PROFIEL

Dit is de nieuwe Queen of Scots

Ze kan iets dat de andere Britse leiders niet kunnen: tot de verbeelding spreken. Zelfs tegenstanders bewonderen de Schotse premier.

Nicola Sturgeon op campagne in Dundee, Schotland. Beeld reuters

Volgens de Britse conservatieven is ze Lady Macbeth, een Herodes op een kinderdagverblijf of simpelweg 'de gevaarlijkste vrouw van het Verenigd Koninkrijk'. Volgens haar Schotse landgenoten is ze een heldin. SNP-leider Nicola Sturgeon is in ieder geval de spraakmaakster van de campagne voor de Britse parlementsverkiezingen. Wie is deze nieuwe Queen of Scots?

Daar stond ze, in de televisiestudio, tussen David Cameron en haar Welshe collega Leanne Wood. Een kleine dame met een felgekleurd mantelpak, een scherpe tong en een onberispelijk kapsel. Gezegend met dat charmante Schotse accent sprak ze op levendige wijze over de politieke situatie, soms wiebelend met haar hoofd, iets dat ze van Bill Clinton en Alex Salmond lijkt te hebben afgekeken. De Schotten wisten al een tijdje dat hun Eerste Minister een ster was, maar na het eerste televisiedebat zagen ook de Engelsen de talenten van Nicola Ferguson Sturgeon.

De 44-jarige deed iets waar de andere partijleiders niet toe in staat blijken te zijn: tot de verbeelding spreken. Zelfs kiezers die haar progressieve - een eufemisme voor 'socialistische' - gedachtengoed niet delen, toonden bewondering voor de vrouw die na 7 mei het liefst een minderheidsregering van de Labour Partij wil gaan steunen, en daarmee de troefkaarten in handen houdt. Het had niet alleen te maken met het feit dat ze een nieuwkomer was. Hier stond een politicus met een duidelijke overtuiging, iets dat de Britten sinds Margaret Thatcher niet meer hadden gezien.

Thatcher

De IJzeren Dame heeft een belangrijke rol in het leven gespeeld van Sturgeon. Dankzij het woningbeleid van Thatcher wisten de elektricien Robert Sturgeon en zijn vrouw Joan, een tandartsassistente, hun sociale huurwoning in Berghorn te kopen. In het oudste onafgebroken bewoonde dorpje van Groot-Brittannië, gelegen ten zuiden van Glasgow, beleefde hun dochter een gelukkige jeugd. Thuis werd er veel over politiek gepraat. Haar ouders waren lid van de SNP, indertijd bepaald niet gebruikelijk. Haar afkeer van Thatcher vormde een belangrijke drijfveer.

Op haar 16de werd Sturgeon zelf lid van de nationalistische partij en vijf jaar later, toen ze rechten studeerde in Glasgow, stond ze voor het eerst kandidaat. In het felrode kiesdistrict Shettleston, behaalde ze 19 procent van de stemmen, tegenover 60 voor de Labour-kandidaat. Onverschrokken sprak ze na die nederlaag collega-nationalisten toe in Glasgow, vanaf een dubbeldeksbus met een open dak. De 21-jarige ageerde tegen de Tories, tegen Labour en voor meer autonomie. Ze ging in de sociale advocatuur werken, maar haar hart lag bij de politiek.

Bij de verkiezingen van 1997 stond ze in een andere wijk van Glasgow kandidaat. Dit keer eindigde ze vlak achter de Labour-kandidaat, een van de eerste barsten in het Schotse bolwerk van de sociaal-democraten. Enkele jaren later werd ze, via een partijlijst, verkozen tot het nieuwe Schotse parlement en toen de SNP kon regeren, kreeg ze de portefeuille Volksgezondheid. Tevens werd ze plaatsvervangend partijleider, achter haar mentor Salmond. Ze trouwde met de SNP. Letterlijk. Partijvoorzitter Peter Murrell werd haar echtgenoot. Kinderen zouden ze niet krijgen.

Sturgeon praat met een kind tijdens de campagne voor de aankomende Britse parlementsverkiezingen. Beeld afp

In veel opzichten lijkt ze op Thatcher. Sturgeon maakt lange dagen, vreet dossiers en houdt niet van vakanties. Anders dan Salmond, meer iemand van het goede leven, pleegt ze in de personeelskantine van het parlement te lunchen. In zijn recente Sturgeon-biografie schrijft David Torrance dat ze meer is gaan werken aan haar imago, omdat ze te veel als een politieke robot overkwam. Dankzij 'Project Nicola' is bekend dat ze een flinke collectie schoenen bezit, geniet van het politieke televisiedrama Borgen en nooit een rijbewijs heeft behaald. Tevens leerde ze lachen.

Afgelopen najaar promoveerde ze tot Eerste Minister, toen Salmond na het verloren referendum besloot terug te keren naar Westminster. De troonopvolging werd een succes. Sturgeon is minder ongezouten dan Salmond en ligt beter bij vrouwelijke kiezers. Bovendien is ze linkser. Ze is voor verhoging van het minimumloon, hoger belasten van de rijken en de verwijdering van kernwapens van Schots grondgebied. Wat haar betreft is de staatsschuld groot genoeg om voor zichzelf te kunnen zorgen en kunnen 's lands wetten beter in Brussel worden gemaakt dan in Londen.

Samen met 'Smart Alex', die de SNP-fractie in Westminster zal leiden, zal de volkse Sturgeon een geduchte onderhandelingspartner vormen voor Cameron en Miliband, politici die wel uit een geprivilegieerd milieu komen. Haar doel is om de Schotten eindelijk echt invloed te geven in Westminster. Hoe groot de indruk is die deze onafhankelijkheidsstrijdster uit Ayrshire heeft gemaakt, blijkt uit een gemonteerde foto van haar eerste ontmoeting met koningin Elizabeth. Bij het hoofd van Hare Majesteit had een krant een stripballonnetje gezet met de tekst 'Moet ik buigen?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden