Dip maakt aandelen niet goedkoop

Wereldwijd leveren de effectenbeurzen in. De AEX-index zakte donderdag voor het eerst in ruim een jaar onder de 600 puntengrens....

'Particuliere beleggers? Die zitten doodstil', constateert een ervaren beurshandelaar sombertjes. 'Ze wachten op betere tijden. Maar voorlopig valt er weinig optimistisch nieuws te melden.'

Integendeel zelfs, stelt D. Muusers van de Friesland Bank. 'Begin dit jaar dacht iedereen dat Greenspan met een paar snelle renteverlagingen het tij kon keren. Die hoop lijkt te vervliegen.'

Wat is er aan de hand? Het rentewapen van bankpresident Greenspan dreigt bot te worden. Het Amerikaanse inflatiespook is plotseling weer actief geworden. Met name door de sterk gestegen energieprijzen houden Amerikaanse burgers minder geld over in hun huishoudportemonnee.

'Inflatie is de grootste vijand voor een centrale bankier', legt Muusers uit. 'Beleggers vrezen dan ook dat Greenspan de rente minder snel zal verlagen en dat zou een verwacht herstel van de economie kunnen vertragen.'

Als een centrale bank de rente verlaagt, is dat goed nieuws voor de beurs. Goedkoop geld stimuleert de bestedingen van particulieren en maakt het lenen van geld door bedrijven aantrekkelijker. Dat leidt tot meer omzet, hogere marges en meer winst. En winst, daar houden beleggers van.

Neem KPN. Het telecombedrijf heeft zich het afgelopen jaar enorm in de schulden gestoken voor de overname van het Duitse E-Plus en UMTS-licenties. KPN deed die investeringen toen het bedrijf nog floreerde.

De vooruitzichten waren zo goed, dat de koers in maart vorig jaar naar een record van 75 euro steeg. Het optimisme bij beleggers was zó groot, dat zij blijkens de verwachte winst van KPN over 2001 (70 eurocent per aandeel), bereid waren liefst 100 keer de voorspelde winst te betalen.

Deze gok op de toekomst bleek een fiasco. Wat beleggers een jaar geleden nog niet wisten, was dat de winst van KPN dit jaar veel lager zal uitvallen; vooral door de sterk gestegen rentelasten. De geschatte KPN-winst in 2001 is gedaald tot 45 cent per aandeel.

Gevolg: de koers van het aandeel KPN kelderde in een rechte lijn naar 12,30 euro, een min van 83 procent. Maar wie denkt dat KPN nu een koopje is, vergist zich. De voorspelde winst van het telecombedrijf over het jaar 2002 is nul of negatief. Dat betekent dat een belegger nú minimaal 120 keer de verwachte winst betaalt. Het aandeel KPN is nu dus - ondanks de zware koersval - nog duurder dan een jaar geleden.

Ziedaar de nare gevolgen van de economische vertraging die zich wereldwijd in hoog tempo heeft voltrokken. 'De hausse op de technologiebeurs Nasdaq is een speculatiegolf gebleken', concludeert directeur L. Strijbos van effectenbank Insinger. Tientallen bedrijven zijn 90 procent of meer in waarde gedaald.

En waarom betaalden beleggers zoveel geld voor bedrijven die nog nooit een cent winst hadden gemaakt? 'Het zal wel een collectieve waan van het nieuwe millennium zijn geweest', stelt Strijbos.

De collectieve gekte heeft nu plaatsgemaakt voor massaal pessimisme. Nu de AEX onder de 600 punten is gegleden, durft niemand meer te voorspellen waar de nieuwe bodem ligt. Strijbos: 'Er zijn zelfs analisten die nu een daling naar 520 punten zien.'

Ondanks alle malaise zijn er echter ook positieve punten te melden. In hun zoektocht naar veilige investeringen, ruilen beleggers bedrijven die geen winst maken in voor ouderwetse moneymakers. Zo was Koninklijke Olie het afgelopen jaar zeer populair - het fonds steeg in twaalf maanden circa 15 procent. De paradox is dat de winst van het olieconcern nóg harder is gestegen. De belegger die een stukje van de winst van Shell koopt, betaalt nu dus minder dan een jaar geleden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.