'Dit is avontuur, zo zie ik dat gewoon'

Een plaat die is opgenomen in Nashville, met Amerikaanse muzikanten, een Amerikaanse producer en een Amerikaans gekleurd countrygeluid – je zou bijna gaan denken dat zangeres Ilse DeLange nogmaals een doorbraak in de VS probeert te forceren....

Het Hutton Hotel in Nashville, Tennessee is waarschijnlijk het enige hotel in de stad waar in de lobby geen countrymuziek te horen is, maar een mix van non-descripte jazzy loungebeats. Het hippe hotel bevindt zich iets buiten het centrum van de stad aan de West End Boulevard, niet ver van Music Row, de wijk waarin alle songschrijvers, platenmaatschappijen uitgeverijen zich genesteld hebben. Ilse DeLange verblijft in het Hutton om te werken aan nieuw materiaal, de opvolger van het deze week verschenen Next To Me. Het ligt in de bedoeling dat het net als Next To Me een beknopt album zal worden, met acht liedjes in een half uur.

De nieuwe plaat neemt DeLange hoogstwaarschijnlijk ook in Nashville op. Want zoals het proces verliep voor Next To Me, de eerste plaat die ze in de hoofdstad van de countrymuziek opnam sinds haar debuut World Of Hurt uit 1998 en vervolgplaat Livin on love (2000), was het naar eigen zeggen perfect.

De voorgaande twee platen nam ze in Los Angeles op, wat óók goed beviel, maar ‘naast alle technische faciliteiten, die in LA net zo goed zijn als hier, is er ook nog iets ongrijpbaars bij het maken van een plaat en dat is sfeer. De liedjes vroegen erom hier te worden opgenomen, vond ik.’

Liedjes die voor het merendeel al gecomponeerd waren met songschrijvers als Sacha Skarbek en Luke Potashnik, met wie ze ook op haar vorige platen samenwerkte. Skarbek heeft in Londen zijn studio en ‘iedere keer als ik bij hem langsga kom ik met een rugzak vol liedjes terug.’ Dit keer waren het vooral liedjes die ze met Nashville associeerde. ‘Ik vind het moeilijk om te omschrijven wat ik heb gemaakt, maar het is zeker countrygekleurd.’

DeLange houdt van de stad, zegt ze terwijl ze haar ochtendkoffie nuttigt in het restaurant van het Hutton. ‘Ik stelde me Nashville ooit voor als allemaal wolkenkrabbers waar platenmaatschappijen kantoor houden, maar het zijn allemaal losstaande huisjes waarin broodschrijvers de hele dag zitten te schrijven. Dat heb je hier echt nog. En ze zijn ook nog eens heel goed, ook de muzikanten. Ze zijn gewend om heel beperkt te denken, binnen de kaders van de country, zodat ze op de countryradio gedraaid worden. Maar als ze bij mij merken dat mijn hokje wat ruimer is, zijn ze meteen geprikkeld. Heerlijk vind ik dat, om hier de vreemde eend in de bijt te zijn.’

Ze mag zich dan in Nashville een uitzondering op de regel voelen, het is niet zo dat ze er maar wat aanrommelt en ziet waar het schip strandt. Voordat ze vertrok om Next To Me op te nemen, ontbood ze haar producer Lyle Workman thuis in Arnhem. ‘Ik had Nashville in mijn hoofd, maar wilde wel gewoon met dezelfde muzikanten uit Los Angeles werken, net als op de vorige platen.’

Dus vlogen de muzikanten over uit LA naar de Blackbird Studios waar een walhalla aan vintage apparatuur stond.

Meest opvallend, en countrygetint, is de aanwezigheid in de meeste nummers op Next To Me van de pedal steel gitaar, die wordt bespeeld door de veelgevraagde sessiemuzikant Paul Franklin, die eerder samenwerkte met uiteenlopende muzikanten als Sting, Barbara Streisand en heavymetalband Megadeth.

Hij is naast een gitarist de enige muzikant uit Nashville zelf. DeLange: ‘Ik had nu eenmaal bij veel liedjes het geluid van de pedal steel in mijn hoofd en dan kom je al snel bij Paul Franklin uit. Voor zulke specifieke klanken is het toch wel handig als je de knakker zelf hier hebt, zeg maar.

Met een keur aan Amerikaanse muzikanten een Amerikaanse producer en een Amerikaans gekleurd countrygeluid zou je bijna gaan denken dat Ilse DeLange de Amerikaanse doorbraak die haar in 1998 al min of meer leek toegeschreven alsnog probeert te forceren.

‘Dat is een te groot woord. Er wordt vooral gewerkt aan deurtjes openzetten. Ik ben een tevreden mens hoor, gebeurt het niet dan is het ook goed, maar ik wil het wel geprobeerd hebben.’

En heel veel tijd is er niet. Drieëndertig is ze nu en naarmate je ouder wordt, nemen de kansen in Amerika af, zo weet ze. En hoewel ze er nu nog niet aan toe is, wil ze ‘op een zeker moment wel kinderen. Als dat voor mij is weggelegd tenminste.

‘Als ik van deze of gene hoor die achter in de dertig is dat die een kindje heeft gekregen denk ik: gelukkig, ik heb nog effe. Maar ik wil eerst nog bezig zijn met mijn muzikale ambities. Er moet nog even wat meer gebeuren, hier in Amerika of in Engeland. En er zijn natuurlijk wel zangeressen met kinderen die heel succesvol zijn, maar ik heb het gevoel dat ik nog even al mijn tijd en aandacht aan de muziek moet wijden. De droom leeft nog wel in mij. Dat is toch mooi? Dat is avontuur, zo zie ik dat gewoon. En ik heb de luxe dat ik in Nederland alles uit mijn carrière kan halen wat ik nodig heb om plezier te houden in muziek maken.’

In Nederland is DeLange met haar laatste twee albums The Great Escape (2006) en Incredible uitgegroeid tot een van de grootste popsterren. Iets dat haar een zekere rust verschaft. ‘Ik besef nu hoe bevoorrecht ik ben met mijn succes in Nederland. Dat is echt een open landschap, waar ik net zoveel verschillende dingen kan doen als waar publiek voor is.’ Maar los van het commerciële succes was er ook kritiek. Zo vonden fans van het eerste uur dat haar stem op die platen ondergedompeld werd in een knappe, maar anonieme productie.

‘Nou, dat vind ik dus niet’, zegt ze fel. ‘Ik vind dat er heel veel country-elementen in het vorige album te horen zijn. Het is heel makkelijk achteraf een conclusie te trekken, maar doe het dan zelf, zeg ik dan. In de arena van de popindustrie volg ik echt mijn hart en ben ik mezelf. Ik hou van popliedjes en van heel zwaar op de hand, en ik vind van mezelf dat ik het allebei kan. Ik wil dat in balans hebben.’

Next To Me is voor de zangeres dan ook niet zo’n enorme stijlbreuk. Al is er los van de pedal steel ook een belangrijke rol voor strijkers weggelegd. Inspiratie daarvoor kwam van de plaat Meet Glen Campbell, een album met covers van rocksongs die de zanger in 2008 uitbracht. ‘Je hoort op meer platen van mij wel strijkers, maar dankzij Campbell vormen ze nu niet alleen maar een mooi laagje. Ze zijn nu echt gearrangeerd. Ik zei tegen Patrick Warren, de arrangeur: ik wil ze niet alleen in lange lijnen en slepend. Ze moeten echt iets toevoegen.’

Vooral op het met Blair Mackichan gecomponeerde Time Out is goed te horen wat DeLange bedoelt. Het nummer wordt volledig gedragen door een strijkersarrangement.

DeLange schrijft haar liedjes het liefst samen met andere professionele schrijvers. Is het schrijven van liedjes niet iets heel persoonlijks dat je moeilijk samen met anderen kunt doen?

‘Ik heb veel mensen ontmoet die wat ik doe veel te vrij vinden in mijn muzikale opvattingen over akkoorden en teksten. In Los Angeles en New York is het meer als bij ons in Europa. Daar doen muzikanten alles door elkaar en als het cool is is het cool. Hier in Nashville moet je heel precies kaderen welk genre je wilt. En het wat meer abstracte in teksten waar ik van hou, kan hier niet. Liedjes moeten vooral verhalend zijn, vindt men. Vol normen en waarden, over leven op de boerderij, en over de kerk natuurlijk, want we zitten hier midden in de Bible Belt en dat hoor je in de liedjes terug.’

Wat DeLange betreft moet het schrijven van een liedje vooral niet te lang duren. ‘Iemand die bij de derde regel toch weer aan de eerste begint te twijfelen, da’s niks voor mijn’, zegt ze met enig afgrijzen. ‘Knap als mensen maandenlang kunnen polijsten, maar voor mij moet een liedje in een paar uur klaar zijn.’

Die snelheid heeft erin geresulteerd dat er veel DeLange-liedjes op de plank terecht zijn gekomen, waar de zangeres nog geen plek voor heeft gevonden. Zo heeft ze veel gecomponeerd met Bruce Gaitsch. ‘Liedjes geïnspireerd door Joni Mitchell. Heel lyrisch, heel sober en heel poëtisch. Maar wel moeilijk qua akkoordenstructuur en rare open stemmingen. Ik vind het mooi, maar ergens vind ik het er voor mij de tijd nog niet voor. Zo heb ik nog meer wensen, hoor. Ik wil ook nog graag een echt authentieke bluegrassplaat maken.’

Maar eerst is er dus die opvolger van Next To Me waar ze tot vorige week in Nashville aan heeft gewerkt. In plaats van iedere paar jaar een album met meer dan een dozijn liedjes uit te brengen, heeft ze in overleg met haar platenmaatschappij ervoor gekozen kort op elkaar platen met acht liedjes uit te brengen.

‘Allereerst om artistieke redenen – zoals dat ik de liedjes op Next To Me allemaal bij elkaar vond passen en die ook gelijk samen wilde uitbrengen. Maar los daarvan, mensen krijgen volgens mij zoveel muziek op zich af dat de aandachtspanne onder druk komt te staan. Dus breng ik liever een paar keer achter elkaar wat minder uit dan een keer heel veel te gelijk. Een nieuwe 8-track komt het liefst midden volgend jaar, maar pin me er niet op vast.’

Wel zeker is het optreden op 26 maart in het Gelredome in haar eigen woonplaats Arnhem. ‘Nee, niet de halve zaal, maar de hele grote bak. Heerlijk, ik kan op de fiets, man.’ En als het even kan, gaan de strijkers die ze bij gewone optredens nog wel eens ‘in een doosje moest stoppen’ mee. ‘Wow, ik moet even kijken of daar geld voor is maar het zou prachtig zijn.’

En dan is er natuurlijk de hoop op een internationale release. Ervaring heeft geleerd dat ze in dat geval niet achterover moet gaan leunen. ‘Niet dat ik zo in elkaar zit hoor, want ik ben een controlfreak. Maar ik weet wel dat als er iets gebeurt, dat komt omdat je er zelf achteraan gaat. Er komt niemand naar me toe die zegt: hier meisje, hier heb je wat je wilt.’

Zo werkt het niet. Hoe het wel werkt, is nog afwachten, maar Ilse DeLange ligt er niet van wakker. ‘Ik ben echt heel erg bezig met het buitenland, maar ik zeg dat met een gevoel van tevredenheid over wat ik nu heb. Alleen, er is nog iets en ik heb het gevoel dat ik het kan, en daar wil ik nog effe voor gaan. Helemaal.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden