Dit is vast een strikvraag

Door

De samenstelling van de Grote Cultuurquiz, sinds 2006 een jaarlijkste traditie van de kunstredactie van de Volkskrant, mag in andere handen zijn overgegaan, het is ons al even traditioneel niet gelukt alle veertig vragen zo te formuleren dat ze voor geen misverstand vatbaar zijn. Want wat was de laatste literaire daad van Harry Mulisch? 'Ik vind de vraag onduidelijk', schreef u. Of: 'Tja, wat is een literaire daad?' Een inzender zocht zijn toevlucht tot Van Dale ('literair' = behorend tot, betrekking hebbend op de literatuur. En 'daad' = iets doen) en gokte op het slaan van het eerste Max Havelaar vijfje.


Maar onduidelijk bleef het, dat bleek wel uit de verscheidenheid in de antwoorden. De meeste inzenders hielden het op Siegfried, maar ook Anekdoten rondom de dood, Vonk werden genoemd, net als de Nova college tour, de opening van het Letterkundig Museum, de opening van het herstelde koepeltje Eindenhout in Haarlem, een geluidsfragment dat te horen was op Mulisch' begrafenis en zelfs 'sterven'. A. Altink gaf drie antwoorden, afhankelijk van wat wij onder literaire daad zouden kunnen verstaan, waarvan hij als meest romantische betitelt: de regenboog tijdens Mulisch' uitvaart (als laatste literaire verwijzing).


Ludo Maas kwam nog het dichtst bij wat we bedoelden. Hij gaf weliswaar het antwoord Siegfried, maar schreef daarbij: 'Dit is vast een strikvraag. Is verschijnen op een boekenbal een literaire daad? Of passages uit ouder werk onder een nieuwe titel uitgeven?'


Op dat laatste doelden wij. Harry Mulisch bedacht de titel voor de bundeling van zijn non-fictie uit de jaren zestig en zeventig: Opspraak. Het boek verscheen een week na zijn dood bij zijn uitgeverij de Bezige Bij.


Geen van de inzenders gaf dit antwoord, waardoor ons niets anders rest dan deemoedig constateren dat we in onze poging het u moeilijk te maken zijn doorgeschoten in het onbegrijpelijke. We hebben alle antwoorden goed gerekend.


Een vraag waar we het juiste midden tussen strikvraag en formulering wel gevonden menen te hebben, ging over de winkel van Erik van Lieshout. Wat verkocht hij daar? In de winkel lagen inderdaad boutjes, moertjes, schroefjes, dennenappels, magnetrons en telefoons. Maar Van Lieshout verkocht die niet. Soms gaf hij iets weg. Het juiste antwoord was dus C, hij verkocht niets. Net zo'n strikvraag ging over de elektriciën Pierre Le Guennec uit Mouans-Sartoux, die ineens met 271 werken van Picasso op de proppen kwam. De vraag was van wie hij zei dat hij ze gekregen had. Van Jacqueline, de vrouw van Picasso (het juiste antwoord B). Volgens mevrouw Le Guennec echter had de meester zelf de werken aan haar man overhandigd (antwoord A).


Een lastige was de vraag over de collectie van het voormalige Scheringa Museum. Die kwam in mei niet in handen van ABN Amro of de Belastingdienst, maar van de Deutsche Bank (antwoord C).


Theu Boermans kreeg gelijk van de Raad van State in de zaak die de Theatercompagnie had aangespannen tegen het Fonds voor de Podiumkunsten. Dat gebeurde op basis van de Algemene Wet Bestuursrecht en niet op basis van de Wet Openbaarheid van Bestuur of de Wet op het specifiek Cultuurbeleid, die ook regelmatig werden genoemd. 'Er is geen wet', verzekerde een inzender ons, 'maar de rechter vond belangverstrengeling ongewenst.' Dat keurden we niet goed.


Bahman Ghobadi, de Iraanse regisseur van onder meer A Time For Drunken Horses en Turtles Can Fly, heeft plannen om Kader Abdolahs Het huis van de moskee te verfilmen. We vroegen naar regisseur én boek, antwoorden waarbij een van beide ontbraken, rekenden we, hier wel onverbiddelijk, helemaal fout.


En inderdaad: Martin Bosma van de PVV grijpt elke gelegenheid aan om duidelijk te maken dat zijn partij niet kunst een linkse hobby vindt, maar het subsidiëren ervan (vraag 26).


Ook dit jaar kregen we de indruk dat velen van u de quiz gezamenlijk oplossen. We zagen het, aan antwoorden die tot aan een afgedwaalde spatie toe hetzelfde waren, aan verschillende adressen in hetzelfde handschrift. En u schreef het ons: 'gezellig met de hele familie op de bank, allemaal de eigen laptop op schoot en lekker zoeken', 'ook dit jaar hebben we weer vele uren zitten puzzelen, googelen, discussiëren en uiteindelijk ook gokken om de antwoorden te verzamelen', 'voorgaande jaren zaten we - met zijn drietjes - op 31 december te puzzelen terwijl nummer 4 de oliebollen stond te bakken. Dit jaar hadden we één zoeker extra, wel zo gezellig.' De een maakte gebruik van de hulp van ouders en (slimme) vriendin, de ander van alle (klein)kinderen. In beide laatste gevallen leverde dat winnaars op.


Voor wie niet in de prijzen viel hopen we dat geldt wat Elise Boone schreef. 'Niet altijd heb ik het afgelopen jaar de tijd gehad om uitgebreid de kunstpagina's te lezen, maar deze kerstvakantie had ik gelukkig wel tijd om jullie quiz te maken. Je hebt het idee dat je hierdoor een soort inhaalslag maakt'. En Sientje Uiterdijk: 'Ik ben weer helemaal op de hoogte van het cultuuraanbod.' En dat is precies wat we met de Grote Cultuurquiz beogen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden