Directeur Charles Esche krijgt prijs en zware kritiek

Charles Esche, directeur van het Eindhovense Van Abbemuseum ontvangt begin volgend jaar de prestigieuze Routes Prinses Margriet Award. Esche krijgt de prijs (25 duizend euro) van de European Cultural Foundation voor zijn bijdrage aan de 'dialoog tussen kunst en samenleving'.

Tegelijk werd deze week bekend dat in de Eindhovense gemeenteraad kritiek bestaat over hoe het museum juist tekortschiet om een breder publiek te bedienen. In het licht van de prijs kan die kritiek niet op een ongunstiger moment komen.

Komende dinsdag zal de PvdA-fractie een initiatief raadsvoorstel indienen. Daarin wordt het Van Abbemuseum opgeroepen de komende jaren meer betalende bezoekers te trekken. De PvdA stelt dat het museum nu te elitair en radicaal is, en 'de weg naar het hart van het publiek is kwijtgeraakt'.

De PvdA staat in zijn kritiek overigens niet alleen. Ook het CDA roert zich. Die fractie dient volgende week een motie in, waarin het Eindhovense museum wordt gevraagd om minstens eenmaal in de twee jaar een blockbustertentoonstelling te organiseren, ter 'verbetering van de eigen financiële positie'.

Esche zelf vindt de kritiek tweeslachtig. 'Enerzijds is het ingegeven door de naderende bezuinigingen. Alsof blockbusters winstgevend zouden zijn. Wat maar de vraag is. Ze kosten enorm veel geld en een lange voorbereidingstijd. Anderzijds worden er vraagtekens gesteld bij onze eigenzinnigheid om een modern, eigentijds en gespecialiseerd museum te zijn. Terwijl dat juist onze huidige opdracht is vanuit de gemeente.'

Maar hoe vreemd is het dat beide gebeurtenissen - de toekenning van een Europese cultuurprijs en gemor in de gemeente - zo haaks op elkaar staan? Charles Esche beleidt al langer het idee dat hij met zijn museum de plaatselijke bevolking én de hoogopgeleide kunstelite wil bedienen. Plus de 'gedeelde belangen in Europa en de wereld', zoals hij in reactie op de prijstoekenning schrijft. Hij gelooft in een mengeling van tentoonstellingen, lezingen en debat, waarbij niet alleen de kunst centraal staat, maar ook de 'identiteit en missie' van het museum zelf. Dat deed hij al vanaf begin jaren negentig in Glasgow en Malmö, en sinds 2004 in Eindhoven. En de European Cultural Foundation steunt hem daarin.

Kenmerkend voor die erkenning is het taalgebruik dat de Europese stichting voor zijn laureaat gebruikt. Esche wordt geprezen voor zijn visie 'hoe individuele burgers samen kunnen leven en hun collectieve toekomst kunnen bepalen'. Om zijn 'voortrekkersrol in het herdefiniëren van centra en musea voor hedendaagse kunst als publieke ruimte'. Esche zou het zelf geschreven kunnen hebben. Voor wie weleens bij de lezingen en debatten aanwezig is geweest, weet dat. Het vergt doorgaans geen geringe krachtsinspanning zijn gedachten goed te volgen.

Door die brede, theoretische aspiraties van het Van Abbe onderscheidt het zich van veel andere musea in Nederland. Het Haagse Gemeentemuseum, de Rotterdamse Kunsthal en het Groninger Museum wordt veelal verweten een populistische koers te varen. Met gemakkelijk verteerbare exposities. Grote debatten en intelligente geschriften over 'individuele burgers' en hun 'collectieve toekomst' zal je in Den Haag, Rotterdam en Groningen niet tegenkomen. Maar ze trekken wel veel publiek. Een veelvoud van de 85 duizend bezoekers die het Van Abbe jaarlijks heeft.

Esche wil een eigentijds en maatschappelijk bewust museum leiden. Daar oogst hij bewondering mee. Dat hij zich niet alleen op tentoonstellingen richt maar ook debatten en symposia; zich niet fixeert op bezoekerscijfers maar oog heeft voor het maatschappelijke belang. Maar of hij daarmee de 'dialoog tussen kunst en samenleving' bevordert blijft een kwestie. Europese erkenning voor het Eindhovense museum is gunstig - een morrende gemeenteraad niet.

---------------------------------------------------------------

Routes Prinses Margriet Award

De vierde ECF Routes Prinses Margriet Award wordt begin volgend jaar uitgereikt aan de Engelse filmmaker John Akomfrah en eveneens Engelse museumdirecteur Charles Esche van het Van Abbemuseum. De prijs, 25 duizend euro groot, is een initiatief van de European Cultural Foundation, in samenwerking met het ministeries van OCW en Buitenlandse Zaken, en wordt ondersteund door de Rabobank. Eerdere prijswinnaars waren onder andere de Turkse videokunstenaar Kutlug Ataman, de Zwitsere theatermaker Stefan Kaegi en de Franse choreograaf Jérôme Bel. Met de prijs wil de stichting de unieke rol van kunst belichten bij 'het overbruggen van culturele verschillen'.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden