'Dit is slecht voor heel Limburg'

Kerkrade houdt zaterdag de adem in. 'Komt wel goed', zeggen ze om elkaar te bemoedigen. Maar het komt niet goed, Roda degradeert. 'Dit is echt verschrikkelijk, de passie is voorbij.'

KERKRADE - Fons van Kleef (21) heeft deze zaterdag nog geen hap door zijn keel gekregen, en geslapen heeft hij ook al dagen niet. Over een uur begint de voetbalwedstrijd Go Ahead Eagles tegen 'zijn' club, Roda JC. Alleen als Roda wint, én, op een ander veld, Ajax wint van NEC, kan de zwart-gele club uit Kerkrade degradatie voorkomen.


Heel Kerkrade - en ook het grotere Heerlen - houdt de adem in. Het zal toch niet dat hun club na 41 jaar de eredivisie moet verlaten? Sterker nog: dat Limburg volgend jaar dan waarschijnlijk helemaal niet meer meedoet in de hoogste regionen van het betaalde voetbal?


Vierhonderd supporters reisden met Roda JC mee naar Deventer, om hun club op de beslissende avond te steunen. Van Kleef, die de afgelopen zeven jaar geen wedstrijd heeft gemist, is niet mee. 'Ik kan deze spanning niet aan', zegt de student procestechniek. Hij bestelt nog maar een biertje aan de bar van restaurant De Zevende Hemel. 'Ach jee: Jupiler, de sponsor van de eerste divisie. Als dat maar geen slecht voorteken is.'


Van Kleef is een van de vele inwoners van Kerkrade die leven van wedstrijd naar wedstrijd. Geëmotioneerd vertelt de jonge supporter over zijn kindertijd toen hij met de hele familie - ook zijn oma ging soms mee - naar het oude stadion Kaalheide ging. Hij was erbij toen in 2002 AC Milan op bezoek kwam.


Voor veel jongeren is het een van hun laatst overgebleven verzetjes, een uitlaatklep in een vergrijzende omgeving die met krimp kampt en weinig kansen biedt. En als Roda degradeert, zet Kerkrade weer een grote stap achteruit, vrezen ze.


De ouderen spreken hier met weemoed over de mijnen, waarvan de laatste in Zuid-Limburg in 1974 sloot. Ook het Roda JC-clubblad D'r Koempel (de mijnwerker) verwijst naar dit recente verleden. De club staat bekend om haar 'koempelmentaliteit', schrijft het clubblad, oftewel: 'Het onuitputtelijke doorzettingsvermogen van de mijnwerkers'. 'Ook vroeger hadden koempels allerminst zekerheid. Maar men bleef toch positief. En vooral keihard doorwerken.'


Die koempelmentaliteit hebben ze de laatste jaren te weinig gezien op het veld, mopperen veel Kerkraders deze avond. 'Die luie spelers hebben veel wedstrijden onnodig verloren', foetert een 62-jarige cafébezoeker.


Hoe groot de frustratie is over de waarschijnlijke degradatie blijkt in café Apollo, aan de rand van het centrum van Kerkrade. Hier heeft de harde kern van de niet-afgereisde supporters zich verzameld. De mannen, opgefokte twintigers en dertigers met getatoeëerde armen, laten met dreigende gebaren weten dat zij niet gediend zijn van het bezoek van de 'Hollandse' pers. 'Jullie komen alleen maar uit leedvermaak', schreeuwt een van hen.


Een stuk gemoedelijker maar toch gespannen is de sfeer in de Wieëtsjaf; dat betekent café, op z'n Kerkradens. In de bruine, ruime kroeg aan de Markt in het centrum hebben jong en oud, man en vrouw zich verzameld om het grote scherm. En om de tv waarop tegelijkertijd de wedstrijd Ajax-NEC wordt vertoond.


'Kuut wall jod', 'Komt wel goed', zeggen ze er, om elkaar te bemoedigen. Als Roda JC een eerste treffer maakt in de vijftiende minuut, klinkt een ontladend gejoel. 'Ik krijg er kippenvel van', zegt Christel Schijen met een clubsjaaltje om, een van de expressiefste supporters in het café. Ook zij zegt: 'Ik had meegewild naar de wedstrijd, maar ik vond het gewoonweg te spannend.'


Stamgast Willem van der Putten (70) komt na de repetitie van het koninklijk Kerkraads mannenkoor binnen. Hij vindt het 'oneerlijk' als het eredivisievoetbal straks wordt gedomineerd door 'de Randstad, waar ze veel meer geld hebben te besteden'. 'Het zou beter zijn als de KNVB minimaal één club per provincie zou afvaardigen, voor een goede afspiegeling', zegt hij. 'Anders houdt het op onder Eindhoven.'


Zijn vader was opzichter in de mijnen. 'Die tijd moet niet worden geïdealiseerd. Met 50 jaar was je al een oude man.' Nu ziet Van der Putten 'jammer genoeg' ook zijn eigen jonge familieleden naar de Randstad trekken. 'Er gebeurt zoveel in Amsterdam', zegt mijn nicht dan. Maar als ik haar vraag wat er daar meer gebeurt dan hier, heeft ze geen antwoord. We hebben hier ook musea, we hebben de beste dierentuin van Nederland. Maar de stad weet het niet genoeg uit te buiten.'


Dan klinken ontzette kreten: NEC heeft in de 73ste minuut gelijk gemaakt tegen Ajax. Even later is er weer opluchting: Ajax scoort. Als NEC een paar minuten voor het eind de 2-2 maakt, dringt het langzaam door: het komt niet meer goed. Roda wint de wedstrijd maar moet vertrekken uit de eredivisie. Na het eindsignaal hebben stoere mannen vochtige ogen. 'Dit is echt verschrikkelijk', zegt een van hen. 'De passie is voorbij. Dit is slecht voor heel Limburg.'


'Ook voor het bedrijfsleven is het funest', zegt Jessie Vreuls (27), die voor een uitzendorganisatie werkt. 'Roda JC is echt een visitekaartje voor de stad, een mooi avondje uit met klanten en vrienden.' Stamgast Huub (51) reageert praktischer: 'Nu gaan vast de gemeentelijke belastingen omhoog, om het dure stadion te betalen. Als ze in de eerste divisie spelen, komt er niemand meer.'


Later die nacht gaat een groep gefrustreerde supporters van Roda JC op de vuist met die van aartsrivaal Fortuna Sittard, langs de A2 bij Echt. In het rustige stadscentrum bezweert Monique Severens (49) dat ze ook naar Roda JC blijft gaan nu ze in de eerste divisie gaan spelen. 'Een echte supporter is er in goede en slechte tijden', zegt de eigenaresse van een damesmodezaak. 'Dit is zo jammer voor Kerkrade.'


Jessie Vreuls wil hoopvol blijven. 'Roda komt snel weer terug in de eredivisie. En anders zeker een andere Limburgse club.'


sport pagina 2 en 3: Wat staat de leiding te doen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden