Directeur W139 neemt afscheid met expositie 'Multiplicity' 'Complexiteit gaat boven helderheid'

De pers is aan de late kant, die zondag, en struikelt haastig naar binnen. Hoho, rustig aan maar, de directeur kon in de tussentijd mooi wat klusjes klaren....

Van onze medewerkster

Wilma Sütö

AMSTERDAM

Hoewel: ook internationaal speelt W139 onderhand een rol. Tegelaers heeft de afgelopen jaren meer gedaan dan bezemen. Sinds de eerste echte directeur van oorspronkelijk 'de kraakgalerie' in 1994 aantrad, heeft hij zich sterk gemaakt voor een 'meer dan incidentele' uitwisseling met kunstenaars uit Los Angeles. Van hen doen er ook enkelen mee aan de huidige groepstentoonstelling, Multiplicity.

Het is Tegelaers' laatste. Per 1 januari is hij opperhoofd af. Zo had W139 het besloten voor hij begon: een directeur, oké, maar wel om de paar jaar wisseling van de wacht. Om verstarring te voorkomen, neemt Jean Bernard Koeman de zaak over. Tegelaers gaat verder als onafhankelijk tentoonstellingsmaker.

Maar een beetje betrokken bij de club blijft hij wel: ter ondersteuning van internationale avonturen. W139 doet mee aan de viering van vierhonderd jaar culturele betrekkingen tussen Amsterdam en Japan, in 2000. Daarnaast staan er andere escapades in het buitenland op stapel, waarvoor Tegelaers fondsen zal werven.

Over deze expansiedrift is binnenshuis ruimschoots gedelibereerd, bekent de vertrekkende directeur. Het kunstenaarsinitiatief is op zijn hoede voor kapsones. Een 'instituut' wil het niet worden - veel te gewichtig. Anderzijds: de uitbreiding van het territorium is wél een artistieke verrijking. W139, voorheen een podium voor lokale helden, verandert zoetjesaan in een trefpunt voor collega's uit de hele wereld.

Los Angeles is Tegelaers' grootste troef. Hij en Carl Berg, galeriehouder uit L.A., raakten er na een 'min of meer toevallige ontmoeting' snel van overtuigd dat 'hun' kunstenaars wat van elkaar op konden steken. Booster Up Dutch Courage was het eerste gevolg: een expositie van Nederlandse kunstenaars op zes locaties in Los Angeles, tijdens de biënnale L.A. International, 1997.

De stad bleek open en ontspannen. Anders dan New York, zegt Tegelaers: niet alleen geïnteresseerd in kunstenaars met een ontzagwekkend curriculum, maar ook nieuwsgierig naar het experiment van jong talent. Daarom zou het doodzonde zijn als het bleef bij die ene keer. En daarom kwamen de Amerikanen ook naar Amsterdam, met hun mengeling van pop en kunst: prima op zijn plaats in de stad waar vroeger fluxus floreerde.

Sindsdien helpt Tegelaers kunstenaars aan een atelier en exposities overzee, en volgt hij de ontwikkelingen over en weer. Zijn afscheidsexpositie brengt Europeanen en Amerikanen samen in een 'onwerelds landschap'.

Met hoog boven de vloer zwevende wanden van isolatiemateriaal heeft Hendrik-Jan Hunneman de immense ruimte in zalen en gangen verdeeld. Ze zijn van elkaar gescheiden en toch open, dank zij die gapende kieren tussen schutting en grond.

In deze levensgrote maquette staan kleinere maquettes, zoals die van Jason Rogenes uit Los Angeles, gemaakt van piepschuim en plastics. Zijn science-fiction sculpturen doen denken aan een clustering van torenflats - verdampende wolkenkrabbers, in fel neonlicht. Verderop hangt, losjes in de ruimte, een glamoureus onderkomen voor 'een gepensioneerde superster'. Dit huis met zijn transparante koepel is om op te eten: voor een groot deel uit koekjes opgetrokken door David Lindberg (New York).

Niets staat vast, op Multiplicity. Het is een kunstmatige stad, waarin de bebouwing zweeft en de bevolking (het publiek) per ruimteschip strandt in een woestenij van sigarettenpeuken en industrieel afval dat een eigen leven leidt, woekerend als onkruid.

'De beelden vinden nooit hun definitieve vorm. De enige te erkennen logica is de logica van het ontstaansproces', schrijft Tegelaers. 'Mijn voorkeur gaat uit naar complexiteit boven helderheid. Een ongeremde verbeelding boven het formuleren van antwoorden.' Zijn tentoonstelling is een grenzeloos spel van wording en ontbinding: een uitsmijter met pulserende lijven en exploderende breinen, onder het toeziend oog van een helrode geest.

Multiplicity, t/m 6 december bij W139, Warmoesstraat 139, Amsterdam, open: woensdag-zondag 13-19 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden