Opinie

'Dit is Roemenië's fluwelen revolutie'

Op mijn Facebookpagina staat een collage van twee foto's: links zie je een man van 25 die tijdens de revolutie van dertig jaar geleden demonstreert met een spandoek: 'Onze kinderen zullen vrij zijn'. En daarnaast een prachtige jonge vrouw die vandaag in Boekarest staat met een spandoek: 'De kinderen van de revolutie zijn hier'. Daar krijg ik kippenvel van. Daar zie je dat de strijd van dertig jaar geleden nu opnieuw wordt gevoerd.

Beeld EPA

'Het bijzondere van de protesten is dat er zoveel mensen naast elkaar staan: oud en jong, arm en rijk, studenten, gewone mensen, iedereen doet mee. Roemeense protesten zijn altijd epidemisch. Ze wakkeren iets aan onder Roemenen overal ter wereld. Er waren solidariteitsprotesten in de Verenigde Staten, Canada, Italië, Moldavië, Amsterdam, Brussel, Parijs, Londen en Berlijn. 'In 1989 heeft een revolutie plaatsgevonden, waarmee Roemenië kapitalistisch en democratisch werd. Met het kapitalisme ging dat heel snel, maar met de democratie moeizamer. Er zijn enorme vorderingen gemaakt ten opzichte van het communistische regime dat eraan voorafging, maar de corruptie is bijzonder moeilijk te bestrijden. Dat komt doordat Roemenië deel heeft uitgemaakt van het Ottomaanse rijk en daarin was corruptie het gangbare economische model.

'Na 1989 kreeg je mensen die het helemaal over een andere boeg wilden gooien. Als je je huis wilde laten opknappen, kon je een corrupt bedrijf nemen, maar er waren ook aannemers die zeiden: 'Bij ons duurt het misschien iets langer, maar wij doen niet aan smeergeld, wij doen niet aan heling en goedkopere gestolen waar.' 'De EU heeft die ontwikkeling enorm gestimuleerd en is heel alert geweest bij het op poten zetten van de rechtsstaat in Oost-Europa. De EU hield uitstekend toezicht en dreigde op gezette tijden met sancties. Als het mis dreigde te gaan, ging er onmiddellijk een Roemeense delegatie naar Brussel om aan te dringen op ingrijpen. Het justitiële stelsel ging de strijd tegen corruptie ondersteunen. Veel politici werden veroordeeld, parlementsleden, gemeentebestuurders, burgemeesters maar ook voormalige ministers. De corrupte elite begreep dat het menens was en dat er in Roemenië een mentaliteitsverandering had plaatsgevonden. 'Nu is er een nieuwe regering aangetreden, gevormd door de sociaaldemocraten, die weer zijn ontstaan uit de vroegere communisten. Deze wilde een decreet uitvaardigen om corruptie beneden de 44 duizend euro te decriminaliseren. De mensen op straat zeggen: diefstal is diefstal, ook al gaat het om een klein bedrag. Dankzij de massale protesten is dat decreet nu van tafel.

Columniste en schrijfster Nausicaa Marbe. Beeld Adriaan van der Ploeg

'Op de hoek van het plein waar nu de demonstraties worden gehouden staat mijn ouderlijk huis. Ik woonde daar tot m'n 18de. Daar heb je een heel mooie residentiële wijk waar ik vroeger wandelde en fietste. Daar had je ook dat grote gebouw, het presidium, de regeringszetel. Dat was voor mij het symbool van de onveranderlijkheid en onaantastbaarheid van de macht, het symbool van dat er in dit land nooit iets kon veranderen. Wij waren bezet door het communisme, door de Sovjetmentaliteit, waar je als burger niets tegen kon doen. 'Tegenover dat gebouw zijn al heel wat demonstraties gehouden. Maar deze van de afgelopen week spant de kroon, omdat mensen laten zien dat ze niet vergeten zijn waar de revolutie van 1989 voor stond: een ander land, een rechtsstaat. Dit is Roemenië's fluwelen revolutie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden