'Dit is een mijlpaal op weg naar een ongedeeld, democratisch en vredig Europa'; Senaat VS stemt in met uitbreiding NAVO

Met een grote meerderheid en slechts negentien stemmen tegen heeft de Amerikaanse Senaat vrijdagochtend het plan van president Clinton om de NAVO uit te breiden goedgekeurd....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Tijdens een plechtige stemming vervulde de Senaat de belangrijkste buitenlandspolitieke wens van Clinton: uitbreiding van de NAVO met Polen, Hongarije en de Tsjechische Republiek in 1999, het jaar dat de NAVO zijn 50ste verjaardag viert.

'Deze uitslag is een mijlpaal op weg naar een ongedeeld, democratisch en vredig Europa', aldus de president, wiens successen in de VS zelf weer werden overschaduwd door nieuwe ontwikkelingen in de lopende schandalen.

De groep van negentien tegenstemmers bestond uit tien Democraten en negen Republikeinen. Zij hanteerden uiteenlopende argumenten, zoals de kosten, de mogelijke negatieve reactie in Rusland of het eenzijdige karakter van de Amerikaanse defensie-inspanningen. De tegenstanders van de NAVO-uitbreiding hekelden de bezuinigingen op de defensie-begrotingen in Europa en de wijfelende houding van sommige Europese landen in de laatste confrontatie met Saddam Hussein.

Het waren echter senatoren als McCain en Biden die de toon zette in het debat. 'We hebben de Koude Oorlog niet gevochten en gewonnen om deze landen buiten de deur te houden', aldus McCain. En volgens Biden wordt met de uitbreiding 'een historische onrechtvaardigheid van vijftig jaar geleden' gecorrigeerd.

Hij en andere senatoren zeiden het te betreuren dat de VS vijftig jaar geleden heeft ingestemd met een verdeling van Europa in invloedssferen, waardoor Polen, Hongaren en Tsjechen werden veroordeeld tot een leven 'onder het juk van de Sovjets'.

In het betrekkelijk korte debat werden alle amendementen om aan ratificatie voorwaarden te verbinden verworpen. Dat betekent dat er geen koppeling wordt gelegd met het lidmaatschap van de Europese Unie, er geen plafond komt voor de kosten en dat de bewegingsruimte van de NAVO voor vredesoperaties niet zal worden beperkt. De verwerping van deze moties werd uitgelegd als een politiek signaal dat ondanks de isolationistische stemming in de VS de steun voor de NAVO 'breed en diep' (Clinton) is.

De voorstemmers hebben zich laten leiden door sterk uiteenlopende motieven. Republikeinse senatoren zien de uitbreiding van de NAVO als een uitvloeisel van de overwinning van president Reagan in de Koude Oorlog. Anderen beschouwen een uitgebreide NAVO als een garantie voor het geval Rusland opeens weer een vijand wordt.

Tijdens het debat werd duidelijk dat de Republikeinen in de Senaat de druk zal opvoeren om ook de Baltische staten, Bulgarije, Roemenië en Slovenië lid te maken van de NAVO.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden