'Discussie over belang nieuwe onderzeeërs is flauwekul'

Het ministerie van Defensie koerst aan op een miljardeninvestering in vier nieuwe onderzeeërs. De boten gaan ten minste 2,5 miljard euro kosten, maar experts houden nu al met vier miljard rekening. Staat ons een nieuw JSF-debacle te wachten? Defensie-expert Rob de Wijk van het Haags Centrum voor Strategische Studies reageert in de Nieuwsbreak.

Rob de Wijk Beeld anp

Heeft de marine de nieuwe onderzeeërs nodig?
'Dit is een discussie die er al 25 jaar aan zat te komen. In de jaren negentig wisten we dat het materiaal zou verouderen. Onderzeeërs zijn het enige echte wapen van de marine, je kunt de boten gebruiken om operaties tegen andere schepen uit te voeren en havens te blokkeren.

'Waar het om gaat zijn de politieke ambities. Is Nederland bereid om mee te doen aan die operaties? Militair gezien is er momenteel geen reden. Maar de discussie of we ze nodig hebben, is flauwekul. Het gaat om de politieke bereidheid.'

Hoe belangrijk is de Nederlandse marine internationaal gezien?
'Dit mag je nooit vragen. Het gaat erom hoe belangrijk de marine voor Nederland is en dat belang is groot. We hebben met Rotterdam een van de grootste havens ter wereld. Het is belangrijk dat de handelsroutes worden beschermd waar dat nodig is. Enkele jaren geleden zijn de onderzeeërs nuttig gebleken voor de kust van Somalië in de strijd tegen de piraten.'

Zijn er alternatieven voor de onderzeeërs?
'In crisisgebieden spelen onderzeeërs altijd een rol. Het argument dat er meer behoefte is aan ander materiaal als drones of helikopters gaat niet op. Het inlichtingenwerk van onderzeeërs is essentieel. Daarnaast kun je met drones geen havens blokkeren of andere onderzeeërs bestrijden. Er is geen alternatief. Het probleem van onderzeeërs is dat ze voornamelijk bij geheime operaties worden gebruikt en onbekend maakt onbemind.'

Begrijpt u de vergelijking met de JSF?
'Het is een veel kleiner project dan de JSF. Dat is een internationaal project met honderden vliegtuigen. De plannen voor de vier onderzeeërs kan volledig in Nederlandse handen worden uitgevoerd. Je bent dan veel minder afhankelijk van buitenlandse ontwikkelingen, zodat je de kosten veel beter kunt beheersen.

'Natuurlijk blijft het veel geld. Maar uitgesmeerd over tien jaar valt dat wel mee, ook als de kosten oplopen naar 4 miljard euro. Dat de discussies over aanschaf van de boten nu op gang komen en niet tien jaar eerder, komt doordat Defensie destijds de voorkeur gaf aan de aanschaf van de JSF.'

Heeft de marine met jaloezie naar de aanschaf van de JSF voor de luchtmacht gekeken?
'Natuurlijk kijken de verschillende onderdelen van de krijgsmacht naar elkaar; ze willen allemaal nieuwe wapensystemen. Zo gaat dat: de luchtmacht wil nieuwe vliegtuigen en de marine wil nieuwe schepen.'

De onderzeeërs Hr. Ms. Bruinvis tijdens een trainingsmissie voor de Schotse kust. Beeld anp
Een F-35 straaljager uit het Joint Fight Striker-programma. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.