festivals als je jong bent.'

Om de nieuwe aanwas te bekoren, draait Kaden opzwepender dan tien jaar geleden, met meer melodie en vocalen dan de droge bas en percussie uit de 'minimaltijd'. Powerhouse, noemt hij zijn huidige stijl. Wel nog steeds met vinyl en cd's, zónder schelle effecten.

'Als ik op een line-up sta met artiesten die met veel bombarie draaien, moet ik me aanpassen. Daarom ben ik soms bang te spelen op grote festivals. Bij Voltt heb ik dat niet. Ik weet dat het publiek nog steeds naar het festival komt voor de muziek.'
Joris Zwetsloot
Voltt festival, NDSM-werf, Amsterdam, 29/8.

Space Music

MUZIEK Voor zijn ruimtereizen stelde André Kuipers uitgebreide playlists samen. Met het Rotterdams Philharmonisch Orkest laat hij in hetConcertgebouw in Amsterdam zijn favorieten horen.

Space music is een begrip in de muziekindustrie, maar bestaat er ook letterlijk 'ruimtemuziek'? Voor zijn ruimtereizen in 2004 en 2011 stelde André Kuipers (1958) uitgebreide playlists samen. Eind augustus maakt hij met het Rotterdams Philharmonisch Orkest een ruimtereis in het Amsterdamse Concertgebouw. Kuipers vertelt over zijn muzikale ervaringen in het heelal. Het orkest speelt onder meer The Planets, de suite van de Britse componist Gustav Holst bij een hd-projectie van NASA-beelden. Kuipers geeft een voorproefje.

2001: A Space Odyssey
'Ik ben niet opgegroeid met klassieke muziek, dat was meer iets voor Amsterdam-Zuid ik kom uit Oost. We hadden een leraar op de lagere school die aanstekelijk enthousiast kon vertellen over klassieke muziek. Hij visualiseerde muziek op een fantastische manier: hier hoor je een beekje, daar hoor je soldaten marcheren. Hij maakte me zo enthousiast dat ik toch al op mijn 12de mijn eerste klassieke lp kocht, de 'Leningrad-symfonie' van Sjostakovitsj.

'Mijn eerste pop-lp was van daarvoor, Venus van Shocking Blue er zat al een planeet in de naam. In diezelfde tijd kreeg ik de eerste sciencefictionboekjes van mijn oma uit de Perry Rhodanserie, drie voor een gulden, verpakt in plastic. Ik verslond de hele serie. De eerste autootjes reden op de maan, je had Thunderbirds op tv en 2001: A Space Odyssey in de bioscopen. De portier van de bioscoop op de Middenweg waarschuwde me bij de entree dat het een 'moeilijke film' was. Van het verhaal snapte ik niet veel, maar de filmmuziek, dat orkestrale, vond ik prachtig.'

Armin van Buuren
'In de ruimte is het stil. In een ruimtestation hoor je van alles: ventilatoren van computers, communicatie met de grond, de loopband. Ik gebruikte weleens oordopjes in de Russische modules. Ze zijn iets gehoriger dan de Amerikaanse. In de slaapcabine en de uitkijkkoepel luisterde ik naar mijn favoriete muziek met een headset. Ik hou van diverse soorten muziek, alleen met punk of experimentele jazz heb ik niet zo veel. Muziek moet voor mij verbonden zijn met een gevoel. Daarom spreekt filmmuziek me vaak zo aan. Op een goed moment zat ik naar buiten te kijken, naar de aarde. Door de muziek kwam ik opeens weer in het sciencefictionverhaal van mijn jeugd terecht. Muziek die ik met de ruimte associeer, brengt me als het ware in mijn eigen film. Daarnaast is muziek event enhancing, het kan je ergens in ondersteunen. Als ik ging sporten, zette ik Armin van Buuren op.'

Neptunus, Holst
'Ik heb natuurlijk mijn favorieten. Pink Floyds The Dark Side of the Moon is er een van. En ik heb The Planets van Gustav Holst uitgebreid beluisterd. Het is zo intrigerend als je 'snachts naar de aarde kijkt en je ziet het noorder- en het zuiderlicht, je kijkt naar Venus, of naar de maan. Op zulke momenten voel je dat je onderdeel bent van iets groters. Elk van de zeven delen van het stuk is vernoemd naar een planeet in het zonnestelsel. Ik vind de laatste van die zeven, Neptunus, het mooist. Bij die muziek kun je heerlijk wegzweven in het oneindige.'
Nell Westerlaken
Ruimtereis langs Holsts Planets met André Kuipers, Concertgebouw, Amsterdam, 30/8.

Beeld Andre Kuipers Flickr Photostream

Meer tips - juli 2015

PITCH Festival
MUZIEK Vooruitstrevend elektronisch muziekfestival waar dance de boventoon voert en dat een uiteenlopend publiek trekt. Het zomerfestival Pitch is tegelijk onmiskenbaar een urbane oase waar in een ontspannen sfeer liefhebbers van avontuurlijke dansmuziek in alle soorten en maten samenkomen. Gekampeerd wordt er niet; de bezoeker forenst eenvoudig van en naar het festivalterrein. Dit jaar treden onder meer op: James Blake, Kaytranada, Siriusmodeselektor, Flume, James Holden, Jon Hopkins, Jungle, Jamie XX, John Talabot, Hot Chip, Simian Mobile Disco, Dekmantel Soundsystem.
Pitch, Cultuurpark Westergasfabriek, Amsterdam, 3 en 4/7.

Afrikafestival
MUZIEK Al 27 jaar bestaat dit prominente festival gewijd aan Afrikaanse muziek. Nog onbekende artiesten die in het verleden optraden, zijn later wereldsterren geworden, zoals Oumou Sangare en Habib Koité. Dat terwijl het festival een relatief kleine opzet en bescheiden bezoekersaantal (vijfduizend) kent. Ook de relaxte atmosfeer en de exotische markt kenmerken het evenement, dat ongesubsidieerd en met een legertje aan vrijwilligers tot stand komt. Met als thema afrofunk en voodoo presenteert deze editie verder onder meer Vaudou Game, Sékouba Bambino en de Kasai Allstars.
Afrikafestival, Openluchttheater, Hertme (Overijssel), 4 en 5/7.

North Sea Jazz
MUZIEK Nederlands grootste en populairste jazzfestival. Elk jaar weer een sterk programma met jazz, soul, pop en alles ertussenin. Jazz wordt vertegenwoordigd door o.a. Chick Corea & Herbie Hancock, Marcus Miller, Avishai Cohen's New York Division, The Stanley Clarke Band, Lee Konitz, Wayne Shorter, Han Bennink Trio, Roy Hargrove, Branford Marsalis en Bill Frisell. Aantredende soul- en popartiesten zijn o.a. D'Angelo, Mary J. Blige, Tony Bennett & Lady Gaga, Alabama Shakes, Paolo Nutini, Chaka Khan, John Legend, Michael Kiwanuka, Lionel Richie en Laura Mvula.
North Sea Jazz, Rotterdam, Ahoy, 10, 11 en 12/7

Dekmantel Festival
MUZIEK Hip dancefestival met goede line-up. Dekmantel typeert zichzelf als 'klein festival, grote namen'. Dit jaar vindt de opening plaats in het Amsterdamse Muziekgebouw aan 't IJ, met Manuel Göttsching en Autechre. Ook is er een nachtprogramma in de Melkweg. Verder treden op het festival onder anderen op: Carl Craig, Four Tet, Jeff Mills, Model 500, Nina Kraviz, Roy Ayers Ubiquity, Squarepusher, Actress, I-F, John Talabot, Joy Orbison, Legowelt, Derrick May, Dopplereffect.
Dekmantel Festival, Amsterdamse Bos, Muziekgebouw aan 't IJ en de Melkweg, Amsterdam, 30/7 t/m 2/8.

Mount Olympus
DANS/PERFORMANCE De Belgische theatermaker en beeldend kunstenaar Jan Fabre maakt deze zomer een 24 uur durende theatermarathon waarin het publiek een etmaal lang kan dwalen in, door en langs de wereld van allerhande Griekse mythologische figuren.
Mount Olympus, Stadsschouwburg, Amsterdam, 3 en 4/7

Much Ado About Nothing
THEATER Het Amsterdamse Bostheater werkt voor het eerst met de acteurs van het Noord Nederlands Toneel uit Groningen. Shakespeares 'comedy of errors' belooft zomers vertier met zinderende romantiek, grof geweld, scherpe grappen, slapstick en tragie
Much Ado About Nothing van Shakespeare door Amsterdamse Bostheater en NNT, Amsterdamse Bos, Amsterdam, 21/7 t/m 5/9.

In 2013 trad Azealia Banks treedt op tijdens Pitch.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Meer tips - augustus 2015

Edinburgh International Festival
MUZIEK/DANS/THEATER De Canadese regisseur en visual wizard Robert Lepage (vorig jaar nog op het Holland Festival met zijn Playing Cards: SPADES) komt Edinburgh opluisteren met de Europese première van 887, een voorstelling over de (on-) macht van het herinneren. Op de openingsdag is Juliette Binoche al paraat in haar rol van Antigone, in een regie van Ivo van Hove. En mocht u 'm gemist hebben en toevallig in Schotland zijn: Murmel Murmel is er, een geweldig gechoreografeerde en vormgegeven onzinshow waarvan de tekst bestaat uit maar één (ontstellend vaak uitgesproken) woord: murmel.
Edinburgh International Festival, diverse locaties, Edinburgh, Schotland, 7 t/m 31/8.

Dimensions Festival
MUZIEK Feesten in een Romeins amfitheater op een schiereiland, bootparty's en dansen op het strand. Dimensions presenteert daarbij een mooie dwarsdoorsnede van dance-acts uit het verleden en heden. Op de vierde editie namen als George Clinton, Lil Louis, Moodymann, Mount Kimbie, Four Tet, John Talabot, Osunlade, Legowelt, Dele Sosimi Afrobeat Orchestra, Goldie en Little Dragon.
Dimensions Festival, Pula, Fort Punta Christo, Kroatië. 26 t/m 30/8.

Romeo en Julia
THEATER Uiteraard wordt ook deze zomer in het openluchttheater van het Drentse dorp Diever weer een toneelstuk van Shakespeare opgevoerd. Dit keer zijn meest romantische en ook treurige stuk: Romeo en Julia.
Shakespeare Theater, Diever. Van 7/8 t/m 12/9.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden