InterviewFeike Sijbesma

Dit is de man die onze testcapaciteit moet vergroten: ‘Goede connecties zijn geen garantie dat je krijgt wat je wil hebben’

Voormalig DSM-topman Feike Sijbesma kreeg drie weken geleden de opdracht van het kabinet om ervoor te zorgen dat meer mensen in Nederland kunnen worden getest op het coronavirus. Op een markt waar vraag het aanbod ruim overstijgt, moet hij zoveel mogelijk testen zien in te kopen.

Feike Sijbesma  Beeld
Feike Sijbesma

Hoe staat het met de inkoop van testmateriaal op dit moment?

‘We hebben nu voldoende tests om aan de behoefte te voldoen. We denken dat we naar een capaciteit kunnen gaan van 17.500 tests per dag en misschien te zijner tijd naar zo’n 29 duizend. We werken hard om voldoende tests te krijgen voor die capaciteit, maar de vraag is wereldwijd erg groot. Wanneer de uitbreiding tot 29 duizend tests wordt gehaald, kan ik niet zeggen.’

Wat zijn de belangrijkste hindernissen bij het inkopen van tests?

‘De vraag en het aanbod. U kunt zich voorstellen dat ruim honderd landen tegelijk aan het bestellen zijn. Met het opschalen van de testcapaciteit in laboratoria komen we een heel eind. We hebben de laboratoria en de machines. Het gaat nu om de tests.’

Veel landen hebben meer tests dan Nederland. Hoe verklaart u dat?

‘Het beleid verschilt per land. Sommige landen in Azië hanteren een ruimhartiger testbeleid. Het is niet zo dat alle landen in Europa veel meer testen dan Nederland.’

Wie zijn de belangrijkste concurrenten op de markt?

‘Dat zijn een heleboel landen: in Azië, in Amerika, in Latijns Amerika, in Europa. Iedereen wil meer gaan testen.’

U heeft een goede relatie met de Zwitserse farmaceut Roche, voor Nederland een grote leverancier. Helpt dat?

‘Ik ken veel mensen, van verscheidene leveranciers. Dat werkt niet tegen. Maar de mensen kennen, betekent nog niet dat je ook krijgt wat je wil. Ik begrijp hoe firma’s werken. Ze worstelen zelf ook met het probleem dat de vraag tien tot twintig keer groter is dan hun productiecapaciteit. Ze proberen hun productie op te schalen en hun producten rechtvaardig over landen te verdelen.’

Zijn er mogelijkheden om in Nederland de productie van tests op te voeren?

‘Als we testcapaciteit hebben die we niet kunnen invullen met tests die we moeten inkopen, dan kijken we of we zelf kunnen produceren. Dat is nog niet zo simpel. Een test bestaat uit veel verschillende onderdelen en die draaien op verschillende machines. We kijken ernaar. Ik kan niets garanderen.’

Worden tests duurder?

‘Er zullen ongetwijfeld wat kleine producenten en handelaren zijn die misbruik maken van de schaarste, maar dat zie ik heel weinig gebeuren. De meeste producenten hebben een verantwoordelijk prijs- en distributiebeleid.’

Wat was het eerste wat u ging doen toen u de opdracht kreeg?

‘In kaart brengen wat onze testcapaciteit is, wat onze testaankoop is, wat ons testbeleid is, wie de producenten zijn.’

U wil eigenlijk praten over een enquête, die vanaf deze week kan worden ingevuld en waarin Nederlanders wordt gevraagd hoe ze denken over de toekomst van hun land. Wat is het idee?

‘Vijf jaar geleden zijn we gestart met NL2025, een beweging van mensen uit het bedrijfsleven, de wetenschap, media, sport, kunst en cultuur, die zich op persoonlijke titel inzetten voor een betere toekomst van Nederland. Die beweging begon vijf jaar geleden met zo’n honderd aanjagers. Ik was er een van. Uit een enquête die we toen hielden kwamen elementen naar voren waarover weinig meningsverschil bestaat. Overeenkomsten die dwars door politieke partijen en geledingen van de bevolking gaan.

‘Door bijna iedereen werd gezegd dat het van belang is dat we duurzaam ondernemerschap behouden. Dat we iedereen aan boord moeten krijgen voor goed onderwijs. Dat we allemaal gezond en vitaal willen zijn. Op basis daarvan zijn honderden initiatieven gestart. Er zijn zonnepanelen geplaatst, er zijn programma’s opgestart om jongeren op gezond gewicht te krijgen. Om kansengelijkheid te vergroten worden kinderen die thuis geen laptop hebben, geholpen met de aanschaf van computers.

‘Toen we in januari een update wilden maken van de enquête werden we ingehaald door de coronacrisis. Nu houden we een peiling over de vraag hoe de Nederlander aankijkt tegen deze crisis.’

Is de timing wel goed, midden in een crisis waarvan niemand weet hoe lang die gaat duren?

‘Wij denken dat de timing juist goed is. Hoe zien Nederlanders de balans tussen gezondheidszorg en economie? Hoe kijkt u aan tegen tests, tegen apps? Als we uit de crisis zijn, moeten we dan terug naar de samenleving die we hadden of moeten we veranderingen doorvoeren? Als dat laatste het geval is zouden we dat de komende twaalf tot achttien maanden kunnen meenemen in de crisisaanpak.’

Hoe representatief is de enquête? Iedereen kan hem invullen, je hebt geen idee wie er achter de antwoorden zit.

‘Als tienduizenden of honderdduizenden mensen de vragen beantwoorden, heb je een veel grotere steekproef dan bij een politieke peiling. Bij zulke grote aantallen gaan we ervan uit dat het overgrote deel de vragen serieus invult.’

De enquête Namens Nederland kan worden ingevuld op namensnederland.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden