Dissidenten in Cuba voelen zich in steek gelaten

SANTA CRUZ - In Cuba is abortus legaal, vormt echtscheiding een fluitje van een cent en verkeren de kerkgebouwen grotendeels in een desolate staat. Het Vaticaan zegt dat 60 procent van de Cubanen als katholiek is gedoopt, maar erkent dat slechts 5 procent het geloof actief belijdt. Het pausbezoek aan het communistische eiland, van 26 tot en met 28 maart, kan volgens de leider van de Cubaanse katholieke kerk, kardinaal Jaime Ortega, niet los worden gezien van politiek. 'Maar het gaat vooral om een nieuwe evangelisering', zei Ortega onlangs in een door de staatstelevisie uitgezonden toespraak.

Na de Cubaanse revolutie in 1959, toen veel priesters meevochten in contrarevolutionaire groepen, bleef de katholieke kerk lange tijd in de marge van de macht en het sociale leven. De religieuze scholen werden genationaliseerd en de clerus werd uit de ziekenhuizen verwijderd.

Begin jaren negentig zette een dooi in, toen alle verwijzingen naar het atheïsme werden geschrapt uit de grondwet en de Communistische Partij van Cuba katholieken en andere gelovigen als nieuwe leden accepteerde. In 1998 bezocht Johannes Paulus II Cuba als eerste paus sinds de revolutie. Bij die gelegenheid werd Kerstmis opnieuw tot nationaal feest uitgeroepen.

Ondanks haar minderheidspositie is de kerk zo invloedrijk geworden, dat kardinaal Ortega in 2010 een akkoord wist te sluiten met Raúl Castro voor de vrijlating van tientallen politieke gevangenen. Sinds kort steunen de communistische autoriteiten openlijk de processies van de kerk. De lokale prelaten zijn op hun beurt fervente verdedigers van de recente economische liberaliseringen.

Waarnemers zeggen dat de katholieke kerk een van de belangrijkste gesprekspartners van de regering is geworden. Het pausbezoek zal een steun betekenen voor kardinaal Ortega, die volgens Benedictus XVI een 'modus vivendi' heeft gevonden met het regime.

Maar de relatie van de lokale kerk met de tegenstanders van het Castro-bewind is de laatste tijd gespannen. Toen een paar dagen geleden tientallen dissidenten korte tijd werden vastgehouden door de autoriteiten, hield kardinaal Ortega zich stil. De Damas de Blanco (Witte Dames), een van de sterkste oppositiebewegingen op Cuba, wil graag met de paus spreken over het gebrek aan politieke vrijheden. Het Vaticaan zegt echter dat het krappe schema van Benedictus XVI dat niet toelaat.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden