Dit is de nieuwe vrouw achter Mark Rutte

Het is een nagenoeg onopgemerkte wisseling van de wacht bij het Torentje. Jarenlang was politiek assistent Annelies Pleyte (45) een stille kracht achter het premierschap van Mark Rutte. Nu maakt ze plaats voor Sophie Hermans (33), een veelbelovende, maar minder ervaren VVD'er. 'De hele goegemeente wil die baan.'

Sophie Hermans, de nieuwe vrouw achter Rutte. Beeld Beeld uit het campagnefilmpje

Ze is er altijd en tegelijkertijd is ze er niet. De vrouw in de schaduw van de premier. Als Mark Rutte een debat voert in de Tweede Kamer, staat zij in de coulissen. Gaat hij ergens naar binnen voor overleg, dan glipt ook zij zachtjes langs de journalisten. Veel stukken die door de handen van de premier gaan, dragen haar vingerafdrukken.

Het is 'de PA van de MP', de politiek assistent van de minister-president. Op het Binnenhof weet iedereen om wie het gaat, daarbuiten bijna niemand. Toch is het een prestigieuze post, zeker binnen het leger van politieke klimmers, de jonge medewerker, voorlichters en assistenten die bij gebrek aan echte macht streven naar het enige alternatief: nabijheid tot macht. 'De hele goegemeente wil die baan', aldus een ex-PA'er.

Beeld Beeld uit het campagnefilmpje

De trofee is voor Sophie Hermans, een 33-jarige politicologe, ex-assistent van VVD-minister Stef Blok en dochter van VVD-coryfee Loek Hermans. Als interim nam ze al een tijd de taken van Annelies Pleyte waar, de vorige politiek assistent van Rutte. Komende dinsdag is haar transfer naar het ministerie van Algemene Zaken definitief.


Op het apenrotsje van de assistenten staat zij nu bovenaan. Op woensdag leidt ze al het wekelijkse overleg van VVD-assistenten, onder wie haar zus Caroliene Hermans (29), die werkt voor staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes. Geen probleem, volgens de jonge Hermans: 'Een oudere zus is altijd een soort baas, toch?'

Beeld Beeld uit het campagnefilmpje

Dynastie

Sophie Hermans mag als enige PA aanschuiven bij het overleg van de VVD-top op donderdagavond, waar haar vader Loek als leider van de VVD-senaatsfractie eveneens aanwezig is. Het begin van een Hermansdynastie? 'Ik zit pas op 50 procent', zegt Loek Hermans lachend. 'Van mijn vier kinderen zitten er twee niet in de politiek. Het is hun eigen keuze. Ze hebben natuurlijk alles van dichtbij meegemaakt, de ups en de downs. Bij ons ging het vroeger altijd over politiek, we lazen alle kranten, de radio en tv stond altijd aan.'


Toch kan Sophie Hermans niet tippen aan de ervaring van haar voorgangster Pleyte, een generatiegenoot van Rutte die nu aan de slag gaat bij de Algemene Bestuursdienst. Pleyte, eveneens politicologe, werkte bijna twintig jaar geleden al bij de VVD-fractie.

Beeld Beeld uit het campagnefilmpje

Lees ook: Klankbord en sparring partner

Wat doet een PA eigenlijk?

Ze was daarna ambtenaar en assistent van minister Hans Hoogervorst toen die de kolossale stelselwijziging in de zorg uitvoerde. In 2007 begon ze als politiek secretaris van Rutte op het moment dat het Torentje een illusie was voor de VVD. In de peilingen stond de partij op amper 12 zetels en Rutte lag als partijleider onder vuur.


Na het electorale succes bleef Pleyte een stabiele factor achter de coulissen. Ze durfde de premier terecht te wijzen waar anderen bij waren. 'Dan zei ze: Mark, dat moet je zo niet doen', aldus een ingewijde. Ze beheerde als 'een pitbull' de agenda van de premier, schermde hem af van onwelkome bezoekers, knapte rotklusjes op en zorgde dat Rutte zich kon 'focussen' op de hoofdzaken. Ze waakte er ook voor dat Rutte te ver afdreef van de VVD. En ze deed het zonder ooit op te vallen, anders dan één van haar voorgangers, CDA'er Jack de Vries.

Boven en onder: Beelden uit de VVD-verkiezingsfilm 'To do' van maart dit jaar, waarin Sophie Hermans al aan de zijde van Mark Rutte te zien is. Vanaf dinsdag gaat ze offi­cieel aan de slag als politiek assistent van de premier. Beeld YouTube

Talentenklasje

Pleyte was met haar status ook in staat om de VVD-fractie te trotseren. Niemand weet precies hoe groot haar rol was achter de schermen, maar sinds ze weg is, profileert de VVD-fractie zich steeds luidruchtiger.

Hermans heeft minder sporen binnen de VVD. Ze werkte voor 2012 bij adviesbureau Andersson Elffers Felix en De Publieke Zaak. Bij die laatste organisatie was ze betrokken bij The Fact Club, die beweringen van politici op feitelijke juistheid controleerde. Als commentator zat ze geregeld bij de radioshow van Humberto Tan ('Zeg het maar Sophie: feit of fabel?'), maar bij de VVD kennen ze haar vooral van de talentenklasjes die ze doorliep.

Minister van Wonen Stef Blok gelooft dat zijn voormalige protegé zal slagen. 'Ze is politiek heel sensitief, ziet snel waar problemen kunnen ontstaan en is goed in persoonlijke contacten. Een mensenmens.'

Beeld -

Of ze zelf ook nog politieke ambities heeft, durft zelfs haar vader niet te zeggen. Zo teruggetrokken als Pleyte is ze in elk geval niet. Ze figureerde al in een verkiezingsspot van Rutte.

Volgens Stephan Panhuijzen, ex-collega bij De Publieke Zaak, is Sophie Hermans 'niet superijdel'. 'Maar als het nodig is, durft ze best op de voorgrond te treden.'

Aan dit verhaal wilde ze niet meewerken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.