Dit is vanavond te zien in Rambams undercoverreportage over ontgroeningen

Nooit eerder kon een journalistiek programma zo uitgebreid stiekem filmen bij ontgroeningen. Wat is er te zien op de beelden van Rambam?

Journalisten hebben al vaker geschreven undercoverreportages gemaakt van ontgroeningen, maar nooit eerder filmden ze stiekem een ontgroening. Dat lukte televisieprogramma Rambam wel. Het stuurde vijf studenten voorzien van een bril met een camera naar de kennismakingstijd van grote verenigingen in Groningen, Utrecht, Leiden en Rotterdam. Nog voor het programma is uitgezonden, zijn twee verenigingen (het Utrechtse vrouwencorps UVSV en het Rotterdamse RSC RVSV) naar aanleiding van de beelden gekort op hun subsidie.

Wat valt er eigenlijk te zien? Ontgroenen betekent vooral veel geschreeuw en gevloek op 'feuten', zo blijkt uit de Rambam uitzending. 'Hoe meer wij onze stem verneuken, hoe linker we worden!', schreeuwt een ouderejaars bij Vindicat.

Soms is er dwang. Tijdens het eten bij het vrouwencorps in Utrecht probeert een meisje een paar keer de vork met eten tegen te houden die richting haar gezicht wordt geduwd. Uiteindelijk geeft ze toe en neemt ze een hap. Volgens de undercoverstudent die het filmde, moest ze even later overgeven.

Een ander aspirantlid van UVSV beschrijft hoe ze even daarvoor in haar gezicht werd gespuugd door ouderejaars. Ook vertelt een meisje met astma enigszins verslagen dat haar medicijnen zijn afgenomen. 'Daarom moet ik gewoon echt rustig aan gaan doen.'

Twee van de vijf undercoverstudenten houden het na een dag al voor gezien. 'Ik heb nog nooit zoiets heftigs meegemaakt', zegt Anne die de ontgroening bij Minerva in Leiden liep. 'Het ging gewoon echt mis in m'n hoofd op een gegeven moment. Continu geschreeuw... Het werd steeds warmer en ik zat al twee uur op de grond liedjes te zingen.'

Rambam stuurde twee studenten naar het Rotterdamse RSC RVSV. Anne gaat naar de vrouwentak en Jos naar de mannen. Hij is de enige die zonder camera op pad is gestuurd: Rambam was bang dat twee filmende undercoverstudenten te veel zouden opvallen.

Daar wordt het problematisch. Jos komt terug met een verhaal over een aspirant-lid dat geslagen zou zijn en vervolgens tegen een paaltje gevallen. Daarna zou de jongen, bewusteloos inmiddels, met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht zijn. Op camerabeelden die Anne gemaakt heeft, vertellen twee mannelijke studenten haar hetzelfde verhaal.

Het RSC laat in een reactie laten weten dat het verhaal niet klopt. Er is weliswaar een student flauwgevallen en naar het ziekenhuis afgevoerd, stelt het bestuur, maar hij is niet tegen een paaltje gevallen en had geen hoofdwond. Ook volgens rector magnificus Huib Pols van de Erasmus Universiteit heeft de bewuste student zelf verklaard dat hij geen hoofdwond had.

Hoe verschillend een ontgroening kan lopen en ervaren kan worden, laat Anne zien. Zij heeft het bij RSC RVSV naar eigen zeggen bijna te leuk. Het schelden op feuten is volgens haar altijd gericht op de groep, nooit op het individu. Ze maakt zelfs vriendinnen. 'Ik dacht als ik nog langer blijf ga ik het straks heel moeilijk vinden om weg te gaan.'

Rambam is donderdagavond te zien om 21.10 uur op NPO 3.


De undercoverreportage van Rambam

Botst het gebruik van een verborgen camera door Rambam niet met het recht op privacy?
Het tv-programma Rambam toonde allerlei vormen van zwendel aan, die vervolgens met behulp van de verborgen camera op televisie te zien waren. Bij de uitzending van vanavond, over ontgroeningen bij studentencorpora, was dat een flinke klus.

Gaat de uitzending van Rambam het corps veranderen?

Na nieuwe beelden van ontgroeningsexcessen draaien universiteiten en hogescholen studentencorpora de duimschroeven verder aan. Maar zal het helpen?