Dissident Chen vertrekt uit Amerikaanse missie in Peking

De blinde activist Chen Guangcheng heeft woensdag uit vrije wil de Amerikaanse ambassade in Peking verlaten. Hij zal niet meer onder huisarrest in zijn dorp worden gehouden, maar een studie kunnen volgen in de stad. Zijn vrouw en kind mogen zich bij hem voegen.

SHANGHAI - Dat is de uitkomst van onderhandelingen tussen de Chinese en Amerikaanse regering, waarmee een crisis tussen beide landen lijkt voorkomen. Chen zocht vorige week bescherming bij de Amerikanen. CNN meldde echter dat Chen China zo gauw mogelijk wil verlaten en dat hij zich in de steek gelaten voelt door de VS. 'Hij wil weg', aldus een CNN verslaggever die met Chen over de telefoon sprak nadat hij met zijn vrouw was herenigd.


Regulier topoverleg

Woensdagmiddag verliet hij de ambassade in een auto samen met ambassadeur Gary Locke, vlak nadat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton in Peking was gearriveerd voor regulier topoverleg.


De activist werd naar een ziekenhuis in de diplomatenwijk gebracht voor medisch onderzoek. Daar werd de 41-jarige Chen opgewacht door zijn vrouw en hun zoon van tien en dochter van zes, die vlak daarvoor door de Chinese regering uit hun dorp vierhonderd kilometer verderop waren opgehaald.


Volgens Clinton hebben de Chinese autoriteiten beloofd dat Chen een universitaire studie kan doen in een veilige omgeving. 'De Amerikaanse regering en het Amerikaanse volk zullen meneer Chen en zijn familie blijven volgen, in de dagen, weken en jaren die komen', verklaarde ze. Chen sprak per telefoon even met Clinton, die hij bedankte voor de hulp. 'Ik wil u een kus geven', zou hij volgens Amerikaanse diplomaten tegen haar hebben gezegd.


De Chinese regering kondigde meteen nadat de activist de ambassade verliet aan dat ze excuses had gevraagd van Washington over de kwestie. Volgens Peking bemoeiden de Amerikanen zich met binnenlandse aangelegenheden, door een Chinese staatsburger 'via abnormale middelen' tot de ambassade toe te laten. Chen werd vorige week mogelijk in een auto met diplomatenkenteken langs de Chinese soldaten die de poort bewaken geloodst.


Volgens sympathisanten van de dissident is de gekozen oplossing een 'interessant compromis'. Chen wilde van meet af aan geen asiel in de VS, maar juist in China blijven om zijn strijd voor een rechtvaardiger samenleving voort te zetten, aldus een jurist in Shanghai. 'De vraag is nu in hoeverre de Chinese regering haar woord houdt'.


'Door de internationale aandacht kan Peking hem in ieder geval niet zomaar weer opsluiten en mishandelen. Chen en zijn familieleden krijgen wat meer ademruimte. Maar de politie zal ze in de gaten houden, hij zal zich voorlopig moeten koest houden.'


De eis dat Washington zich verontschuldigt hoort volgens hem bij het diplomatieke spel. 'De Chinese regering heeft flink gezichtsverlies geleden door de ontsnapping van Chen, en met zo'n excuus maak je dat weer enigszins goed. Beide partijen kunnen nu met het resultaat thuiskomen'.


Waarnemers hadden er eerder al op gewezen dat China noch de VS van Chen een halszaak wilden maken. Beide landen hebben grotere onderwerpen op de agenda staan: Clinton is in Peking om te spreken over de Chinese inbreng in dossiers als Syrië, Noord-Korea en Iran.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden