Discriminatie van moslims op scholen 'schrikbarend'

Bijna twee derde van de leraren op middelbare scholen in Nederland ziet dat moslim-leerlingen worden gediscrimineerd. Van de 498 ondervraagde docenten was 61 procent getuige van incidenten die zij in verband brengen met moslimdiscriminatie. Dat blijkt uit een onderzoek in opdracht van de Anne Frank Stichting en (het inmiddels beëindigde) multicultureel instituut Forum.

Beeld anp

Leraren die getuige waren van incidenten geven veelal les in het praktijkonderwijs of op het vmbo. Het gaat in veruit de meeste gevallen om beledigingen en scheldpartijen, maar ook ernstige incidenten zoals vernielingen en mishandelingen komen voor. Het speelt zich vooral af buiten de grote steden. De daders zijn meestal autochtone jongens, de slachtoffer zijn vooral jongens van Marokkaanse of Turkse komaf.

Dat de incidenten vooral buiten de grote steden plaatsvinden, is waarschijnlijk te verklaren door de bevolkingssamenstelling volgens onderzoeker Willem Wagenaar van de Anne Frank Stichting: 'Er vindt daar minder ontmoeting plaats tussen allochtone en autochtone jongeren, en dus meer onwetendheid waaruit de discriminatie kan voortkomen.'

Beeld anp

Aanleiding

Aanleiding voor een incident is veelal (media)aandacht voor overlast en crimineel gedrag van moslims. Ook aandacht voor terrorisme of terroristische organisaties in binnen- en buitenland zien docenten als een mogelijke reden voor discriminatie. Onderwerpen die worden genoemd zijn bijvoorbeeld de komst van een asielzoekerscentrum in de buurt, uitspraken van Geert Wilders en beelden uit de media over IS en de oorlog in Syrië.

Bijna alle leraren (94 procent) zeggen in te grijpen bij discriminatie in de klas. Ze wijzen daders mondeling terecht of gaan in gesprek met de betrokkenen.
Opvallend is dat de discriminatie vaak voorkomt bij 'normaal pestgedrag' over en weer, daders zijn vaak tegelijkertijd ook slachtoffers. Wagenaar benadrukt dan ook dat bestrijding van discriminatie vaak 'gewoon met fatsoen te maken heeft'. 'Je scheldt elkaar gewoon niet uit.'

Homoseksuelen meest gediscrimineerd

Het onderzoek is een vervolg op het onderzoek in 2013 naar antisemitisme in het voortgezet onderwijs. Ook in dat onderzoek werd leraren gevraagd hoeveel discriminatie zij signaleerden. Volgens Wagenaar is het een methode met zowel voor- als nadelen: 'Je kunt zeggen dat docenten afstandelijker kunnen monitoren, waar leerlingen zelf ook partij zijn, of emotioneel betrokken. Aan de andere kant kan een leraar natuurlijk niet alles waarnemen wat er gebeurt.'

Een andere reden om deze methode te gebruiken is dat in 2004 een breed onderzoek is gedaan naar veiligheid op scholen, waarbij ook docenten werden ondervraagd. Hoewel het moeilijk is de onderzoeken te vergelijken, durft Wagenaar wel de conclusie te trekken dat de 'volgorde' van meest gediscrimineerde groepen onveranderd is gebleven: 'Discriminatie tegen homoseksuelen (77 procent) komt nog steeds het meest voor, gevolgd door discriminatie tegen moslims (61 procent), joden (36 procent) en christenen (30).'

Zorgelijk

Hoewel de Anne Frank Stichting door middel van een jaarlijks onderzoek de algemene discriminatie blijft monitoren, staat voorlopig geen vervolg van dit onderzoek gepland. 'Wij blijven inzetten op bestrijding van discriminatie van alle groepen in plaats van een specifiek groep, daar richten onze educatieve programma's zich ook op.'

Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) vindt de cijfers over discriminatie van moslims op middelbare scholen schrikbarend. 'Een ding staat vast: scholen hebben een grote uitdaging om hier wat aan te doen. Niet alleen scholen maar de hele Nederlandse samenleving', zei een woordvoerder vandaag.

Het ministerie van Onderwijs liet vandaag weten dat elk incident er één te veel is. Docenten kunnen bij de bestrijding van discriminatie een belangrijke rol spelen, zegt een woordvoerder: 'Door in te grijpen als kinderen over de schreef gaan, maar vooral ook door ze voor te lichten over discriminatie en door moeilijke thema's in de klas bespreekbaar te maken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden