Dit is een virtueel museum

Eigenlijk wilde Linda Roodenburg een echt museum openen. 'Maar dat is in deze tijd onmogelijk.' Een virtueel museum bood uitkomst. Ideaal voor natte januaridagen.

U kent dat wel, zo'n rotdag in januari met onvervalst Hollands pokkeweer. Een ideale dag om stuk te slaan in een museum. Helemaal als je daarvoor de deur niet uit hoeft. We surfen naar www.foodmuseum.nl en binnen één tel staan we voor een gebouw met een fraai gedecoreerde voorgevel waarop drie breed lachende figuren eten aanprijzen. Boven de voordeur is een spreuk gebeiteld: 'Alles van waarde is bederfelijk.' Hier zijn we goed.


Een muisklik verder komen we in de centrale hal. Een stemmige ruimte met hoge stenen zuilen die eruit ziet als het middenschip van een kerk. Dat is het ook, zegt Linda Roodenburg (57). 'Het is het gangpad van een kerk in Nantes.' De entree waar we net door zijn gelopen komt trouwens van een paleis in Palermo.


Roodenburg, schrijver en fotografe met een bijzondere interesse in voedsel, is hoofdconservator, directrice en enige suppoost van het eerste Nederlandse virtuele voedselmuseum. Het museum is nog niet af, het zal ook nooit helemaal af zijn, maar Roodenburg geeft graag alvast per telefoon een rondleiding terwijl we samen door haar virtuele museum dwalen.


We beginnen meteen maar met de hoofdtentoonstelling in (1) de grote zaal getiteld: 'De schaap ligt op de keukentafel'. Aan de kale wanden van een industriële ruimte - 'een oude loods ergens in Nederland' - hangen portretten van kinderen. Wie een portret aanklikt, krijgt beeldverhalen over eten te zien die kinderen zelf hebben gemaakt. Zoals het Marokkaanse jongetje Ouassim el-Bakkali, wiens vader een schaap in stukken snijdt op de keukentafel. Maar ook de Scheveningse Lotte Wulfelé, die vis 'zóó vies' vindt en nog elke avond bidt voor het eten.


Het idee was om te laten zien hoe verschillend er wordt gegeten in Nederland, zegt Roodenburg, die het project zelf uitvoerde. Maar het is ook een pleidooi voor de herwaardering van de Nederlandse lunch, te beginnen op scholen. In de meeste landen is de lunch een volwaardige maaltijd, alleen bij ons is het een haastige boterham met een glas melk. 'Wij zien de hoofdmaaltijd nog steeds als iets dat je 's avonds met het hele gezin doet, maar die schiet er vaak bij in omdat iedereen het druk heeft. Waarom zou je het dan niet 's middags doen met collega's of medeleerlingen?' Punt gemaakt.


Terug in de centrale hal nemen we de trap die naar het depot beneden leidt - een vervallen binnenplaats ergens op Cuba - waar niets ligt. Daar wordt achter een deur verteld hoe het vuur - 'Het begin van alle koken' - onder de mensen kwam. In Europa stal de Griekse god Prometheus het vuur van zijn medegoden. 'Interessant is dat zo'n verhaal in bijna alle culturen voorkomt, dat iemand het vuur heeft gestolen', aldus Roodenburg.


We nemen de gammele trap weer naar boven en gaan rechtsaf naar de Galerij waar de permanente collecties staan opgesteld. 'Square Food' behandelt het eten in (bouillon)blokjes, met ve-tsin als voornaamste smaakmaker. Via een doorgang komen we in (2)de hal 'Happy Cooks', met afbeeldingen van vrolijke huisvrouwen en lachende koks op verpakkingen van eten.


Die plaatjes worden over de hele wereld gebruikt, maar ze zijn aan het verdwijnen, zegt Roodenburg. 'Er komt steeds meer strak design voor in de plaats. Daarom ben ik ze aan het verzamelen.' Voor een trap naar beneden hangt een bordje 'no entry'. We mogen wel even gaan kijken, maar de zaal staat nog helemaal in de steigers. Hier komt de tentoonstelling 'Sweet Food', over zoetigheid uit de hele wereld. 'Daar werken we nog aan.'


Eigenlijk wilde ze een echt museum openen, zegt Roodenberg, terwijl ze ons terugleidt naar de Galerij. In een heus gebouw van stenen. 'Maar dat is in deze tijd onmogelijk. Dit virtuele museum is dus eigenlijk uit nood geboren. Maar achteraf ben ik er wel blij mee. Want ik kan me nu helemaal op de inhoud richten. En een zaaltje erbij is zo aangebouwd. Wat er nu staat heb ik zelf gebouwd, met hulp van Olivier Hokke, een vriend van mijn dochter.'


In de Galerij, met een blauw betegelde front van een gebouw uit Tasjkent, nemen we deze keer de rechter ingang naar 'Antique Foods', een verzameling voedselmemorabilia die Roodenburg heeft overgehouden uit de tijd dat ze gastconservator was van het Leids Volkenkundig Museum. Hier staan haaivinnen in een sigarenkistje, potten zeewier, gedroogde zeekomkommers, oude flessen rijstwijn, de inhoud goeddeels verdampt, eetbare aarde uit Nederlands-Indië, prachtig verpakt.


'Dit lag allemaal in het depot, te wachten om gedeselecteerd te worden.' Zeg maar weggegooid. Achter elk product heeft Roodenburg de verhalen gezocht. Zo was de gedroogde Perzische lamsmaag in een glazen pot te zien op de Wereldtentoonstelling in Amsterdam in 1883, opgestuurd door Alfred Hotz, een Nederlandse handelaar. 'Geen idee waarom.'


Ter afsluiting drinken we een virtueel kopje koffie in het restaurant met recepten van wereldgerechten op het schoolbord. Het museum staat nu nog vol met Roodenbergs eigen projecten. Maar het is de bedoeling dat in de toekomst ook anderen een plekje kunnen krijgen: 'Schrijvers, ontwerpers, architecten. Het foodmuseum moet een platform worden voor alles wat met eten te maken heeft.' Belangstellenden kunnen zich melden bij de hoofdconservator.


Voordat we weggaan willen we nog graag even naar (3) de WC. Dat treft, zegt Roodenburg, want die is op weg naar de uitgang, in een gewelf uit het oude Pompeï. We verlaten het pand via de achteruitgang die zomaar uitkomt op een strand in Bretagne. Het is ineens ook opgehouden met regenen.


virtualshoemuseum.com

Liza Snook verzamelt sinds 2004 virtueel schoenen in haar museum waar ze staan gerangschikt op materiaal, kleur, type, ontwerper, stijl of gelegenheid (dansen, begrafenis, huwelijk). Onder het kopje 'edible' staan schoenen van ijs, kaas, suiker, vlees en groente. Hoogtepunten is de Ghanese begrafeniskist in de vorm van een Nike-sneaker.


hellahaassemuseum.nl

Alles over Hella Haasse. Van haar geboorte in 1918 tot haar dood vorig jaar. Een levensverhaal aan de hand van foto's, boeken, persoonlijke documenten, krantenartikelen en audiovisuele fragmenten van de schrijfster.


armandomuseum.nl

Het Armando museum in Amersfoort is sinds een brand gesloten. Het wachten is op de heropening in 2013 op landgoed Amelisweerd in Utrecht. Wie zo lang niet wil wachten kan in de tussentijd terecht in het virtuele Armandomuseum met interviews, selecties uit het werk van de kunstenaar, humor uit Herenleed en filmpjes met begeleidende teksten.


museumanonymus.nl

Museum voor afgedankte anonieme kunst, zonder datering of herkomst. Daardoor totaal oninteressant voor de kunstwereld. Maar niet voor de toeschouwer, aldus de makers van het museum die op hun site Marcel Duchamp aanhalen: 'Het zijn de kijkers die kunst maken.'


vmcaa.nl

Virtueel museum van hedendaagse Afrikaanse kunst. Filmpjes, links naar kunstenaars en overzichten van exposities en tentoonstellingen. Maar ook een virtueel monument voor de 800 duizend doden tijdens de massaslachting van 1994 in Rwanda van Kofi Setordji. Met een massagraf en het geluid van een echte aasgier.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden