Directie van PSV had trainer zonder krediet lijdensweg kunnen besparen

Misschien struikelde Fred Rutten bij PSV al vorige zomer over het enorme verwachtingspatroon, toen technisch manager Marcel Brands en algemeen directeur Tiny Sanders de reddingsoperatie van de gemeente vierden als een landstitel. Een club die de grond onder het stadion en zijn trainingscomplex verkoopt voor 48 miljoen euro, daarnaast 30 miljoen euro incasseert van diverse sponsors en vervolgens voor 25 miljoen investeert in de selectie kan zich geen derde seizoen zonder hoofdprijs veroorloven.


En dat dreigde met Rutten wel te gebeuren. Natuurlijk was formeel sprake van gescheiden geldstromen. Dries Mertens, Kevin Strootman en Georginio Wijnaldum kwamen dit jaar niet op kosten van de gemeente Eindhoven naar PSV. De club maakte nog een flinke klapper met de transfer van de Hongaar Dszudszak, maar het beeld van PSV als een ouderwetse poenclub was weer eens bevestigd.


PSV had immers jarenlang op te grote voet geleefd en was financieel afhankelijk geworden van deelname aan de Champions League. Al in 2005 rekende de toenmalige PSV-voorzitter Rob Westerhof voor dat de club jaarlijks structureel 15 miljoen euro tekort kwam. Sinds de oprichting van de Champions League in 1992 is PSV in dat toernooi met een bedrag van 176 miljoen euro de Nederlandse grootverdiener geweest. Met Rutten aan het roer kwalificeerde PSV zich niet voor het Europese elitetoernooi en de verliezen stapelden zich op, waardoor de handreiking van de gemeente én een ingrijpende sanering bij de club noodzakelijk was.


Sanders schetste vorige week het nieuwe perspectief van PSV: een gezonde cashflow, waarbij deelname aan de Champions League alleen nog om sportieve redenen gewenst is. Met ruim 10 miljoen extra kan bovendien de werkgelegenheid in het stadion worden gegarandeerd.


Fijntjes verklaarde Sanders dat PSV welhaast moreel verplicht is om terug te keren op het hoogste podium in Europa. Het was gemakkelijk geweest om Rutten al in 2011 af te rekenen op de matige prestaties, toen PSV wederom veroordeeld werd tot de Europa League.


Rutten overwoog serieus om de eer aan zichzelf te houden. De directie had de trainer zonder krediet een lijdensweg kunnen besparen door zijn twijfels te bevestigen. Maandag vertelde Sanders dat PSV juist besloot om Rutten een gerenoveerde selectie aan te bieden, waarmee hij zich als opleider kon profileren. Het was een dodelijke analyse van het onvermogen van de coach.


Rutten leidde weer niet op en technisch manager Brands bleek hem met een onevenwichtige selectie te hebben opgezadeld. De conclusie van middenvelder Strootman, één van de aanvankelijk bejubelde aankopen in Eindhoven, mag vooral als een aanklacht tegen Brands worden beschouwd. De jonge aanjager zei in Valencia dat PSV geen spelers heeft die een ploeg in nood kunnen dragen. Voetballen kunnen ze allemaal, overleven niet.


Ook dit jaar viel PSV ver terug na de winterstop en Rutten zag een voor hem pijnlijke trend bevestigd. Onder zijn regie won de ploeg geen topwedstrijden. Het was ontluisterend om te zien hoe PSV binnen een week implodeerde: 2-6 tegen FC Twente, een nog fortuinlijke 2-4 bij Valencia en een beschamende 1-3 tegen NAC; er viel geen enkel teamverband te ontdekken bij het dolende PSV.


Rutten mag het zich aanrekenen dat hij een ploeg met zoveel talent geen gezicht wist te geven. Maar de directie pleegde karaktermoord op de trainer, die niet over natuurlijk charisma beschikt. Zijn bevoegdheden werden beperkt, zijn gezag binnen de club werd ondermijnd door de stem van de supporters opzichtig te laten meewegen.


Als Sanders een fundamentele herbezinning bij PSV aankondigt, mag ook het wankelmoedige beleid van de directie worden geëvalueerd. Nu verbindt PSV zijn lot aan een onervaren trainer, die zichzelf nog niet rijp achtte voor een rol als hoofdcoach. Phillip Cocu was in het tijdperk-Hiddink de ideale 'verbindingsspeler', nu moet hij een bindende factor zijn in een spelersgroep zonder grote persoonlijkheden. Cocu spiegelt zich vast aan zijn boezemvriend Frank de Boer, die bij Ajax eveneens voor de leeuwen werd gegooid én slaagde.


Cocu kan het chagrijn meteen uit Eindhoven verdrijven door PSV langs Valencia te loodsen. De directie zal zich realiseren dat de club door het begroten van dergelijke droomreizen bijna failliet is gegaan. Toch loopt Cocu bij PSV het risico dat zijn trainerscarrière in de knop wordt gebroken, zoals die van Rutten nu fors is beschadigd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden