'Discussie over Groene Hart is een uitdaging'

De net begonnen discussie over het Groene Hart van de Randstad is een uitdaging voor de natuurbescherming. Het is van groot belang dat de diverse organisaties voor natuur en milieu elkaar vinden op een standpunt, waardoor zoveel mogelijk natuur veilig gesteld kan worden in het gevecht om ruimte met andere...

Van onze verslaggever

Piet van Seeters

AMSTERDAM

Dit betoogde prof. dr J. Cramer, hoogleraar Milieukunde aan de Universiteit van Amsterdam, vrijdag tijdens een symposium over honderd jaar natuurbescherming. Dit symposium, georganiseerd door de Heimans en Thijsse Stichting, vond plaats in een historische omgeving: de Koningszaal van Artis.

In deze zaal begonnen de Amsterdamse onderwijzers E. Heimans en Jac. P. Thijsse aan het eind van de vorige eeuw met hun lezingen over natuur. Dat was het begin van de opkomst van de natuurbescherming. En in deze zaal werd in 1905 Natuurmonumenten opgericht, nu met achthonderdduizend leden de grootste natuurorganisatie van Nederland.

Cramer vindt het jammer dat Natuurmonumenten zich in de discussie over het Groene Hart gedistantieerd heeft van het pleidooi van het Wereld Natuur Fonds en de ANWB om de Randstad om te vormen tot een groene metropool. Er moeten in hun visie nieuwe natuurgebieden komen op landbouwgronden. Natuurmonumenten daarentegen wil de landbouw in bescherming nemen en bepleit verweving met natuur.

De discussie over het Groene Hart geeft volgens Cramer in een notedop het probleem weer waar de natuurbescherming voor staat. Er zijn meer dan ooit kansen voor ontwikkeling van natuur, maar dan moet ook rekening gehouden worden met de belangen van recreatie, verkeer en vervoer en woningbouw. Dat betekent dat er ook buiten natuurgebieden natuur moet komen, onder andere in steden.

Daarom is het, aldus Cramer, van belang dat de natuurbeweging het eens wordt over de vraag welke natuurwaarden er beschermd en ontwikkeld moeten worden. Daarmee ontstaat een criterium voor het meten van de vooruitgang of achteruitgang van de natuur.

De filosoof P. Kockelkoren, verbonden aan de Universiteit Twente, ging nog een stapje verder. Hij hekelde het traditionele natuurbegrip bij veel natuurbeschermers die in natuurgebieden elementen van de moderne cultuur zoals hoogspanningsmasten en autowegen volledig willen uitbannen.

De tegenstelling tussen natuur en cultuur gaat terug tot de middeleeuwen, zei hij. Het is tijd om die twee begrippen te integreren. Dat betekent: de natuur in de stad halen en de natuur buiten niet achter slot en grendel zetten. 'Een hoogspanningsmast in een natuurgebied is helemaal niet erg. Daar hebben zelfs de meest zeldzame planten geen last van.'

Kockelkoren vindt dat er geen reden meer is om het Groene Hart krampachtig te verdedigen, 'want alles wordt groen. Dus stop op een parkeerplaats langs de autoweg, haal je botaniseertrommel uit de auto en ga planten verzamelen op het talud van de snelweg.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden