Dit afgelegen Italiaanse bergdorp kreeg 50 asielzoekers op 9 inwoners. 'Dit is voor niemand goed'

Er komen vijftig asielzoekers te wonen, tot onvrede van bejaarde bewoners

Immigratie is een van de belangrijkste thema's bij de Italiaanse verkiezingen op 4 maart. Het spreidingsbeleid heeft soms bizarre effecten: een afgelegen oord met negen inwoners krijgt vijftig asielzoekers op zijn dak.

Best en Joseph uit Nigeria zijn ondergebracht in een oude kazerne bij Vaccamozzi. Best: 'Ik vind het moeilijk hier. Ik wil naar een plek met mensen om mee te praten.' Beeld Zolin Nicola

Tot voor kort woonde bijna de helft van het besneeuwde bergdorp Vaccamozzi in dit witte huis met kozijnen van kastanjehout: Tiziano (65), samen met zijn dochter en zijn ouders - twee hoogbejaarden van ver in de negentig. 'Daar wonen nog twee oude boeren van in de tachtig', wijst Tiziano naar links. 'Bij dat huis daar op de hoek woont nog iemand van 85 en daarnaast nog een stel van rond de 40. Dat was het wel. Tot november althans.'

Want in november kregen alle negen bewoners van Vaccamozzi opeens een bericht: in de oude Navo-kazerne aan het eind van de straat, waarvandaan de laatste Amerikanen een jaar geleden vertrokken, komen vijftig asielzoekers te wonen. De bevolking van Vaccamozzi zou voortaan voor 85 procent uit Afrikanen bestaan.

Haarspeldbochten

'Niet lang daarna kwam de eerste bus aan in het donker', zegt Tiziano. 'En dat was dat.'

Vaccamozzi, een bergdorp dat alleen te bereiken is via een eindeloze reeks traag kronkelende haarspeldbochten, is sindsdien een van die honderden Italiaanse dorpjes die afgelopen jaren ongewild onderdeel werden van de vluchtelingencrisis, een van de voornaamste redenen dat rechtse partijen als de Lega aanstaande zondag hoge ogen zullen gooien bij de landelijke verkiezingen.

Gevoel van onveiligheid

'Ik was perplex toen ik het voor het eerst hoorde', zegt burgemeester Lucio Campedelli van de overkoepelende gemeente Erbezzo. 'Iedereen begrijpt dat ook wij moeten bijdragen, maar dit is te extreem. We hebben het over 90-jarigen die hun hele leven in de bergen hebben gewoond, verschrikkelijk veel hebben moeten laten, nooit iemand hebben lastiggevallen en nu opeens in Afrika wonen.'

Juist omdat de werkelijkheid er wordt uitvergroot, laat Vaccamozzi goed zien welke problemen de migratiecrisis in zoveel Italiaanse gemeenten veroorzaakt, zegt Campedelli. Een stijgend gevoel van onveiligheid, bijvoorbeeld. Zo heeft zijn gemeente geen eigen politieagenten tot haar beschikking - alleen een paar boswachters. Pas veertig minuten verderop woont de eerste agent met een politiewagen.

Jonge mannen in een kazerne

'Tot op heden is er nog niets gebeurd', zegt Campedelli. 'Maar dat is meer geluk dan beleid. Dat zeg ik niet omdat ik racist ben, maar omdat we hier allemaal dienstplicht hebben gedaan, en dus weten hoe het is in een kazerne met alleen maar jonge mannen om je heen. Daar komt vroeg of laat rottigheid van.'

Vanwege zijn begroting kon Campedelli niet meer doen dan het installeren van wat extra straatverlichting bij de kazerne. 'We hebben hier, net als in de rest van Italië, nauwelijks geld om onze eigen problemen op te lossen. Daarom is het ook zo moeilijk uit te leggen dat onze hele gemeentebegroting - bedoeld voor zevenhonderd inwoners - 850 duizend euro per jaar is, terwijl dat ene asielzoekerscentrum met vijftig inwoners 1 miljoen euro te besteden heeft.'

Anti-migratieretoriek

Vanwege dat soort cijfers werd Vaccamozzi de afgelopen weken ook onderdeel van de verkiezingscampagne. 'Zeven inwoners, waaronder 90-jarigen, en daar sturen ze tachtig zogenaamde vluchtelingen naartoe?', schreef Lega-lijsttrekker Matteo Salvini, de nummers iets overdrijvend. '#Stopdeinvasie'.

Vooral na de fascistische aanslag in Macerata is anti-migratieretoriek hét middel geworden om de nog 25 procent aan zwevende kiezers te overtuigen. Niet voor niets stelde Amnesty International eind vorige week dat Italië, mede dankzij die harde toon in de verkiezingscampagne, 'doordrenkt is van haat, racisme, xenofobie en een ongefundeerde angst voor anderen'. Uit een recent onderzoek van peilingsbureau Ipsos, uitgevoerd in veertien Europese landen, bleek dat Italianen hierdoor het slechts geïnformeerde Europese volk zijn over het onderwerp. Ze denken dat 30 procent van hun bevolking inmiddels uit immigranten bestaat, terwijl dat in werkelijkheid minder dan 9 procent is.

Dat komt mede door het totale gebrek aan integratie, zegt burgemeester Campedelli - eveneens een probleem dat zowel in Vaccamozzi als veel andere Italiaanse gemeenten speelt. 'Het plan om asielzoekers zo veel mogelijk te verspreiden, is ooit gemaakt om de kans op integratie te bevorderen. Maar op deze manier, en met deze aantallen, is dat onmogelijk. Er zijn hier nul economische mogelijkheden - vrijwel iedereen in deze bergen werkt beneden, de rest is met pensioen.'

Nul contact

Een paar Afrikanen trotseerden de afgelopen weken de sneeuw om met hun cv naar boerenbedrijven te fietsen, maar niemand vond tot nog toe werk. Ook met de negen dorpelingen is nul contact. 'We weten niet wat zich daarbinnen afspeelt', zegt buurman Tiziano. 'Waar komen ze vandaan? Hebben ze problemen? We zijn gewend om altijd onze huizen open te laten. Kan dat nu nog wel?'

'Ik durf niet meer naar buiten', zegt Best (31) uit Nigeria op zijn beurt. De manke hond van de twee boeren blafte ooit zo hard naar hem dat hij, samen met vijf anderen Nigerianen, terug naar de kazerne sprintte. 'Sindsdien blijven we binnen.'

Sneeuw

De dag na zijn aankomst op Sicilië werd Best met de bus naar Vaccamozzi gebracht. Bijna dan, want de weg naar het dorp bleek zo smal dat de bus de laatste twee bochten niet kon nemen. Hij moest het laatste stuk naar zijn nieuwe huis te voet afleggen, door de eerste sneeuw die hij ooit zag. 'Ik vind het moeilijk hier', zegt hij. 'Het liefst ga ik naar een andere plek, waar mensen zijn om mee te praten.'

Het zijn bijna dezelfde woorden die ook zijn nieuwe buurman Tiziano verzucht: 'Er is ons verteld dat ze twee jaar blijven en ik hoop dat het daarna voorbij is. Dat hoop ik voor ons, maar ook voor hen. Dit is voor niemand goed.'

Lucio Campedelli, burgemeester van de gemeente Erbezzo. Beeld Zolin Nicola
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.