Discussie over inzet bomrobot in Dallas: 'Grens tussen politie en leger vervaagt'

De inzet van de bomrobot in Dallas om de dodelijke schutter uit te schakelen die zich had verschanst in een garage, heeft een ethische discussie losgemaakt. Het is volgens deskundigen wereldwijd voor het eerst dat dit militaire wapen op een dodelijke manier is ingezet door de politie.

Medewerkers van de FBI onderzoeken de plek in Dallas waar vijf agenten werden gedood en zeven anderen gewond zijn geraakt. Beeld reuters
Medewerkers van de FBI onderzoeken de plek in Dallas waar vijf agenten werden gedood en zeven anderen gewond zijn geraakt.Beeld reuters

De politie zou robots wel al eerder hebben gebruikt bij gijzelingssituaties, bijvoorbeeld om pizza's of mobieltjes binnen te brengen. Maar critici in onder meer de New York Times vragen zich af waar de grens ligt als militaire tactieken ook gemeengoed worden bij de politie. In de media roepen zij de vraag op wie in de toekomst moet bepalen wanneer een gevaarlijk individu moet worden uitgeschakeld of dat onderhandelen moeten worden voortgezet?

Oorlogssituatie

Robots zijn al langer in gebruik in het Amerikaanse leger, met name sinds de invasie in Irak van 2003. De robots worden meestal ingezet om explosieven op te sporen of onschadelijk te maken maar zelden om de vijand op afstand uit te schakelen. Doel is om er levens mee te redden en niet om ze te beëindigen, zo zei een Irak- en Afghanistanveteraan tegen persbureau AP. Dit in tegenstelling tot bewapende drones die met luchtaanvallen steeds meer dodelijke slachtoffers tegelijkertijd maken. 'Hoe verder je afstaat van het gebruik van geweld en de consequenties ervan, hoe makkelijker het wordt om die tactiek te gebruiken', waarschuwt Rick Nelson van het Center for Strategic and International Studies in de New York Times.

'Dat is wat we zien gebeuren met het gebruik van drones in oorlogssituaties.' 'Maar', vervolgt Nelson, in een oorlog is het doel te doden. Het handhaven van de wet is toch een andere missie.' Het risico bestaat dat agenten sneller naar dit wapen zullen grijpen om acties te voorkomen waarbij ze zelf gevaar lopen. De grens tussen agenten en militairen gaat zo te veel vervagen, zo vrezen juristen en mensenrechtenactivisten. Toch zijn er anderen die juist vinden dat het toenemend geweld in de Amerikaanse samenleving en de toenemende terreurdreiging om extremere tactieken vraagt.

Onduidelijk is nog waarom de politie van Dallas besloten heeft de bomrobot in te zetten. 'We wilden niet nog meer levens in gevaar brengen.' Dat is het enige dat politiecommissaris David Brown van Dallas hierover heeft gezegd. De burgemeester van Dallas, Mike Rawlings, staat achter zijn commissaris. 'Als er geen andere weg is - en daar lijkt het in dit geval op - dan is dit een goed besluit geweest. Het belangrijkste is om onze agenten buiten gevaar te houden', zo heeft hij tegen persbureau AP gezegd.

Een politieagent loopt langs een auto waar donderdag op geschoten werd. Beeld ap
Een politieagent loopt langs een auto waar donderdag op geschoten werd.Beeld ap

Klein explosief

Volgens Ryan Calo, een professor rechten van de Universiteit van Chicago is het gebruik van de robot juridisch gerechtvaardigd. Het zou geen verschil maken of de schutter door een scherpschutter was uitgeschakeld of via een robot. Waarschijnlijk is in Dallas een klein model robot ingezet waarop een klein explosief op de arm is gebonden dat normaal wordt gebruikt om verdachte pakketjes op te blazen.

Critici wijzen erop dat de veroorzaakte explosie in Dallas ook brand had kunnen veroorzaken of schade aan de gebouwen met andere risico's van dien. Een ander groot bezwaar is dat met de dood van de schutter de kans is verkeken om achter zijn motieven te komen.

null Beeld ap
Beeld ap
Politieonderzoek in Dallas. Beeld ap
Politieonderzoek in Dallas.Beeld ap
null Beeld afp
Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden