Dit is de radicale imam Fawaz Jneid: 'verkondiger van een intolerante boodschap'

Met een gebiedsverbod poogt Den Haag de radicale imam Jneid af te remmen. In zijn islamitische boekhandel zou hij intolerante preken afsteken.

Jneid preekte in 2012 in een voormalige Haagse feestzaal. Beeld Hollandse Hoogte

Dat de overheid een kersverse maatregel als een gebiedsverbod inzet tegen de omstreden Syrisch-Nederlandse imam Fawaz Jneid, kan niet verbazen. Hij wordt al jarenlang actief tegengewerkt. Hij heeft radicale ideeën en fanatieke volgelingen. De gemeente Den Haag haalt alles uit de kast om hem de voet dwars te zetten.

Volgens burgemeester Pauline Krikke is Fawaz' islamitische boekhandel, gevestigd in de wijk waarvoor een gebiedsverbod is opgelegd, een verkapte moskee. Buurtgenoten zien daar orthodoxe moslims met bidkleedjes naar binnengaan. Krikke vindt dat onwenselijk, omdat de imam een intolerante boodschap verkondigt waarmee hij bijdraagt aan radicalisering van jongeren.

Anti-Amerikaans

Fawaz, in 1964 geboren in Libanon uit Syrische ouders, woont sinds 1992 in Nederland. Hij werkte als imam in Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, kwam daar in problemen vanwege zijn anti-Amerikaanse preken en vertrok toen naar Den Haag. In de salafistische As Soennah-moskee bleef hij fel van leer trekken tegen imperialisten en ongelovigen.

Hoewel in de jaren negentig vanuit de Haagse Marokkaanse gemeenschap al werd gewaarschuwd tegen zijn onverdraagzame preken, kon Fawaz jarenlang zijn gang gaan. Pas in 2002 ontmaskerde het televisieprogramma Nova hem als een haatzaaiende imam. In preken riep hij Allah op de vijanden van de islam te vernietigen. Hij verheerlijkte het martelaarschap en keerde zich tegen de emancipatie van moslimvrouwen.

Beeld Hollandse Hoogte

Theo van Gogh

Twee jaar later kwam hij opnieuw in het nieuws, na de moord op filmmaker Theo van Gogh. De Volkskrant kreeg vanuit het Hofstadnetwerk rond Van Goghs moordenaar Mohammed B., een cassettebandje toegespeeld met een heftige preek van 'de hypocriete' imam. Na de moord stond Fawaz de Hofstadjongeren te verketteren, terwijl hij ze eerder juist had opgehitst. Hij had Allah gesmeekt Van Gogh een vreselijke ziekte en Ayaan Hirsi Ali een kanker op de tong te geven. Voor haatzaaien kon hij niet worden aangepakt, omdat hij Allah vroeg die twee iets aan te doen en niet de jongeren rechtstreeks aanzette tot het gebruik van geweld.

De compromisloze Fawaz bleef de gemoederen bezighouden. In 2008 kwam naar buiten dat hij integratie actief tegenwerkt. Hij riep zijn volgelingen op de Nederlandse gewoonten en gebruiken te negeren. Ze mochten niet meedoen aan de jaarlijkse dodenherdenking, hun verjaardag niet vieren. Werk en studie waren geen geldig excuus om een van de vijf dagelijkse gebedssessies over te slaan.

Beeld Hollandse Hoogte

In die periode begonnen islamitische vrouwenclubjes zich steeds meer te verzetten tegen Fawaz' 'lucratieve shariahandel'. Bedoeld werd de illegale islamitische huwelijken die hij sloot. Vrouwelijke bekeerlingen werden gekoppeld aan illegale moslims. Spijtoptanten kunnen moeilijk terugkrabbelen als hun religieuze scheiding wordt geweigerd. Vrouwen die islamitisch gehuwd zijn, hebben nergens recht op. Ze worden gedumpt, gedwongen polygamie te accepteren, krijgen geen alimentatie voor hun kinderen, kunnen niet erven, was hun in de ogen van Fawaz 'verwesterse' aanklacht.

Aan de Volkskrant legde Fawaz eens de zegeningen van een islamitisch huwelijk uit. Hij zat in zijn werkkamer in de moskee, aan zijn voeten jongeren, die zijn Arabisch vertaalden. Hij spreekt Nederlands, maar laat zich altijd vergezellen door een tolk. 'Feminisme is een ziekte die de gezinnen van binnen kapot maakt, zoals aidscellen het lichaam van binnen ondermijnen', zei hij.

Aanhang

Fawaz werd een steeds zwaarder blok aan het been van de As Soenah-moskee. Uiteindelijk greep het moskeebestuur in 2012 zijn illegale huwelijkspraktijken aan om hem te ontslaan. In Nederland mag pas religieus worden gehuwd na een burgerlijk huwelijk. Dat vindt Fawaz 'onislamitisch'. Op sociale media blijft hij afgeven op de Nederlandse wetgeving. Fawaz: 'Het burgerlijk wetboek staat toe dat een moslimvrouw trouwt met een niet-moslim, een zoogbroer of zelfs een andere vrouw!'

Sinds zijn ontslag door het As Soenah-bestuur probeert Fawaz elders in Den Haag voet aan de grond te krijgen. Hoe groot zijn aanhang is, is onduidelijk. Maar groot genoeg om 400 duizend euro in te kunnen zamelen voor een nieuwe moskee, zeggen bronnen in de Schilderswijk.

Jneid in de As Soennah-moskee in Den Haag. Beeld ANP

Met allerlei maatregelen, een beroep op het bestemmingsplan, een gebiedsverbod, probeert de overheid hem te bestrijden. Een fysiek podium kan zij hem wellicht onthouden. De vraag is of zijn gezag bij radicale jongeren zo wordt ondermijnd. Misschien hebben dergelijke maatregelen wel een averechts effect. De islamitische Partij voor de Eenheid (PvdE) waarschuwde daarvoor.

'De overheid meet met dubbele maat. Omstreden orthodoxe rabbijnen of evangelisten kunnen ongestoord hun gang gaan', aldus de partij, die erop wees dat Fawaz nooit is veroordeeld voor haatzaaien, opruien of ronselen. Dergelijk onrecht werkt volgens de PvdE radicalisering juist in de hand. Die reactie wordt door radicale moslimjongeren gretig gedeeld op sociale media.

'Tegen extremisme'

Imam Fawaz Jneid noemt het gebiedsverbod dat hij dinsdag opgelegd heeft gekregen 'de zoveelste stap in de oorlog tegen het salafisme in Nederland'.

'Het wordt alle moskeeën onmogelijk gemaakt om vrijuit te spreken. Door mij aan te pakken, willen ze andere imams bang maken', zei hij tegen de NOS. 'Ze weten heus wel dat ik tegen extremisme ben. Ik heb vaak genoeg jongeren tegengehouden om naar IS-landen af te reizen. Dat weet de politie ook, ik heb vaak met ze om de tafel gezeten over dit onderwerp.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden