Discipline en chaos op de Bijlmer zomerschool

'Zet de appel op je hoofd', zegt juf Elize. Het Afrikaanse prinsesje zet de appel op haar hoofdtooi. 'Pel de banaan.' Het bijdehante Chineesje pelt de banaan....

Van onze verslaggever

Sietse van der Hoek

BIJLMER

Jackline, Ning, Akram en tien andere kinderen vormen de beginnersgroep van de Bijlmer Summerschool. Ze wonen net een maand in Nederland en krijgen een stoomcursus Nederlands van ruim vier weken. In omringende lokalen maken vijf andere groepen tien- tot vijftienjarigen 'Een reis om de wereld in twintig dagen'.

School in vakantietijd voor negentig kinderen uit de Bijlmer, maar de gedragsregels zijn strikt, althans 's ochtends. Ze staan op de schoolborden geschreven: 'Petten af. Jassen uit. Geen scheldwoorden. Als de docent praat, ben je stil. Nederlands praten.'

Om één uur vindt de overgang plaats van het ochtend- naar het middagprogramma. Dan komen beroepskrachten en vrijwilligers van welzijnsorganisatie BZO in de klassen om de kinderen over te nemen van de derde- en vierdejaarsleraren in opleiding van de Hogeschool Holland in Diemen. En wie goed oplet, bemerkt behalve de verschillen ook de irritaties.

In de ochtend zijn de docenten blank en is het programma gericht op discipline en op cursorisch leren. Het middagprogramma en de begeleiders/docenten zijn multi-etnisch en aanzienlijk informeler. Nu ligt dat natuurlijk ook besloten in de aard van de programma's. 's Middags sporten de kinderen onder leiding van de vroegere 100 meter-kampioen van Nederland, sprinter Sammy Monsels, ze maken muziek, spelen toneel en beschilderen onder leiding van beeldend kunstenaar Efiong de muren van de binnenstraat van de flat Kruitberg.

Maar de hogeschoolstaf ergert zich aan 'de ordeloosheid waar de kinderen zich 's middags aan mogen overgeven', en de Bijlmer BZO-staf aan de 'respectloze arrogantie waarmee die van de hogeschool menen zich te mogen bemoeien met onze aanpak'. Fysiek houden ze afstand: de hogeschooldocenten in basisschool De Blauwe Lijn, de BZO-medewerkers op honderd meter in het Vikaash-gebouw.

De Summerschool dient ter overbrugging van de zomer voor kinderen uit gezinnen waarin 'thuis' weinig of geen Nederlands wordt gesproken. Opdat de school hun niet na de grote vakantie opnieuw van voren af aan de taal hoeft te leren.

De Contact Groep Holland (CGH), onderdeel van de Hogeschool Holland, deed vorig jaar een proef met een groep Ghanezen in de Bijlmer. Op basis van die ervaring werd een methode ontwikkeld.

Afhankelijk van de resultaten en het geld van stadsdeel Zuidoost, komt er volgend jaar ook in de andere buurten van de Bijlmer een zomerschool. Ivo Weekenborg van de CGH: 'Bijkomend voordeel is dat de kinderen het schoolritme in hun dag handhaven en dat ze niet in ledigheid de straat op hoeven.'

Elvira Sweet van BZO hoopt dat de Summerschool 'voor een verbinding zorgt met de leefomgeving en deel wordt van een helaas nog ontbrekend lokaal onderwijs- en welzijnsbeleid'. Voor veel Bijlmer-ouders, zeker die uit de Antillen en Suriname, bestaat er een strikte scheiding tussen school en thuis.

Sweet: 'Ze schenken een absolute autoriteit aan school en vinden dat ze zich daar niet mee hoeven en horen te bemoeien. In Nederland wordt dat opgevat als gebrek aan interesse. Met de Summerschool proberen we dat te doorbreken.' Ouders gaan mee op excursie naar het Tropeninstituut, NewMetropolis, Madurodam. Op speciale bijeenkomsten praten ze over 'ouderschap in de Bijlmer', en voor wie het wil, zijn er na de zomer trainingen.

Tot begin augustus draait er nog een zomerschool in de Bijlmer, een Surinaamse. Zonder subsidie georganiseerd door Opo Sranantongo, een stichting die zich beijvert voor 'de verheffing van de Surinaamse taal en het cultureel erfgoed'. Een dertigtal kinderen van vier tot twaalf jaar zit op donderdag en vrijdag bij elkaar in drie benauwde kamers in de flat Kouwenoord.

De dag begint met gebed en het staand zingen van het Surinaams volkslied. Voertaal is Sranan. Van vrijwilligsters/docenten leren ze woorden, grammatica, geschiedenis, cultuur. Een vrouw brengt een schaal zelfgemaakte karuboyo, een taart van maïsmeel met busiberi, een Surinaamse bosbes. Of het lekker is, wil sisa (zuster) Angela weten. Niet zo, vindt een leerling, maar hoe zeg je dat in het Surinaams? 'Mi no fini so swietie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden