'Dit is geen populaire maatregel'

Interview..

Den Haag De AOW-leeftijd gaat naar 67 jaar. Vanavond debatteert de Tweede Kamer met minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken) over dat kabinetsbesluit. Premier Balkenende laat verstek gaan, hoewel het debat eerder juist vanwege zijn agenda was uitgesteld.

Donner (61) krijgt twee blokken tegen zich. SP en PVV willen dat de AOW ongewijzigd blijft. Onmogelijk, zegt de CDA-minister. ‘Ik ben het niet eens met de stelling dat 65 een natuurlijke breuk is, en dat langer doorwerken iets extra’s zou zijn. Als we langer leven, moeten we ook langer doorwerken.’

Aan de andere kant staan VVD en D66. Zij vinden, net als de regeringspartijen CDA, PvdA en ChristenUnie, dat de AOW naar 67 moet. Maar ze vinden dat het kabinet te traag is en de regeling nodeloos ingewikkeld maakt. Donner wuift ook die kritiek weg. ‘Het plan van de VVD gaat ervan uit dat we over 24 jaar pas op 67 zitten, in 24 stapjes van telkens een maand. Dat is langzamer dan het kabinet.’

De SP zegt dat ouderdom en armoede weer synoniem worden.

‘We kunnen de AOW hierdoor juist wél op het huidige niveau houden. Omdat we ouder worden, maken we er ook veel langer gebruik van. We voorkomen dat mensen in de Bijstand raken. Inmiddels heeft 90 procent ook aanvullende pensioenen. Die gaan mee naar 67.’

Daarom krijgt u ook het verwijt van pensioenroof.

‘Het is geen pensioenroof. De pensioenpremies stijgen mee met de levensverwachting. Door de pensioenleeftijd te verhogen, hoeven de premies de komende jaren waarschijnlijk niet te stijgen.’

Maar in maart had het kabinet het enkel over de AOW. In juni haalde u er in een notitie ook de bedrijfspensioenen erbij.

‘Het kabinet heeft wel degelijk al in maart gezegd dat óók de aanvullende pensioenen meegaan. Dat bleek ook uit de berekeningen van het Centraal Planbureau. Dat niet iedereen zich daarvan bewust was, is vers twee. Je kunt eenmaal niet twee pensioenleeftijden hebben.’

Het kabinet wil rekening houden met zware beroepen. Maar er is nog niets concreets vastgelegd.

‘We kunnen zware beroepen niet de wereld uit helpen. Wél kunnen we in de Arbowet bepalen dat iemand niet na veertig jaar versleten mag zijn. Werkgevers worden verplicht om mensen met een zwaar beroep tijdig om te scholen.

‘De sociale partners hebben het probleem zelf aangedragen. Het is merkwaardig dat ze nu roepen: hoho, dit is te ingewikkeld. Aangezien de AOW-leeftijd pas over tien jaar omhoog gaat, hebben de werknemers en de werkgevers genoeg tijd om praktische regelingen te treffen.

‘Kortom, de kritiek is dubbelzinnig. Als het kabinet zegt: we gaan naar 67 jaar, dan is de vraag: wat doe je met zware beroepen? Als je zegt hoe je dat wil oplossen, dan is het te opeens te ingewikkeld.’

Het wordt per saldo toch ook ingewikkelder, want je kan nog steeds met 65 stoppen?

‘De essentie is eenvoudig: de AOW gaat in twee stappen naar 67. Eén breed gedeelde wens was flexibilisering. Je kunt nog steeds met 65 stoppen, maar dan moet je aantonen dat je voldoende arbeidsverleden hebt, én je krijgt dan minder AOW. Natuurlijk is dat criterium van het arbeidsverleden lastig, maar men wilde toch graag flexibilisering?’

Maar hoezo doorwerken tot 67? Nu al raken veel 55-plussers niet meer aan de slag.

‘Ook daarvoor geldt: er is nog tien jaar tijd voor aanvullende maatregelen. Bovendien begint vanaf volgend jaar de beroepsbevolking te krimpen. De oudere werknemers zullen dus hard nodig zijn.’

Vakcentrale FNV verwacht op 21 november tienduizend mensen in Rotterdam. Maakt dat indruk?

‘De FNV was vanaf het begin tegen. De verhoging van de AOW-leeftijd is nooit bedoeld als populaire maatregel. Niet iedereen vindt het leuk om langer door te werken. Gelukkig is de reden ervoor dat we ook langer leven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden