Dit dorp stemde in 2012 bijna gelijk aan de verkiezingsuitslag. Hoe is het er nu?

Kattendijke is van alles wat - en dat zie je in de uitslag terug

In een stembureau in het Zeeuwse dorp Kattendijke was de uitslag bijna gelijk aan de landelijke in 2012. Wat verklaart dat bijna perfecte gemiddelde?

Joke Tinholt laat haar hond uit. Ze gaat D66 stemmen, haar echtgenoot Gerrit aarzelt tussen D66 en GroenLinks. Foto Raymond Rutting/ de Volkskrant

Jaap Zwartepoorte haalt met veel gevoel een poetsdoek over zijn crèmekleurige Morgan V8. Op de oprit voor zijn garage staat ook een container met oud papier, klaar om te worden opgehaald. Daarin hebben zijn partner Carla en hij de stembiljetten voor aanstaande woensdag alvast een plek gegeven.

Stemmen doen ze niet. De politici beloven zo veel, ze doen zo weinig, zeggen ze. En wat moet je kiezen? De afstand naar het huidige stembureau is het probleem niet: dat kunnen ze bijna aanraken. Net als de plek waar vijf jaar geleden hun 358 dorpsgenoten uit het Zeeuwse Kattendijke hun stemformulieren in de bus deponeerde: het Blokhuis.

Ze hadden griezelig goed in de smiezen hoe Nederland die dag zou stemmen. Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen leek in geen stembureau de uitslag zo op de landelijke score als in stembureau het Blokhuis, blijkt uit een inventarisatie van de Volkskrant. Een kwart van de mensen stemde hier op 12 september 2012 voor de VVD, een ander kwart voor de PvdA; 10 procent vulde de PVV van Wilders in en bijna 9 procent de SP.

Jaap Zwartepoorte met zijn Morgan V8. Hij gaat niet stemmen. Foto Raymond Rutting/ de Volkskrant

Wat verklaart dat bijna perfecte gemiddelde? Beschikt dit toevluchtsoord aan de Oosterschelde voor pierenrapers, duikers en oesterstekers over geheime voorkennis die de rest van Nederland moet missen? Hebben de paragnosten hier de macht?

Nee hoor, lacht René Verhulst, de CDA-burgemeester van Goes waartoe Kattendijke behoort. 'Dit dorp is een mengeling van jong en oud, van nieuwkomers en van mensen die er generatie op generatie zijn blijven wonen.' Kattendijke is van alles wat, wil hij er maar mee zeggen - en dat zie je in de verkiezingsuitslag terug.

Het verbaast sommige inwoners wel. Zo weigert Gerrit Tinholt - 'Woensdag wordt het D66 of GroenLinks' - in eerste instantie te geloven dat Kattendijke politiek gezien bijna net zo verdeeld is als Nederland in zijn totaliteit. Maar hardop denkend stelt hij vast dat het toch best eens waar kan zijn: Kattendijke trekt nu eenmaal inwoners van de meest uiteenlopende gezindten.

Bouwvakker naast arts

Hoog en lager opgeleid zijn er vertegenwoordigd, net als ondernemers en stille werkers. In Kattendijke woont de bouwvakker naast de arts en de leraar tegenover de gepensioneerde ambtenaar, met jonge tweeverdieners als hun naaste buren.

Volgens Verhulst komen er ook nogal wat 'vrijgevochten zielen' op het dorp af. In het Blokhuis woont er sinds januari zo een: André Smits plakte de muren van het voormalige stembureau vol met 'uit de hand gelopen doodles' en foto's van collega-kunstenaars die hij met hun rug naar de camera vastlegde.

Hij heeft meer aanspraak dan toen hij nog in een hutje buiten Hoek woonde, zegt hij. Toen had hij vaak geen idee welke dag van de week het was. Maar rustig is het in Kattendijke evengoed, zegt zijn partner Monika Dahlberg schaterlachend: 'Het is hier elke dag zondag.'

De weelderige rust laat zich ook niet verstoren door politiek gekissebis. PVV'ers staan niet te schreeuwen tegenover D66'ers. VVD'ers en PvdA-aanhangers voelen zich niet geroepen elkaar de mantel uit te vegen. Kattendijke mag dan het meest gemiddeld stemmen van alle dorpen en steden van Nederland, de politiek voert er niet de boventoon.

Precies vanwege de rust willen veel inwoners, import of niet, nooit meer weg uit Kattendijke. De mensen zwaaien vriendelijk naar elkaar, zonder dat ze elkaar op de vingers staan te kijken. 'Je kunt hier op zondag prima een boom omhakken. Dat hoef je in veel andere Zeeuwse dorpen niet te proberen', zegt Zwartepoorte. Hij kan het weten, want hij groeide op in zo'n dorp: 's Gravenpolder in de gemeente Borssele.

Foto de Volkskrant

Geen horeca meer

De rust heeft ook een keerzijde: horeca is er niet meer in Kattendijke, sinds het plaatselijke café jaren geleden zijn deuren sloot. Een bakker of slager ontbreekt trouwens ook al. En wie zijn kinderen er wil laten opgroeien, is aangewezen op omliggende dorpen als Wemeldinge en Kapelle of de stad Goes. Toen er volgens Ronald Versteeg nog maar elf kinderen op de basisschool in Kattendijke zaten, ging die op slot.

In zijn hoekhuis onder aan de dijk doet de pottenbakker een sombere constatering. Het redactielid van Dorpsinfo Kattendijke weet het zeker: ooit, misschien wel sneller dan hij denkt, zal het dorp zijn opgeslokt. Opgegaan als een van de vele wijken van Goes, waar de nieuwbouw aan de rand van de stad oprukt. Hoe gezellig het glühweinfeest en de mosselavond ook waren: 'Er zit hier nooit iemand in de buurtbus.'

Wel kan het zomers knap druk zijn op het plein voor de kerk, waar passerende fietsers halt houden en hun meegebrachte lunch van het cellofaan ontdoen. En anders op de dijk wel, als de vissers en duikers zich verzamelen om munt te slaan uit hun bezoek aan de Oosterschelde.

Monika Dahlberg in het voormalig stemlokaal van het dorp. Foto Raymond Rutting/ de Volkskrant

Vakantiegangers

Het water is het internationale visitekaartje dat hordes Belgen en Duitsers naar de voormalige heerlijkheid op Zuid-Beveland lokt. De vakantiegangers nemen dan bezit van de huizen die in heel het dorp te huur worden aangeboden.

Een buitenhuis in Kattendijke kopen mag al meer dan 25 jaar niet meer: dat moet voorkomen dat het dorp tot een spookdorp verwordt. Het liep uit de hand, zegt Zwartepoorte. 'In de winter zag je nergens licht branden, maar waren wel overal de luxaflex naar beneden. De helft van de huizen was hier van Duitsers.'

Nogal wat inwoners zijn op eenzelfde manier verknocht geraakt aan het dorp: ze gingen als kind met hun ouders mee op vakantie en keerden er terug om een gezin te stichten of hun oude dag te vieren. Ook dat zal bijdragen aan de verscheidenheid van Kattendijke, het dorp dat van niemand en van iedereen tegelijk is.