Dit keer is de inzet van Rutte: 1.734 euro minder belasting

Er valt veel te kiezen op 15 maart. Vandaag deel 5 van een serie: wat gaat er gebeuren met de belastingen?

Mark Rutte belooft iedereen die werkt wederom een substantieel bedrag. Net als in 2012.Beeld anp

Hij doet het weer: Mark Rutte belooft iedereen die werkt wederom een substantieel bedrag. Net als in 2012. Toen stelde de VVD-leider met veel bombarie alle werkenden duizend euro in het vooruitzicht. Hij bood excuses aan voor het niet nakomen van die belofte. Maar de man die in Ruttes tweede kabinet over het geld gaat, de PvdA'er Jeroen Dijsselbloem, zei dat de premier wel degelijk woord had gehouden.

Nu verhoogt Rutte zijn inzet. Als het aan de VVD ligt, krijgt u tot 1.734 euro korting op de belasting die u moet betalen, maar dan moet u wel werken. Het verschil met ruim vier jaar geleden: nu is Rutte muisstil over zijn cheque die de schatkist 8,8 miljard euro kost.

Beeld de Volkskrant

Heffingen

Zo doen de politieke partijen die hun verkiezingsprogramma hebben laten doorrekenen door het Centraal Planbureau samen bijna 500 belastingvoorstellen. Achter die honderden plannen gaat een fundamentele keuze schuil over de functie van de heffingen. Zijn die er om louter geld op te halen voor de uitgaven van 'Den Haag'? Of gebruikt een partij belastingen om het gedrag van belastingbetalers - particulieren en bedrijven - te sturen, om in Haags jargon 'beleid te maken'?

De PvdA is van dat laatste, de VVD van het eerste. Daarom lukte het beide partijen ook niet om in het huidige kabinet ook maar een begin te maken met een herziening van het belastingstelsel.

GroenLinks, D66, ChristenUnie, PvdA en SP hebben elk 40 à 50 fiscale maatregelen nodig om de lasten van hun kiezers met tussen de 4 en 8 miljard te verlichten. De VVD heeft met 14 belastingplannen ter waarde van 14,7 miljard euro, gericht op de ruime doelgroep werkenden en tweeverdieners, de grootste lastenverlaging voor gezinnen in petto.

Milieuvoorstellen

Aan de andere kant staat GroenLinks dat met tientallen maatregelen alles wat slecht is voor het milieu duurder maakt. Kwestie van gedrag sturen. Zo moet de btw op vlees en vis van 6 naar 21 procent. Met een lagere zorgpremie zorgt GroenLinks voor een lastenverlichting voor gezinnen van 3,9 miljard in 2021.

Maar wat gebeurt er met de lasten daarna? GroenLinks, D66, ChristenUnie en SP hebben ambitieuze milieuvoorstellen - denk aan het verplicht isoleren van uw huis. De kosten daarvan komen volgens het CPB ná 2021 bij de gezinnen terecht in de vorm van een stevige lastenverzwaring. Die loopt bij GroenLinks op tot 11,5 miljard euro, bij de andere drie partijen tot rond de 5 miljard.

Plannen genoeg, maar in geen enkel programma staat een voorstel voor een nieuw en veel eenvoudiger belastingstelsel. Alle partijen willen dat, maar het risico dat het als een enorme lastenverzwaring uit de CPB-doorrekening komt, vinden ze te groot. 'We regelen het wel bij de formatie', lijken ze te denken.

Stemmen met de portemonnee

Wie stemt met de portemonnee kan grofweg kiezen uit drie coalities.

Eenverdieners, dus gezinnen met één kostwinner, komen uit bij CDA, ChristenUnie of de SGP. De streng gereformeerden hebben hun fiscale voorstellen zo gearrangeerd dat er een spectaculaire koopkrachtverbetering voor eenverdieners uit de modellen van het CPB rolt. Volgens deze drie partijen is de eenverdiener het meest gebaat bij de zogenoemde vlaktaks: één belastingschijf waar vrijwel alle belastingbetalers in vallen.

Daar zijn PvdA, SP en GroenLinks op tegen, want met één belastingtarief kun je niet nivelleren. Deze coalitie draait juist aan belastingknoppen dat het een lieve lust is om de inkomensverschillen kleiner te maken. Tarieven van de laagste belastingschijf gaan naar beneden en die van de hoogste omhoog. Kleine vermogens worden niet belast. Grote, werkelijk behaalde beleggingsrendementen des te meer. Inkomens boven anderhalve ton komen wat PvdA en SP betreft in een nieuwe belastingschijf van 60 of 65 procent. En de SP schroeft het hoge btw-tarief terug van 21 naar 19 procent, nu uit onderzoek is gebleken dat vooral lagere inkomens daar baat bij hebben.

De derde coalitie is Paars III en opent frontaal de aanval op de christelijke 'eenverdienerscoalitie'. VVD, D66 en (alweer) PvdA willen het leven van werkenden met een middeninkomen fiscaal verlichten, vooral voor gezinnen waar beide partners werken. Daarvoor pakt de PvdA uit met een extra belastingkorting tot 9.000 euro voor twee werkende ouders met een kind jonger dan twaalf jaar. Wie werkt kan van de VVD stevige belastingkortingen tegemoet zien. D66 vervolgens heeft 3 miljard over om iedereen met een baan een 'werkbonus' van 500 euro te geven.

Lijsttrekkers Geert Wilders (PVV),Emile Roemer (SP),Mark Rutte (VVD), Lodewijk Asscher (PvdA), Alexander Pechtold (D66) en Sybrand van Haersma Buma (CDA) maken op de redactie van de Telegraaf hun eigen verkiezingskrant.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden