Disfunctionerende Europese medici kunnen ook met een beroepsverbod nog altijd aan de slag in andere EU-lidstaat

Het Europese register voor disfunctionerende zorgverleners werkt niet goed. In de twee jaar dat het bestaat hebben tien van de 25 EU-lidstaten zelfs nog geen enkele melding gedaan van medici die in eigen land zwaar de fout in gingen. Dat meldt NRC Handelsblad op basis van eigen onderzoek.

Artsen maken een operatiekamer gereed Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Bulgarije, Cyprus, Estland, Griekenland, Letland, Luxemburg, Malta, Slovenië, Slowakijke en Tsjechië hebben het systeem sinds de invoering in januari 2016 nog nooit gebruikt.

Voor de veiligheid van patiënten in Europa is het register belangrijk, reageert gezondheidsjurist Johan Legemaate van de Universiteit van Amsterdam. Er moet dus meer druk worden gezet in Brussel om het tot een succes te maken. Het gaat hem te ver om artsen uit niet-meldende landen in Nederland een werkverbod op te leggen, zoals de Patiëntenfederatie in NRC betoogt. 'Dan lijden veel goede artsen onder enkele slechte zorgverleners.'

Met enige regelmaat gebeurt het dat artsen die in een lidstaat een beroepsverbod hebben gekregen in een andere lidstaat weer aan de gang gaan. En niet zelden gaan ze daar weer in de fout. Daarom is in Brussel jaren gediscussieerd over een Europees register, maar het kwam er pas twee jaar geleden van. Vooral door inspanningen van voormalig minister van Gezondheidszorg Edith Schippers (VVD).

Nederland was destijds opgeschrikt door de rechtszaak tegen neuroloog Ernst Jansen Steur, die bij ziekenhuis Medisch Spectrum Twente (MST) begin deze eeuw op grote schaal rommelde met patiëntengegevens, foute diagnoses stelde en recepten vervalste om aan slaapmiddelen voor eigen gebruik te komen. Nadat hij in 2004 door de directie van MST was gedwongen tot een vertrek, week Jansen Steur uit naar Duitsland. Daar ging hij zeker één keer opnieuw in de fout met een slecht uitgevoerde ruggenmergpunctie.

'Als Nederland wil je zulk soort rotte appels niet exporteren, maar je wilt natuurlijk ook voorkomen dat je zelf rotte appels binnenhaalt', zegt Johan Legemaate. Met dat doel kwam het register er twee jaar geleden. Dat het niet goed functioneert komt volgens Legemaate onder meer doordat de politiek in veel lidstaten weinig urgentie voelt voor zo'n register. 'In Nederland, Duitsland en Frankrijk heeft dit prioriteit, maar in minder welvarende landen speelt dat minder.'

Belangrijk praktisch probleem is volgens hem ook dat alle lidstaten hun eigen tuchtrechtstelsel hebben voor artsen. Daardoor is niet echt duidelijk wanneer een uitspraak nu wel of niet in het register opgenomen moet worden. Nederland meldt de lichtste tuchtmaatregelen - een waarschuwing of berisping - niet. Schorsingen en schrappingen uit het beroepsregister worden wel Europees gedeeld.

Te veel melden kan ook een probleem zijn, vindt Legemaate. 'Uit het onderzoek van NRC blijkt dat Groot-Brittannië dat doet. Het is dan lastig om de ernst van die incidenten in te schatten.' Daarom zouden de lidstaten volgens Legemaate scherpe afspraken moeten maken over welk type maatregelen uit hun specifieke tuchtrecht wel, en welke niet Europees gemeld moeten worden.


De horrortandarts en andere beruchte medici

Toenmalig minister Edith Schippers van Volksgezondheid zorgde voor een beroepsverbod dat moet voorkomen dat blunderende medici nog patiënten mogen behandelen. Directe aanleiding waren de zaken rondom 'horrortandarts' Marc van N. en neuroloog Jansen Steur, maar welke gevallen sprongen er nog meer uit?

Bijna 4.000 meldingen voor Europese zwarte lijst van artsen
De eerste ervaringen met de Europese zwarte lijst van artsen die in eigen land niet meer mogen werken waren in juni 2016 nog veelbelovend.

Nabestaanden slachtoffers Jansen Steur: 'Hij komt ermee weg'
'Het voelt onrechtvaardig. Als je zulke fouten maakt, moet je ook straf krijgen.' Voor Karin van Slabben is het moeilijk te bevatten dat het Gerechtshof in Arnhem Ernst Jansen Steur (69) in juni 2015 heeft vrijgesproken.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.