Diplomaten worden praktijkgerichter

Het diplomatenklasje wordt voortaan niet meer volgestopt met theoretische kennis, maar krijgt een meer op de praktijk toegesneden opleiding. Hoogleraar Peter Volten is er trots op dat de Rijksuniversiteit Groningen nu de inhoudelijke kant van de opleiding verzorgt....

Het diplomatenklasje dat volgende week in Den Haag aan een geheel nieuwe opleiding begint, krijgt een veel praktischer scholing dan tot nu het geval was. De diplomaten in spe leren bijvoorbeeld 'wekelijks enkele algemene managementvaardigheden'.

Buitenlandse Zaken was al een tijdje ontevreden over de opleiding op het Instituut voor Internationale Betrekkingen Clingendael, en ging de markt op om een meer op de behoefte afgestemde opleiding in huis te halen. Het resultaat is dat de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) nu de inhoudelijke kant van de opleiding verzorgt. De opleiding, die wordt gegeven onder auspiciën van het Opleidingsinstituut voor de Rijksoverheid (ROI) duurt ook korter dan vroeger: drie maanden. Op Clingendael deden de toekomstige diplomaten een jaar lang voornamelijk theoretische kennis op.

'Het wereldje' moet nog erg wennen aan de koerswijziging, maar dr. Peter Volten, hoogleraar internationale betrekkingen/organisaties (IB/IO) aan de RUG, is er trots op dat 'zijn' universiteit de opleiding van de diplomaten mag verzorgen. 'Goed voor uitstraling.'

Hij illustreert de andere aanpak van de opleiding aan de hand van een hypothetisch voorbeeld. Stel: in de Tweede-Kamerfractie van de VVD wordt sinds enige tijd met zorg gekeken naar de te sterke Europese oriëntatie van coalitiepartner PvdA. 'Dan is het toch aardig', zegt Volten, 'dat op het bureau van de jonge diplomaat van het departement van Buitenlandse Zaken de vraag belandt de minister in deze kwestie van advies te dienen.'

In de nieuwe opleiding komt een veel sterkere nadruk te liggen op management, ondernemerschap, algemene vaardigheden, beleidsinstrumenten en beheersaspecten dan vroeger. Interview-, onderhandelings- en vergadertechnieken, presentatievaardigheden, het onderkennen van politiek-bestuurlijk gevoelige verhoudingen, planning, financieel beheer, cultuurverschillen, beoordeling van projecten, proces- en kennismanagement zijn onderwerpen die de komende maanden aan de orde komen.

Volten: 'We pogen steeds de inhoudelijke kant direct te koppelen aan de praktijk. Stel dat het financieel beheer aan de orde komt. Dan spelen wij daarop in met inleidingen over bijvoorbeeld het schuldenvraagstuk en de verhouding tussen Nederland en de Europese Monetaire Unie.

'We bieden dus een geïntegreerd programma aan. Daarin vragen we de diplomaten niet een scriptie te schrijven met een sterke nadruk op de analyse. We vragen hun veel meer praktijkgericht te zijn, te schrijven, analyseren en concluderen aan de hand van dossierkennis. Dat kan ook, omdat de mensen voor de diplomatieke dienst vroeger eerst met het klasje begonnen en we nu te maken krijgen met mensen die al bij Buitenlandse Zaken werkzaam zijn.'

In het voorbeeld van de reactie van de minister op de bezorgde VVD-fractie krijgt de jonge diplomaat een dossier in handen met artikelen, redevoeringen, analyses, interne memoranda en dergelijke. Ook wordt hij of zij aangespoord zelf bronnen op te zoeken.

Aan de hand van die dossierkennis zou hij of zij de minister kunnen adviseren op een bepaalde wijze vragen in de Kamer te beantwoorden, te interveniëren in de ministerraad van de NAVO of de Europese Unie of zijn beleid nog eens uitvoerig uit de doeken te doen bij de opening van een conferentie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden