Dionys Obers 1957 - 2011

Dionys Obers maakte naam als hofnar van het pretpark de Efteling, maar hij ontwikkelde zich tot een veelzijdig artiest.

Dionys Obers was de enige, en daardoor automatisch beroemdste hofnar van Nederland. Heel veel Nederlanders zullen hem in levenden lijve hebben gezien, hoewel ze zich zijn naam misschien niet meer zullen herinneren.


In de jaren tachtig was hij, onder zijn artiestennaam Dio Oberon, de hofnar op de Efteling. Later maakte hij carrière als muzikant, componist en beeldend kunstenaar. Hij noemde zich dan ook het liefst 'nartiest'. Dionys Obers overleed zaterdag 17 december aan een hartstilstand tijdens een optreden als hofnar in Kasteel Dussen. Hij was pas 54 jaar oud. In zijn paspoort stond als beroep nog altijd: hofnar.


Hij werd op 8 september 1957 geboren in St. Oedenrode, als de jongste zoon uit het eerste huwelijk van de dichter en kunstcriticus Frans Obers - beter bekend als Frans Babylon - met Tosca de Vries. De creativiteit van zijn vader, die op de bruine kroegtafels zong en de flamengo danste, zat vanaf het begin bij Dionys in de aderen. Hij ging echter naar de grafische school en werkte vervolgens bij het milieucentrum De Kleine Aarde in Boxtel als kruidentuinman.


In 1980 solliciteerde hij bij het pretpark De Elfteling als ontwerper. Omdat hij wist dat zich voor de functie vele honderden mensen zouden melden, vond Dionys dat hij zich moest onderscheiden. Hij deed dat met een felkleurige sollicitatiebrief die was volgeplakt met foto's. Hoewel hij niet de vereiste papieren had voor de baan, werd hij toch uitgenodigd voor een gesprek en door directeur Ton van der Ven in dienst genomen, echter niet als ontwerper maar als nar. Dionys Obers werd de eerste levende attractie in het populairste Nederlandse pretpark. Dansend, buitelend, muziek makend en plagend was hij elke dag in Kaatsheuvel te vinden. Met 12 fluiten klom hij over de daken van de huisjes in het pretpark. In 1983 verliet hij De Efteling om zijn horizon te verbreden.


Hij sloot zich aan bij bekende entertainmentbureaus als de Arjan van Dijk Groep en Marc van Laere Producties. Vaak trad hij op tijdens grote bedrijfsfeesten in burchten en kastelen - eerst vooral als hofnar, later ook als dj en vj. Met bandrecorders en computers maakte hij eigen composities waarbij hij alle instrumenten zelf inspeelde. Hij bracht cd's uit in de categorieën world, fusion, ambiënt, lounge, dance en orchestral en maakte soundtracks voor televisieseries en films. Noten lezen kon hij niet, maar dat hoefde ook niet, want er was toch geen bladmuziek voor het spelen van twee blokfluiten in twee neusgaten, twee fluiten met vaste toon in de mond en een trommel tussen de knieën. Hij had zijn eigen geluidsstudio en maakte daarnaast beeldende kunst, zogenoemde e-paints.


Later kwam hij in aanraking met de Tilburgse cineast Leonard Retel Hemrich die onder meer twee keer de hoofdprijs won op het IDFA-festival. 'Dionys inspireerde hem door te tonen hoe films uit een ander perspectief konden worden bekeken', aldus zijn broer Léon Obers.


Partykoning Arjan van Dijk had het talent van Obers al heel snel gezien. Hij richtte in 1986 al een bronzen standbeeld op voor wat hij noemde 'zonder overbodige luxe, de enige echte Nar van de Benelux'. Het standbeeld stond aanvankelijk voor het bedrijf van Van Dijk in Oosterhout, maar verhuisde later naar de achtertuin van Van Dijk zelf.


De Efteling zou de hofnar blijven koesteren. Dio Oberon werd als nar opgevolgd door Jokie de Prrretneus en Pardoes de Tovenaar. Nu is de nar zelfs in het logo van het pretpark opgenomen. 'Een nar is een mens die zijn gevoelens en die om hem heen tot een karikatuur maakt. Nooit grof, nooit beledigend of lomp maar een beetje stoutmoedig. Nar zijn is een echt vak', zei Obers.


Obers ging zeven jaar geleden samenwonen. Dit jaar verhuisde hij met zijn partner van Vugt naar Valkenswaard. Misschien dat alle drukte rond zijn vele optredens en de verhuizing hem fataal zijn geworden. Tijdens zijn afscheid werd zijn veelzijdigheid als artiest gememoreerd. Maar hij werd vooral neergezet als de levenskunstenaar, de troubadour die mensen om hem heen inspireerde en zijn omgeving kleur gaf. Dionys Obers is begraven op de natuurbegraafplaats St. Odiliënberg in Limburg. Dit was de streek waar Obers 17de-eeuwse voorvaderen vandaan kwamen. Het geslacht leeft voort. Op de dag van zijn teraardebestelling kwam in Nieuw-Zeeland een nieuwe Obers ter wereld.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden