Directies van gevangenissen nemen telefoongesprekken op

Directies van een aantal penitentiaire inrichtingen blijken alle telefoongesprekken van gedetineerden met de buitenwereld op te nemen. Volgens het ministerie van Justitie gebeurt dat om veiligheidsredenen....

ROB GOLLIN

Van onze verslaggever

Rob Gollin

AMSTERDAM

De advocatuur reageert met verbazing. Het vertrouwelijke karakter van het contact tussen cliënten en raadslieden wordt geschonden. De vereniging voor strafrechthervorming, de Coornhertliga, spreekt van een 'grove aantasting van de persoonlijke levenssfeer'. 'Het lijkt een grotesk middel tegen de mogelijkheid van een enkel incident', aldus voorzitter M. Bos.

Het opnemen van uitgaande gesprekken kwam aan het licht, toen een officier van justitie cassettes met telefoongesprekken opvroeg. De officier was bezig met een onderzoek naar een verdachte van een gewapende overval, die vastzat in De Geniepoort in Alphen aan den Rijn. Alle conversaties worden daar automatisch opgeslagen in een digitaal systeem. Ze worden na ongeveer twintig dagen vanzelf gewist, doordat er nieuwe gesprekken overheen worden opgenomen.

Volgens justitie beschikken alle pas gebouwde inrichtingen - in Almere, Krimpen aan den IJssel, Lelystad, Zoetermeer en Zutphen - over gelijksoortige systemen. Ook in gevangenissen waar telefooncentrales aan vervanging toe zijn, komen digitale voorzieningen.

De Amsterdamse advocaten G. Hamer en P. Ficq overwegen een kort geding aan te spannen tegen De Geniepoort om de directie te dwingen het opnemen van de gesprekken te staken. In mei van dit jaar verklaarde de commissie van toezicht van het Alphense huis van bewaring een klacht van beide raadslieden gegrond, maar aan de praktijk zou nog geen einde zijn gekomen.

De advocaten tonen zich verbijsterd. 'Het ministerie van Justitie heeft nooit kenbaar gemaakt dat kennelijk in een groot aantal huizen van bewaring al geruime tijd alle gesprekken worden opgenomen en dat geen van de gedetineerden daar tot nog toe van op de hoogte was.' Ficq zegt geen bezwaar te hebben tegen het bestaan van het systeem, 'maar wel tegen ongeclausuleerd en ongelimiteerd gebruik ervan'.

Een woordvoerder van Justitie beklemtoont dat gesprekken met advocaten niet worden afgeluisterd. Het systeem voorziet in de mogelijkheid nummers van raadslieden te blokkeren; gedetineerden dienen die op te geven. Ook liggen in de bibliotheken richtlijnen ter inzage waarin gedetineerden wordt gewezen op de mogelijkheid dat de gesprekken worden opgenomen.

Onduidelijk is of alle inrichtingen de voorschriften naleven. Volgens Ficq heeft De Geniepoort pas na het indienen van de klacht een reglement opgesteld met informatie over de registratie van de gesprekken. Ook van het blokkeren van nummers van advocaten zou nog geen sprake zijn. Die mogelijkheid biedt naar de opvatting van Ficq geen soelaas. 'Advocaten zijn doorgaans nogal mobiel. Het is onmogelijk al die nummers door te geven.'

Plaatsvervangend directeur F. Schara van de Geniepoort wil geen commentaar geven. Directeur J. van Huet van de penitentiaire inrichting Overamstel in Amsterdam, die namens de Vereniging van gevangenisdirecteuren spreekt, zegt 'geen totaalbeeld' te hebben. 'Maar hier is het opnemen en afluisteren zeer uitzonderlijk. Dat gebeurt alleen als er zware verdenkingen bestaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden