'Dit hervormingspakket is niet echt revolutionair'

Turkije heeft een reeks wetten aangenomen die de invloed van de militairen op de politiek moeten verminderen. Europarlementariër Lagendijk vindt het resultaat te mager....

'Het spijt me het te moeten zeggen, maar ik ben niet echt onder de indruk van dat zogeheten Zevende Hervormingspakket dat woensdag is aangenomen door het Turkse parlement. Ik had gehoopt dat ze verder hadden willen gaan. Het had een belangrijke stap vooruit kunnen betekenen op de weg naar Brussel.' Joost Lagendijk, europarlementariër voor GroenLinks en voorzitter van de Turkije-delegatie van het parlement, spreekt van een gemiste kans voor de Turken.

Turkije hoopt met de reeks wetten te voldoen aan de Brusselse eisen inzake de EU-kandidatuur. De EU beslist in de tweede helft van het volgend jaar of zij directe toelatingsonderhandelingen zal beginnen met Ankara. De militairen moeten terug in de kazerne en ondergeschikt worden gemaakt aan de politiek, stelt de EU.

De rol van de Nationale Veiligheidsraad, die in de door de militairen gedicteerde grondwet van 1982 werd vastgelegd, wordt in de nieuwe wet teruggedrongen. De invloedrijke secretaris-generaal, altijd een militair, wordt vervangen door een burger, aangewezen en benoemd door de burgerlijke autoriteiten.

Allemaal mooi en aardig, maar het gaat Lagendijk nog lang niet ver genoeg. 'Ze hebben de frequentie van het aantal vergaderingen teruggebracht. Waarom hebben ze niet besloten dat de raad alleen op afroep bijeenkomt?'

Ontevreden is Lagendijk ook over de parlementaire controle op de defensiebegroting. 'Zeggenschap over en inzicht in de begroting hebben de parlementsleden nog steeds niet.' Wel is het zo dat de leden vertrouwelijk worden ingelicht over aspecten van het beleid op Defensie, maar Lagendijk vindt de schaal waarop dat gaat gebeuren te mager. 'Het leger speelt nog steeds een rol in adviesraden en daar is niets aan veranderd. De Turken hebben moeite te begrijpen waar de schoen wringt bij de Europese Unie.'De Turkse stappen zullen dus ook voor de Europese Commissie – die in oktober met de jaarlijke voortgangsrapportage over Turkije komt – onvoldoende blijken? Lagendijk: 'Nee, dit is ook voor de Commissie onvoldoende. Deze zal het wel als positief beoordelen, maar niet als voldoende.

'Op een schaal van tien zijn ze nu aangeland op puntje vier, nou vooruit, op puntje vijf. Maar ze moeten toch wel een zeven halen. Toch verdient de regering van premier Tayyip Erdogan onze steun. Er is daar een strijd gaande tussen conservatieven en hervormers.'

Volgens Lagendijk snapt de opperbevelhebber van de strijdkrachten generaal Hilmi Özkök ook wel dat totaal dwarsliggen niet meer kan. 'De AK-partij van Erdogan speelt het handig door de strijdkrachten in een dusdanige positie te manoevreren dat elk militair verzet door het publiek wordt beschouwd als een obstakel voor de toetreding tot de EU.'Maar het kan allemaal misgaan, meent Lagendijk: 'Ze lopen over een zeer dunne evenwichtsbalk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden